VI SA/Wa 1483/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. Przeprowadzona przez służby Inspekcji Drogowej w dniu 23 stycznia 2007 r. kontrola drogowa pojazdu – autobusu marki [...] o nr rej. [...] należącego do kierującego pojazdem A. K. wykazała, że A. K. – skarżący w niniejszej sprawie - realizował przejazd niezgodnie z rozkładem jazdy. Polegało to na tym, że przejazd winien był rozpocząć się o godz. 7,14 z pętli autobusowej przy ul. U. w S., a tymczasem o tej godzinie kierowca znajdował się na przystanku na ul. R., skąd odjazd powinien nastąpić o godz. 7,17. Fakt ten został potwierdzony przez A. K.. Złożył on dodatkowo, pismem z dnia 5 lutego 2007 r. wyjaśnienia, z których wynikało, że stwierdzona nieprawidłowość spowodowana została chorobą i związaną z nią koniecznością korzystania z toalety, a ta znajduje się nie na ul. U. lecz na ul. R. na przyklasztornym parkingu. Jako dowód skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie wystawione dnia 23 stycznia 2007 r. przez lekarza Szpitala Rejonowego w P. Przychodni nr 2, stwierdzające, że jest leczony od dwóch dni z powodu "ostrego schorzenia układu pokarmowego". Decyzją z dnia [..] marca 2007 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 18 "b" ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – dalej utd. i l.p. 2.2. pkt 3 załącznika do utd., nałożył na A. K. karę pieniężną 3.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. W odwołaniu od w/w decyzji skarżący domagał się jej uchylenia, zarzucając, iż organ niezasadnie nałożył karę, czym naruszył art. 18 "b" ust. 1 utd. oraz art. 20a ust. 1 utd., który to przepis dopuszcza niestosowanie warunków określonych w zezwoleniu w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Powołał się na przedstawione organowi zaświadczenie lekarskie, a także załączył zaświadczenie z Urzędu Miasta S., iż na ulicy U. w tym mieście brak jest toalety publicznej. Skarżący stwierdził że choroba, która go dotknęła jest zdarzeniem od niego niezależnym, a sam skarżący nie chciał pozbawiając pasażerów środka transportu i zdecydował się tego dnia na pracę. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją o wskazanym wyżej numerze z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną. Przytaczając treść przepisu art. 20a ust. 1 utd. organ stwierdził, iż wskazany w tym przepisie katalog przeszkód, pozwalających nie stosować rozkładu jazdy, nie jest zamknięty, lecz okoliczności w nim wskazane mają charakter techniczny, zewnętrzny, a schorzenie układu pokarmowego, choć uciążliwe, do takich nie należy. W innym przypadku kontrolowanie przepisów w zakresie wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków byłoby niemożliwe. Poza tym, organu administracji, stosując przepisy prawa, nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności czy nieumyślnego zachowania strony postępowania. Dlatego też kwestia winy w zachowaniu się skarżącego nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji administracyjnej. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę, w której domagał się uchylenia rozstrzygnięcia jako krzywdzącego i naruszającego prawo tj. art. 18 "b" ust. 1 i art. 20 "a" ust. 1 utd. Interpretacja przepisu art. 20 "a" ust. 1 utd dokonana przez organ jest wadliwa, bowiem brak jest podstaw aby ograniczać okoliczności zwalniające przedsiębiorcę z obowiązku respektowania warunków określonych w zezwoleniu do jedynie technicznych, choć wskazane w przepisie przykłady do takich należą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę, analizowaną w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna podjęte zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego. W związku ze stwierdzonym faktem nieprzestrzegania przez skarżącego godzin odjazdu z określonych przystanków, która to okoliczność nie jest sporna, organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000,00 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a organ nie podzielił opinii skarżącego, że w jego przypadku zastosowanie winien znaleźć przepis art. 20 "a" ust. 1 utd. W ocenie Sądu stanowisko organu jest błędne. Skarżący A. K. wykonuje przewozy osób w oparciu o licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydaną dnia 7 czerwca 2005 r. i legitymuje się zezwoleniem na wykonywanie takiej działalności ważnym do dnia 13 lipca 2008 r. Stosownie do art. 18 ust. 1 wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia właściwego, w zależności od zasięgu wykonywanych przewozów, organu, a zgodnie z art. 18 "b" ust. 1 pkt 2 i 3 przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są przy uwzględnieniu zasady, że rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych oraz zasady, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Przepis art. 20 ust. 1 utd. stanowi, że w zezwoleniu określa się w szczególności warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów oraz miejscowości, w których znajdują się przystanki. Zgodnie zaś z ust 2 cyt. artykułu obowiązujący rozkład jazdy jest załącznikiem do zezwolenia. Jak już wyżej zostało stwierdzone, skarżący nie zaprzeczył, iż w dacie kontroli o godzinie 7,14 znajdował się na przystanku w S. na ul. R. zamiast na przystanku w S. na ul. U; o godzinie 7,14, zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia wydanego skarżącemu, rozpoczyna się kurs powrotny do P. z S. Niedotrzymanie warunku godziny odjazdu autobusu z właściwego przystanku skarżący wyjaśnił niezależną od niego okolicznością jaką była stwierdzona przez lekarza niedyspozycja pokarmowa. Dolegliwość, na którą cierpiał od dwóch dni, co wynika z zaświadczenia lekarskiego, zmuszała skarżącego do korzystania z toalety, a ta znajdowała się na przystanku na ul. R., nie zaś na ul. U. Stosownie do art. 20 "a" ust. 1 utd. warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad drogowych. W rozpatrywanej sprawie organ nie podważał okoliczności podawanej przez skarżącego, że był on chory i musiał korzystać z toalety urządzonej na ul. R., twierdzi jedynie, że taka okoliczność nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 20 "a" ust. 1 utd., który zawarowany jest wyłącznie dla okoliczności o charakterze technicznym. Z takim stanowiskiem organu zgodzić się nie można. W ocenie Sądu, zarówno literalna jak i celowościowa wykładnia przepisu art. 20 "a" ust. 1 utd. uzasadniają pogląd, że każda udowodniona, a niezależna od przedsiębiorcy okoliczność, uniemożliwiająca wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, uzasadnia odstąpienie przedsiębiorcy od warunków określonych w tym zezwoleniu. Jest oczywiste, że odstąpienie od warunków zezwolenia musi odpowiadać rodzajowi i charakterowi okoliczności, którą przedsiębiorca udowodnił. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że skarżący miał niedyspozycję gastryczną; organ nie kwestionował wystawionego przez lekarza publicznej służby zdrowia zaświadczenia. Jest również niepodważonym przez organ faktem, potwierdzonym zaświadczeniem wystawionym przez Burmistrza S., że na przystanku na ul. U. w S. nie znajdowała się toaleta publiczna. Jeśli więc ponad wszelką wątpliwość ustalono, fakt choroby skarżącego, będącego przedsiębiorcą i kierowcą autobusu w dniu kontroli, jeśli nie kwestionowano konieczności, na którą powoływał się skarżący na przestrzeni całego postępowania administracyjnego i nie podważono faktu braku zabezpieczenia przystanku na ul. U. w urządzenia sanitarne, to nie jest uprawnione twierdzenie, iż skarżący w dniu kontroli, niedotrzymał warunku zezwolenia odjazdu z określonego przystanku o określonej godzinie, a okoliczności, które były tego przyczyną, jako nie mające charakteru technicznego, zewnętrznego nie są okolicznościami, o których mowa w art. 20 "a" ust. 1 utd. Mając na uwadze, iż organ dokonując błędnej wykładni art. 20 "a" ust. 1 utd. naruszył ten przepis, co spowodowało bezpodstawne nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd orzekł jak w sentencji. O niewykonalności rozstrzygnięć orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.