IV SA/Wa 2210/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-15
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anna Szymańska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest zameldowanie na pobyt stały w lokalu socjalnym przyznanym na czas określony, jeśli osoba przebywająca w tym lokalu wyraża zamiar stałego pobytu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji wadliwie zinterpretowały przepisy dotyczące obowiązku meldunkowego, błędnie wiążąc charakter pobytu z czasem trwania umowy najmu lokalu socjalnego. Zameldowanie na pobyt stały jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie jest uzależnione od tytułu prawnego do lokalu ani jego czasowego charakteru, o ile osoba wyraża zamiar stałego pobytu.Stan faktyczny
Skarżąca I. O. wniosła o zameldowanie na pobyt stały w lokalu socjalnym przyznanym jej na czas określony. Organy administracji odmówiły zameldowania, uznając, że czasowy charakter umowy najmu lokalu socjalnego wyklucza możliwość zameldowania na pobyt stały. Skarżąca argumentowała, że zameldowanie jest czynnością ewidencyjną, a ona ma zamiar stałego pobytu w lokalu. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...)września 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej I. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia (...) sierpnia 2007r. Prezydent m. W. na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmówił zameldowania I. O. na pobyt stały w lokalu (...) przy ul. (...) w W.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyroku orzekającym eksmisję I. O. z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. zawarto uprawnienie do lokalu socjalnego. W wykonaniu powyższego wyroku została zawarta z wymienioną umowa najmu lokalu socjalnego położonego przy ul. (...) na czas określony od dnia (...) marca 2007r. do dnia (...) marca 2010 r.
I. O. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wystąpiła z wnioskiem o zameldowanie jej na pobyt stały. W ocenie organu jednak wobec zawarcia umowy najmu na czas określony, zameldowanie jej na pobyt stały jest bezzasadne.
Wskutek odwołania wniesionego przez I. O. Wojewoda M. decyzją z dnia (...) września 2007r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wojewoda podniósł, że odwołująca argumentuje, iż zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od marca 2007r, ma w nim swoje rzeczy i meble, a jej pobyt ma charakter stały. Wobec tego, że skierowanie do zawarcia umowy lokalu socjalnego wskazywało okres trzech lat, zarządca taki okres przewidział w umowie. Z tego względu możliwe byłoby zameldowanie na pobyt czasowy.
Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy. Zameldowanie się w lokalu jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Skoro skarżąca przebywa w lokalu na podstawie umowy zawartej na czas określony, niemożliwe jest jej zameldowanie na pobyt stały.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. O. twierdzi, że jej pobyt w lokalu (...) przy ul. (...) w W. nie jest pobytem czasowym, przebywa w nim z zamiarem pobytu stałego. Zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w danym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, biorąc pod uwagę zarówno twierdzenia zawarte w skardze, jak również bada legalność zaskarżonego aktu w aspekcie obowiązujących norm prawa (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd uznał, że wyraźna wola skarżącej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu, potwierdzona w skardze, na gruncie konkretnych okoliczności jej dotyczących powinna zostać przeanalizowana w świetle brzmienia art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006r, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Tymczasem organy obydwu instancji nie dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego, który należy uznać za bezsporny, do powołanych wyżej norm. Przyjęły natomiast bardzo uproszczony sposób wykładni, że czasowość umowy najmu lokalu socjalnego świadczy o tym, że skarżąca przebywa w nim jedynie czasowo. Powiązały zatem fakt rejestracji stanu faktycznego, jakim jest pobyt w lokalu z tytułem prawnym do tegoż lokalu i z tego wywiodły charakter pobytu w lokalu i w konsekwencji rodzaj jego potwierdzenia w postaci pobytu czasowego. W ocenie Sądu dokonały w ten sposób naruszenia przepisów prawa materialnego.
W świetle ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, 6, 10, 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji.
Wykonywanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10 i 15 ustawy) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne
podejmowane są zatem, na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2).
Jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Taki też tryb został prawidłowo przyjęty w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu została jednakże przeprowadzona wadliwa wykładania pojęć pobytu stałego i czasowego.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Koniecznym zatem warunkiem przyjęcia, że pobyt na charakter czasowy jest brak zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. W niniejszej sprawie taka przesłanka nie zaistniała, gdyż skarżąca została prawomocnym wyrokiem zobowiązana do opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania przy ul. (...), w którym koncentrował się jej ośrodek życia i cechował je walor stałości. Dokonała także wymeldowania z pobytu stałego z tego adresu. Wszelkie więzi, zarówno prawne, jak i faktyczne łączące ją z poprzednim lokalem ustały w sposób trwały. Skarżąca w konsekwencji została pozbawiona miejsca stałego pobytu, trudno zatem wywodzić, że przeprowadzając się do lokalu przy ul. (...) nie miała zamiaru zmiany miejsca stałego pobytu. Jak podkreśliła w skardze, zamieszkała w lokalu socjalnym z zamiarem pobytu stałego.
Dalej art. 8 ust. 1 powoływanej ustawy stanowi, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności:
1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego;
2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów
rodzinnych;
3) odbywanie czynnej służby wojskowej;
4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach
dla nieletnich i zakładach wychowawczych.
5) Wskazany przepis przewiduje cezurę czasową w postaci trzech miesięcy, po upływie której przyjmuje się, że nieprzerwany pobyt pod tym samym adresem wskazuje, że ma on charakter stały. Jedynie przykładowo wymienione sytuacje, których wystąpienie nie musi uzasadniać konieczności zameldowania na pobyt stały, mimo, że dana osoba przebywa przez dłuższy okres czasu, nawet kilku lat. Okoliczności te jednak zakładają pewną przemijalność i czasowość związaną z aktywnością zawodową, zdarzeniami losowymi bądź też wykonywaniem obowiązków obywatelskich. W rozpatrywanej sprawie takie zdarzenia nie występują. Skarżąca nie posiada innego miejsca, które traktuje jako lokum z zamiarem stałego zamieszkiwania. Wręcz przeciwnie, jedynym miejscem jej pobytu jest przyznany jej lokal socjalny.
Okoliczności, w jakich zamieszkuje w tym lokalu, jak również jej wyraźna wola wskazują, że pobyt przy ul. (...) ma charakter pobytu stałego.
Jednocześnie, co wymaga podkreślenia, zameldowanie na pobyt stały nie będzie dawało uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu na czas nieokreślony. Koniecznym jest bowiem rozróżnienie kwestii tytułu prawnego do lokalu, w tej sytuacji umowy najmu, od faktu rejestracji przebywania w tym lokalu przez skarżącą. Upływ bowiem okresu, na jaki została zawarta umowa lokalu, o ile nie zostanie zawarta następna, spowoduje, że skarżąca będzie tamże przebywać bez tytułu prawnego.
Jednocześnie należy podnieść, iż przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie zawierają żadnych zakazów odnośnie możliwości meldowania na pobyt stały w lokalu, do którego uprawnienie przyznano na czas określony.
Uznając zatem, że zaskarżone rozstrzygnięcie naruszyło przepisy prawa materialnego, poprzez wadliwą jego wykładnię, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 powołanej ustawy, natomiast pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło