III SA/Wr 348/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-01-15
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Maciej Guziński, Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji może uchylić własną decyzję i utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na art. 54 § 3 PPSA, w sytuacji gdy zmienił się stan prawny i istnieje prawomocna decyzja organu pierwszej instancji, a nowe rozporządzenie dotyczące chorób zawodowych nie powtarza w pełni regulacji poprzedniego aktu prawnego?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji nie może uchylić własnej decyzji i utrzymać w mocy decyzji organu pierwszej instancji, powołując się na art. 54 § 3 PPSA, jeśli w międzyczasie nastąpiła zmiana stanu prawnego, a nowe przepisy nie powtarzają w pełni regulacji poprzedniego aktu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy według nowych przepisów, a decyzja organu drugiej instancji narusza art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. K. o stwierdzenie choroby zawodowej (ubytek słuchu spowodowany hałasem). Po wieloletnim postępowaniu, decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. umorzył postępowanie. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie, powołując się na art. 54 § 3 PPSA, organ II instancji uchylił własną decyzję i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że istnieje prawomocna decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. J. K. złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organu II instancji, argumentując, że pracował w narażeniu na hałas i nie zgadza się z brakiem stwierdzenia choroby zawodowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. z dnia [...] Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie choroby zawodowej: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz (poz.21) u J. K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł uczestnik postępowania – "A" SA w J., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że organ II instancji nie wskazał organowi I instancji, na jakiej podstawie można zmienić lub uchylić tę decyzję. Wydanie kolejnej decyzji na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych prowadziłoby bowiem do zaistnienia w obrocie prawnym dwóch decyzji opartych na tym stanie faktycznym i prawnym. Organ II instancji na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270) decyzją [...] Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną do Sądu decyzję własną oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 54 § 3 ppsa. W obrocie prawnym istnieje bowiem decyzja z dnia [...] Nr [...], wydana przez organ I instancji na podstawie powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., orzekająca o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. K., Decyzja ta nie została skutecznie wzruszona przez żadną ze stron postępowania. Ma zatem przymiot prawomocności. Ponadto dwa orzeczenia lekarskie (B w J., z dnia [...], C. w S. z dnia [...]) zgodnie orzekają o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u zainteresowanego. Zatem rozstrzygnięcie własne organu II instancji uchylające decyzję organu I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia prowadziłoby do wydania nowej decyzji przez organ I instancji, która byłaby powtórzeniem rozstrzygnięcia powołanej decyzji z dnia [...]. Jest to niedopuszczalne w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skutkowałoby bowiem zaistnieniem w obrocie prawnym dwóch decyzji dotyczących tożsamych stron, tożsamego podmiotu rozstrzygnięcia oraz tożsamego stanu faktycznego. Zatem według organu II instancji, żądanie skarżącego należy w całości uwzględnić.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej toczy się od wielu lat. Nie zgodził się z tym, że jego ubytek słuchu nie jest konsekwencją narażenia zawodowego. Pracował bowiem w narażeniu na hałas. Obecnie jest starym, schorowanym człowiekiem, ubiegającym się o stwierdzenie choroby zawodowej w celu poprawy warunków bytowych. Opisał także dotychczasowy przebieg postępowań administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ podniósł negatywne przesłanki merytoryczne w postaci wyników badań lekarskich skarżącego z [...], z których wynika, że także obecnie jest brak przesłanek do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115).
Pierwsze postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego zostało zakończone prawomocną decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną przez organ I instancji na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Postępowanie administracyjne, w toku którego wydano zaskarżoną decyzję, zostało natomiast rozpoczęte na podstawie zgłoszenia skarżącego z dnia [...], w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia, jedynie postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia tego rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Sąd stwierdza więc, że skoro podanie skarżącego wpłynęło do organu I instancji pod rządami rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., według przepisów tego rozporządzenia należało rozpatrzyć i załatwić sprawę skarżącego.
W rozpatrywanej sprawie po wydaniu prawomocnej decyzji nastąpiła zmiana stanu prawnego w postaci nowego rozporządzenia Rady Ministrów z 2002 r., którego przepisy nie powtarzają regulacji rozporządzenia z 1983 r. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym zmiana stanu prawnego tylko wtedy nie wpływa na zmianę przedmiotu sprawy, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. W innych sytuacjach zmiana stanu prawnego powoduje konieczność merytorycznego rozpatrzenia oraz rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja wydana w takim postępowaniu nie wyczerpie zatem dyspozycji art. 156 § 1 pkt 3 kpa., na którą powołał się organ II instancji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło