VII SA/Wa 1833/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych. skargę oddala. Krajowa Rada Izby Architektów decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. odmówiła inż. arch. S.G. nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. W uzasadnieniu decyzji powołując zapis art. 12 a ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. organ I instancji wyraził opinię, iż zainteresowany nie przedstawił dokumentów pozwalających na stwierdzenie spełnienia przesłanek określonych w art. 12 a prawa budowlanego w zakresie niezbędnym do uzyskania polskich uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń z uwagi na brak dyplomu odpowiadającego tytułowi "mgr inż. architekt". Jak stwierdziła Krajowa Izba, zainteresowany posiadający obywatelstwo [...] , jest od [...] członkiem [...] Izby Technicznej której zaświadczenie wydane zainteresowanemu w [...] zezwala na wykonywanie zawodu w branży architektonicznej "z tytułem zawodowym: architekt, zgodnie z art. 11 Dyrektywy nr 85/384/EWG". Na tej podstawie w [....] został zarejestrowany w Rejestrze Projektantów prowadzonym przez Ministerstwo Środowiska, Gospodarki Przestrzennej i Robót Publicznych Republiki [...] , które wydało dyplom obejmujący "projektowanie architektoniczne robót budowlanych" oraz "specjalistyczne projekty architektoniczne" z datą ważności do 1999r. Wnioskodawca w [...]r. ukończył studia na Wydziale Architektury i Wzornictwa Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w G. w zakresie architektury wnętrz i uzyskał tytuł magistra sztuki. Zgodnie z art. 12 a ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016, z późn. zmianami) "samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, oprócz osób, o których mowa w art. 12, mogą również wykonywać osoby będące obywatelami państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej, które ukończyły studia wyższe zagraniczne uznane w Polsce za równorzędne" – natomiast zainteresowany nie przedstawił dowodów na to, że ukończył takie studia. Zgodnie z artykułem 14 ust. 3 pkt 1 lit a ww. ustawy uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej "wymaga ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności" – natomiast zainteresowany przedstawił dyplom Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w G. potwierdzający odbycie studiów w zakresie architektury wnętrz i przyznający mu tytuł magistra sztuki. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ww. ustawy samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1 – 5 (tj. m.in. działalność obejmująca projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno – budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego) "mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego". Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2006r., Nr 83, poz. 578) w załączniku nr 1 "Wykaz wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla poszczególnych specjalności i uprawnień budowlanych" jednoznacznie stanowi, że w specjalności architektonicznej, dla uzyskania uprawnień do projektowania bez ograniczeń wymagane jest ukończenie wyższych studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka. Wobec powyższego udokumentowane przez zainteresowanego wykształcenie w zakresie architektury wnętrz nie zostało uznane przez organ kwalifikujący, za odpowiednie do nadania uprawnień z art. 12 a prawa budowlanego. Rozpatrująca sprawę w wyniku odwołania, Krajowa Rada Izby Architektów decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. ponownie odmówiła zainteresowanemu nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, podtrzymując swoje wcześniejsze orzeczenie i zwracając uwagę na fakt, iż tytuł "mgr sztuki" uzyskany w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w G. nie figuruje w żadnym wykazie tytułów zawodowych upoważniających do ubiegania się o przedmiotowe uprawnienia. Jak wskazał dalej organ II instancji również dyrektywa nr 85/384/EWG z dnia 10 czerwca 1985r. dotycząca wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów poświadczających kwalifikacje zawodowe w dziedzinie architektury, a także środków mających ułatwić rzeczywistą realizację prawa do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej oraz swobody świadczenia usług w art. 3 i 4 nie przewiduje możliwości uznania takiego wykształcenia za odpowiednie lub pokrewne do żądanych uprawnień. Dlatego też organ odwoławczy uznał wydane orzeczenie za prawidłowe. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył zainteresowany, domagając się jej uchylenia w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 12 a ustawy prawo budowlane z 1994r. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lipca 2004r., w sprawie dyplomów, certyfikatów i innych dokumentów oraz tytułów naukowych potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych w dziedzinie architektury które są uznawane w Rzeczpospolitej Polskiej, a także art. 12 Dyrektywy Nr 85/384/EWG Rady Wspólnot Europejskich z 10 czerwca 1985r. w sprawie wzajemnego uznawania dyplomów. Zdaniem skarżącego Krajowa Rada ograniczyła się jedynie do lakonicznej wypowiedzi co do przedstawionego dyplomu, a nie wzięła pod uwagę faktu, że zezwolenie na wykonywanie zawodu w branży architektonicznej zostało skarżącemu udzielone przez [...] Izbę Techniczną w 1983r. tj. przed wejściem Dyrektywy Europejskiej w życie, która w art. 12 przewiduje, jako zasadę, uznawanie świadectw wydawanych obywatelom Państw Członkowskich przez Państwa Członkowskie, w których w chwili jej ogłoszenia istniały przepisy regulujące podejmowanie i prowadzenie działalności w zakresie zawodowego tytułu architekta, poświadczające prawo do używania tego tytułu, uzyskanego przed wprowadzeniem Dyrektywy, jeżeli uprawniony przez co najmniej trzy lata w ciągu pięciu kolejnych lat wykonywał zawód architekta. Z kolei zgodnie z § 2 pkt 2 przywołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się także dokumenty, wydane przez właściwe organy lub upoważnione instytucje jednego z Państw Członkowskich Unii Europejskiej, jeżeli dokumenty te są ważne na terytorium tego państwa. Wobec wykonywania nieprzerwanie zawodu architekta od przeszło dwudziestu lat, zdaniem skarżącego, przedmiotowa decyzja narusza jego prawo. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie podlega uwzględnieniu, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej wymaga do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno – budowlanych ukończenia studiów magisterskich w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów i odbycia rocznej praktyki na budowie. To czy dana osoba może wykonywać określone funkcje w budownictwie zwane "uprawnieniami budowlanymi" stwierdza decyzją organ samorządu zawodowego. Rodzaj i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie określa rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z 28 kwietnia 2006r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. 83/06 poz. 578), który zawiera załącznik Nr 1 – wykaz wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla poszczególnych specjalności uprawnień budowlanych. Według tego wykazu dla specjalności architektonicznej wymagane są ukończone studia magisterskie na kierunku architektura i urbanistyka. Przepis art. 12 a prawa budowlanego wprowadzony został do ustawy jako prawa krajowego ze względu na to, że Polska jest stroną umów międzynarodowych wymagających dopuszczenia do wykonywania na terytorium kraju samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie również przez inne osoby poza obywatelami polskimi, a więc osoby będące obywatelami państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej, na warunkach ustalonych przez strony umowy. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004r. wiąże nas również prawo wspólnotowe. Art. 12 a ust. 1 i 3 prawa budowlanego stanowi, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, oprócz osób, które wg prawa polskiego uzyskały uprawnienia budowlane (art. 12 ust. 2) mogą również wykonywać osoby będące obywatelami państw członkowskich unii Europejskiej, które mają prawo wykonywania czynności odpowiadających samodzielnym funkcjom technicznym w budownictwie w innym kraju, ukończyły studia wyższe zagraniczne uznane w Polsce za równorzędne, przy czym stosuje się do nich przepisy powyższej ustawy z wyjątkiem art. 14 ust. 3. Zgodnie z ust. 3 tegoż przepisu właściwy organ samorządu zawodowego przeprowadza postępowanie weryfikacyjne w zakresie spełnienia określonych w art. 12 a ust. 1 wymagań. Badaniu podlega również kwestia ukończenia przez zainteresowanego studiów wyższych zagranicznych jak też, czy studia te są uznawane w Polsce za równorzędne z wymaganymi do uzyskania prawa wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Od osoby będącej obywatelem państw o których mowa w art. 12 a ust. 1 wymaga się spełnienia trzech warunków wskazanych w tym przepisie przy czym warunki te muszą być spełnione łącznie. Odnosząc powyższe przepisy do przypadku objętego niniejszą sprawą stwierdzić należy, że zainteresowany będący obywatelem państwa Unii Europejskiej legitymuje się ukończeniem polskiej uczelni Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w G. w zakresie architektury wnętrz i tytułem magistra sztuki. Studia te nie są równoznaczne z ukończeniem uczelni na kierunku architektura i urbanistyka, czego wymaga rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006r. określające w sposób jednoznaczny rodzaj wykształcenia w Polsce, uprawniającego do ubiegania się o nadanie uprawnień do projektowania bez ograniczeń. Z akt sprawy nie wynika (a zainteresowany nawet tego nie twierdzi), aby ukończył on wyższe studia zagraniczne uznawane w Polsce za równorzędne względem polskich studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka, co zgodnie z treścią art. 12 a należy do warunków uzyskania możliwości wykonywania w Polsce samodzielnej funkcji technicznej przez obywatela państw Unii Europejskiej. Stanowi o tym wyraźnie zapis ust. 2 art. 12 a prawa budowlanego. Trzeba w tym miejscu wskazać, że wprowadzony przez art. 12 a prawa budowlanego jakby skrócony cykl uzyskania uprawnień w Polsce dotyczy osób, które takie uprawnienia uzyskały w innym państwie i spełniają wymagane kryteria w świetle przepisów polskich. Przepisy polskie jak już wyżej wskazano określają wyraźnie kierunek studiów wymaganych dla specjalności architektonicznej. Zainteresowany ukończył studia w Polsce, ale studia te nie spełniają kryterium rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006r. Nie wynika też z akt administracyjnych, że ukończył równorzędne studia zagraniczne. Zatem wg kryteriów stosowanych w prawie polskim zainteresowany nie spełnia warunków do nadania uprawnień o które się ubiegał składając wniosek w czerwcu 2006r. Prawo wspólnotowe ma charakter nadrzędny. Skarżący chciałby uznania jego praw nabytych w [...] jeszcze przed powstaniem wspólnoty, jednakże podkreślić tu należy, że nie posiada on studiów technicznych (uczelnia wyższa techniczna), a więc nie może on projektować obiektów. Architektura, stan obiektów, kwestia ich usytuowania, spełnienie wymogów ochrony środowiska, dziedzictwo kulturowe są to kwestie o znaczeniu społecznym, a kwalifikacje do tego muszą spełniać kryteria jakościowe i ilościowe gwarantujące, że posiadający dyplom wszystkie te kwestie potrafi zrozumieć i w sposób praktyczny wyrazić w zakresie planowania przestrzennego, projektowania, organizacji i konstrukcji obiektów oraz zachowania równowagi naturalnej. Wykształcenie skarżącego na kierunku architektura wnętrz nie zapewnia takich kwalifikacji a ukończone przez niego studia ani według prawa polskiego ani w świetle art. 11 powołanej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich wskazującego uczelnie w [...] nie są uwzględnione jako uprawniające do działalności w dziedzinie architektury. Za chybiony należy uznać zarzut skargi o naruszeniu § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lipca 2004r. w sprawie wykazu dyplomów, certyfikatów i innych dokumentów oraz tytułów naukowych potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych w dziedzinie architektury, które są uznawane w RP (Dz. U. 179/04, poz. 1848), bowiem akt ten mówi o uznawaniu w Polsce dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, a wydanych przez odpowiednie instytucje innego państwa ale w załączniku zawierającym wykaz tych dokumentów wskazano wyraźnie, iż w Republice [...] są to dyplomy inżyniera / architekta wydane przez określone uczelnie [....] wraz ze świadectwem wystawionym przez Izbę Techniczną Republiki [....] uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury. W niniejszej sprawie zainteresowany posiada świadectwo Izby Technicznej Republiki [....] , ale nie przedstawił dyplomu inżyniera architekta uzyskanego w [....] uczelni wyższej. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że treść rozporządzenia ustalona została w związku z wymogami Dyrektywy 85/384/EWG z 10 czerwca 1985r. Powołana w skardze Dyrektywa Rady wspólnot europejskich z dnia 10 czerwca 1985r. nr 58/384/EWG w rozdziale dotyczącym dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji w dziedzinie architektury wskazuje w art. 11, iż w [...] należą do nich dyplomy inżyniera / architekta wydawane przez wskazane uczelnie [....] wraz ze świadectwem wystawionym przez Izbę Techniczną [....] uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury. W art. 3 Dyrektywy wyraźnie zostało wskazane, iż kształcenie prowadzące do uzyskania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji w zakresie zawodowego tytułu architekta, mają formę studiów wyższych, których zasadniczym przedmiotem jest architektura. Zainteresowany nie twierdzi, aby takie studia w [....] ukończył. Tym samym trafnie organ administracji przyjął, że nie zostały spełnione warunki z art. 12 a, jak też z art. 12 ust. 2 prawa budowlanego, co uzasadniało odmowę nadania uprawnień. W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.).