VI SA/Wa 1453/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję O. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. VISA/Wa 1453/07 UZASADNIENIE Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy – skarżącego A. K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 3, § 4 i § 10 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006r., Nr 151, poz. 1089), § 4 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. o nałożeniu na w/w kary pieniężnej w wysokości 3.000 (trzech tysięcy) złotych. W trakcie kontroli drogowej w dniu [...] września 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. skontrolowano pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], prowadzony przez Pana [...]. Kierowca przedstawił do kontroli dobową kartę opłaty drogowej, seria i nr [...], która nie została wypełniona w rubrykach określających godziny i minuty ważności przedmiotowej karty. W ocenie organu w chwili kontroli karta ta nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Tak więc ustalono, że skarżący wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu od niniejszej decyzji strona wyjaśnia, że karta opłaty drogowej zawierała część niezbędnych informacji, np. numer rejestracyjny pojazdu, termin ważności, rodzaj emisji spalin oraz datę wydania winiety. Podniósł, że w dniu kontroli kierowca posiadał wykupioną dobową kartę opłaty drogowej a ponadto jego zdaniem do stwierdzenia wykonania ustawowego obowiązku uiszczenia opłaty wystarczające może być wypełnienie jedynie pozycji określającej początkowy moment ważności karty. Skarżący podnosi, że opłata za korzystanie z dróg krajowych została faktycznie uiszczona, a okazana winieta stanowi dowód wniesienia w/w opłaty. Wnosi o zmianę kwalifikacji stwierdzonego naruszenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do art. 6 ww. ustawy, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Uznał, że stosownie do § 4 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jego zdaniem jedynie wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Wskazał, że zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie: 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej, 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. Organ wskazał, że kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Emisję spalin pojazdu samochodowego oznacza się przez ukośne skreślenie w rubryce "EURO" odpowiedniego pola "0" lub "1", tak aby właściwe oznaczenie emisji spalin pozostało nieskreślone. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Podniesiono, że stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Organ wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 w/w ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Uznano, że konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 4.1. załącznika do w/w ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3.000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, w związku z czym, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych. Co do wyjaśnień skarżącego zawartych w odwołaniu, a dotyczących nałożenia kary pieniężnej za brak stosownego zezwolenia organ uznał, iż argumenty te nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia odwołania bowiem stan faktyczny został ustalony prawidłowo czego potwierdzeniem jest m.in. podpisanie przez kierowcę, bez żadnych uwag, protokołu kontroli. Biorąc to pod uwagę organ uznał, że argumenty skarżącego są niesłuszne i orzekł jak w decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący. Podniósł, argumenty jak w skardze wskazując, że karta opłaty drogowej zawierała niezbędne informacje, np. numer rejestracyjny pojazdu, termin ważności, rodzaj emisji spalin oraz datę wydania winiety. Podniósł, że opłata za korzystanie z dróg krajowych została faktycznie uiszczona, a okazana winieta stanowi dowód wniesienia w/w opłaty. Wskazał, że kierowca przedstawił do kontroli dobową kartę opłaty drogowej, seria i nr [...], która została wypełniona w sposób umożliwiający ustalenie daty początkowej obowiązywania karty. Wobec czego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), u.t.d., podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, a stawki tych opłat, zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, uzależnione są od m.in. czasu przejazdu po drogach krajowych. Opłata drogowa jest więc przypisana do określonego pojazdu. Stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, uiszcza opłatę roczną, półroczną, miesięczną, siedmiodniową lub dobową. Uiszczenie tej opłaty, zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, następuje poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 15.000 złotych. Za wykonywanie transportu bez uiszczenia opłaty, ustawa w art. 92 ust. 1 przewiduje karę pieniężną. Stosownie do art. 87 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu, kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie kontrolującego dowód uiszczenia opłaty. Przepisem art. 92 ust. 2 ustawy upoważniony został właściwy minister do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, zróżnicowanych w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości. Załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1648) określa wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń przepisów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. W myśl lp. 4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 3, § 4 i § 10 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006r., Nr 151, poz. 1089), § 4 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), na przedsiębiorcę nie uiszczającego opłaty nakłada się karę pieniężną w wysokości 3.000 (trzech tysięcy) złotych. Bezspornym faktem jest, iż kierowca okazał do kontroli dobową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, seria i nr [...], która nie została wypełniona we wszystkich polach określających godziny i minuty jej ważności zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami. Na karcie został wpisany numer rejestracyjny pojazdu: [...] oraz w polach określających datę początkową ważności karty wpisano: [...] września 2006, a w polach określających datę końcową wpisano: [...] września 2006. Stosownie do § 4 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jego zdaniem jedynie wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie: 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej, 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. Kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Emisję spalin pojazdu samochodowego oznacza się przez ukośne skreślenie w rubryce "EURO" odpowiedniego pola "0" lub "1", tak aby właściwe oznaczenie emisji spalin pozostało nieskreślone. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym. Na wskazanej karcie znajduje się zapis "ważna od" m. in. godz.7. 00do godz 07.00. Karta ta nie została prawidłowo wypełniona w polu dotyczącym początkowej ważności karty w zakresie godziny i minut przejazdu, bowiem w części dotyczącej godziny wpisano jedynie 7 a należało wpisać 07. Zgodnie ze wskazanym wyżej sposobem wypełniania kary godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym a następne minutom. Jak wynika z przedłożonej karty opłaty (k.47 akt administracyjnych) była ona wypełniona nieprawidłowo ale nie można uznać, iż informacje w niej zawarte umożliwiają powtórne jej wykorzystanie, czy też wskazanie innej godziny rozpoczęcia przejazdu. Tak opisana karta umożliwia organowi prawidłowe ustalenie godziny rozpoczęcia przewozu i jego zakończenia. Zdaniem sądu przedłożona karta stanowiła dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. W tym wypadku przedsiębiorca może wypełnić kartę opłaty dobowej co też zostało uczynione. Ustawodawca przewiduje sytuacje, gdy uznaje, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu, jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona. Jednocześnie nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia karty ani nie wskazuje, jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem tj. nieuiszczeniem opłaty. Powyższą kwestię, na potrzeby penalizowania tego stanu rzeczy, pozostawia do oceny orzecznictwa administracyjnego i sądowego. Ustalając czy karta jest nieprawidłowo wypełniona czy też jest niewypełniona należy kierować się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale wypełniona na tyle, że uniemożliwia jaj powtórne wykorzystanie, użycie (dla innego pojazdu, w innym dniu itp.), uchybienie należy traktować inaczej i rozważyć możliwość zastosowania uregulowań dotyczących jej nieprawidłowego wypełnienia. Reasumując, ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy czy "wykonywano transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej". Jak już była o tym mowa, opłata drogowa w postaci wykupionej karty opłaty przypisana jest do określonego pojazdu i przejazdu. Należy więc stwierdzić, że w sytuacji wykupienia karty opłaty drogowej posiadającą w dacie zakupu i jej wypełnienia wszystkie w zasadzie elementy, nie można uznać, że nie uiszczono opłaty. Można w ocenie sądu rozważać, czy doszło do posłużenia się nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej. W tym stanie rzeczy sąd mając na uwadze naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.