I OW 116/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-16
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Anna Lech, Joanna Runge- Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji starosty w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji starosty w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wynika to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które wskazują, że organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (jak starosta) jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie zawiera takich odmiennych regulacji, a ustawa o gospodarce nieruchomościami, która przyznaje wojewodzie status organu wyższego stopnia wobec starosty, nie obejmuje swoim zakresem tej kategorii spraw.Stan faktyczny
Wojewoda M. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczącego rozpoznania odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych od decyzji Starosty Powiatu L. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa. Wojewoda uważał się za organ właściwy do rozpoznania odwołania, podczas gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uważało się za organ właściwy. Spór dotyczył ustalenia, który z tych organów jest organem wyższego stopnia wobec starosty w tej konkretnej sprawie.Rozstrzygnięcie
Wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako organ właściwy w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) Joanna Runge- Lissowska Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody M. o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą M. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W.. w przedmiocie rozpoznania odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. od decyzji Starosty Powiatu L. nr [...] z dnia [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako organ właściwy w sprawie
Wnioskiem z dnia 25 października 2007r., na podstawie art. 15 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz zgodnie z art. 22 § 3 pkt 2 w związku art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., Wojewoda M. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego między Wojewodą M. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołanie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. od decyzji Starosty Powiatu L. Nr [...] z dnia [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej we wsi K., gmina S. o łącznej powierzchni [...] ha, składającej się z działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
Wojewoda wskazał, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa jest starosta. Natomiast jak wynika z art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. oraz w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i w związku z art. 7 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie, organem odwoławczym od decyzji wydanych przez starostę jest samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.
Organ podniósł, że w powołanej ustawie z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie wskazano, aby wojewoda był organem wyższego stopnia wobec starosty orzekającego o przekształceniu do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, dlatego też ustawowe domniemanie kompetencji odwoławczej przemawia za samorządowym kolegium odwoławczym, jako organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji o przekształceniu wydawanych przez starostów.
Dlatego też, w ocenie Wojewody M. należy stwierdzić, że wojewoda nie będąc organem wyższego stopnia nie może rozpatrywać odwołań od decyzji starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi, wniosło o uwzględnienie wniosku Wojewody, wskazując, że w analogicznych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jako organ właściwy Kolegium.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
w rozpoznawanej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą M. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. od decyzji dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.
Wskazać należy, że w art. 17 k.p.a. została określona właściwość instancyjna w postępowaniu administracyjnym. Organami wyższego stopnia w rozumieniu tego kodeksu są: w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba, że ustawy szczególne stanowią inaczej (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Natomiast w myśl art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., przez organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się między innymi starostę.
Podkreślić także trzeba, że kodeks postępowania administracyjnego w art. 127 § 2 k.p.a. przyjmuje generalne rozwiązanie, iż organ bezpośrednio wyższego stopnia w stosunku do organu pierwszej instancji jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej przez ten organ. W związku z tym uwzględnić należy, że decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa wydaje starosta (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości).
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że zgodnie z art. 9a powołanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, wojewoda jest organem wyższego stopnia w stosunku do decyzji wydanych przez starostę tylko w odniesieniu do spraw wskazanych w tej ustawie, natomiast brak jest przepisu, który przenosiłby tę zasadę na sprawy wskazane w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, która to ustawa jednoznacznie wskazuje starostę jako organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (identyczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z dnia 9 maja 2007 r., sygn. I OW 9/07, niepub.).
W związku ze wskazanymi wyżej wywodami oraz mając na względzie także art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, należy przyjąć, że organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze, zatem w niniejszej sprawie za organ właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji Starosty Powiatu L. należy uznać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W..
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło