VI SA/Wa 1947/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 1 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł (pięćset) za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty; 2. stwierdza, że decyzje opisane w pkt 1 w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 177 zł (sto siedemdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "C." (w dalszej części zwanego skarżącym), od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył ww. decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874), powoływanej dalej jako u.t.d.) oraz l.p. 1.7 i lp. 4.3 załącznika do tej ustawy, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r., powoływane dalej jako rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (zwane dalej rozporządzeniem nr 561/2006) , art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) w związku z art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089). W uzasadnieniu odnoszącym się do skarżonej części decyzji organ stwierdził, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 30 stycznia 2007 r. pojazdu marki M. o nr rej [...] kierowca wykonujący krajowy regularny przewóz drogowy osób nie okazał funkcjonariuszom wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od 21 stycznia 2007 r. do 22 stycznia 2007 r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia 3821/85, jeżeli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem 1, kierowca ten musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: i) wykresówki z bieżącego tygodnia oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 15 dni; ii) kartę kierowcy, jeśli ją posiada; oraz iii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Jednakże po dniu 1 stycznia 2008 r. okresy, o których mowa w ppkt i) oraz iii), obejmują bieżący dzień i poprzednie 28 dni. Kierowca korzystał z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe i rejestrował okresy swojej działalności na wykresówkach, które okazał do kontroli, nie posiadał dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdów w dniach 21-22 stycznia 2007 r. W skardze na powyższą decyzję S. O. reprezentowany przez radcę prawnego zarzucił naruszenie: 1) art. 87 ust. 1 oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1, a w konsekwencji l.p. 1.7 załącznika do ww. ustawy przez błędne zastosowanie, gdyż kierowca podczas kontroli okazał odpowiednią dokumentację przebiegu jazdy 2) art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 4 pkt 3 rozporządzenia nr 3820/85 poprzez błędną wykładnię tj. wprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na skarżącego obowiązek używania tachografu ze względu na fakt, że jest on w pojeździe zamontowany oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazów obowiązków i rozkładu jazdy. 3) art. 7 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zasadę praworządności działania administracji publicznej. Skarżący ponowił argumenty podnoszone w toku postępowania odwoławczego i podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień kontroli brak jest przepisu nakładającego na przewoźnika wykonującego regularne krajowe usługi przewozu osób obowiązek instalacji, jak również stosowania tachografu. Przewoźnik taki był natomiast obarczony powinnością prowadzenia ewidencji uproszczonej w zakresie przebiegu pracy w przedsiębiorstwie z czego skarżący się wywiązał. Podkreślał, iż powołane przez organ rozporządzenie nr 561/2006 weszło w życie 11 kwietnia 2007 r., tj. po dacie kontroli i nie mogło mieć zastosowania w sprawie również z uwagi na treść art. 26 ust. 2 tego rozporządzenia, który wyznaczył dzień 31 grudnia 2007 r., jako datę zwolnienia z instalacji i używania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko akcentując, iż nawet według stanu prawnego obowiązującego na dzień przeprowadzenia kontroli, skarżący nie był zwolniony z obowiązku instalowania i stosowania tachografu, bowiem przewóz osób był wykonywany na trasie przekraczającej 50 km. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania , a procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ istotny . Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez S. O. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania oraz prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 1998 r. LEX 41681). W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Obowiązkiem organu odwoławczego jest rzeczowo i profesjonalnie ustosunkować się do zarzutów strony. W przedmiotowej sprawie skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji stawiał szereg zarzutów co do prawidłowości zastosowanych przepisów. GITD, jako organ odwoławczy winien w uzasadnieniu swojej decyzji odnieść się do stawianych zarzutów, skwitowanie ich stwierdzeniem, iż nie stanowią one podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, czyni uzasadnionym stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów. W ocenie Sądu organ także błędnie zastosował przepisy unijne uznając, iż skarżący naruszył przepisy nieobowiązujące w dacie zdarzenia. Rozpoznając sprawę stwierdzonych naruszeń organy winne były - w pierwszej kolejności - ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie. Kontrola drogowa miała miejsce w dniu 31 stycznia 2007 r., w tym dniu nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie nr 561/2006, które weszło w życie z dniem 11 kwietnia 2007 r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji obowiązywało wprawdzie już rozporządzenie nr 561/2006, które m. in. uchyliło rozporządzenie nr 3820/85 ale nie dawało to organowi do penalizowania czynności, które miały miejsce przed datą wejścia w życie rozporządzenia. Ocenę stwierdzonych naruszeń należało zatem oceniać według przepisów istniejących w dacie zdarzenia. Organ dla uzasadnienia zastosowania nowych przepisów powołał się na art. 26 rozporządzenia nr 561/2006, ale jak trafnie podniósł skarżący, w art. 26 ust. 2 wyznaczono datę 31 grudnia 2007 r., jako datę końcową zwolnienia z instalacji i używania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Stosownie do art. 14 ust. 7 rozporządzenia nr 3820/85, przepis art. 14 (regulujący uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy) nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 3821/85. W sprawie należy zatem ustalić czy, zgodnie z przepisami rozporządzeń (nr 3820/85, nr 3821/85) oraz mając na względzie przepisy końcowe rozporządzenia nr 561/2006, fakt zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu) automatycznie wyłącza możliwość rejestracji czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę z użyciem kopii rozkładu jazdy i wykazu obowiązków kierowcy. Tak więc czy w ww. przypadku istniał obowiązek rejestrowania czasu prowadzenia pojazdu za pomocą wykresówek (tachografu). Zdaniem Sądu, sankcja za niewyposażenie kierowcy w wymagane wykresówki dotyczy sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym istnieje obowiązek używania tachografu, a zatem konsekwentnie - na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciąży obowiązek zaopatrzenia kierowcy w stosowne tarczki. W ocenie Sądu przepis art. 14 ust. 7 rozporządzenia nr 3820/85 nie daje podstaw do stwierdzenia, iż samo wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące oznacza, iż urządzenie to jest używane zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 3821/85. Termin "używanie zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 3821/85" dotyczy niewątpliwie sytuacji, gdy przedsiębiorca ma obowiązek używania tachografu do rejestracji czasu pracy i odpoczynku kierowcy a w konsekwencji ma być rozliczany z prawidłowego stosowania tego urządzenia. Przy ocenie, czy w skontrolowanym pojeździe musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf), organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 3 rozporządzenia nr 3820/85 w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia nr 3821/85. Ponieważ stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić - zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).