II SA/Rz 567/06
WyrokWSA w Rzeszowie2008-01-16
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów KPA dotyczących prawidłowego doręczenia pism stronie postępowania administracyjnego, skutkujące uniemożliwieniem jej czynnego udziału w postępowaniu, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Niewłaściwe doręczanie pism stronie postępowania administracyjnego, skutkujące brakiem możliwości czynnego udziału tej strony w postępowaniu, stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 10 KPA. Brak udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, co obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zmiany sposobu użytkowania budynku biurowego na salon sprzedaży sprzętu sportowego, wraz z rozbudową. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące stabilności skarpy, emisji hałasu oraz naruszenia wartości kulturowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów KPA dotyczących prawidłowego doręczenia pism spółce "R.", co uniemożliwiło jej czynny udział w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. G. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
do wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA art. 28, art. 34 ust. 1,2,3,4, art. 36, art. 37, art. 41 ust. 4, art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. C. pozwolenia na budowę inwestycji pn.: zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku biurowego na salon sprzedaży sprzętu sportowego, rozbudowa budynku o klatkę schodową i wykonanie nowej elewacji budynku położonego na działce nr 1139/5, 1141/6 obr. 207 przy ul. S. w R. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji wskazaną decyzją orzekł w sposób opisany wyżej.
Od decyzji tej odwołała się M. G., właścicielka działki nr 1153 zarzucając, iż wykopy pod fundamenty klatki schodowej u podnóża skarpy, na której zlokalizowany jest jej zabytkowy budynek mieszkalny spowodują naruszenie stabilności skarpy, co w konsekwencji może powodować zagrożenie dla tegoż budynku. Powyższy zarzut odwołująca podnosi powołując się na ustalenia wcześniejszej ekspertyzy opracowanej w związku z osunięciem się skarpy (po jej podcięciu) i uszkodzeniami jakie wystąpiły w sąsiednim budynku. Ponadto podnosi problem emisji hałasu związanego z pracą urządzeń klimatyzacyjnych typu Rooftop przewidzianych do montażu na dachu budynku. Wskazuje, że dołączona do projektu budowlanego ekspertyza stwierdza przekroczenie dopuszczalnych norm dotyczących emisji hałasu i zaleca zastosowanie kurtyn obniżających poziom hałasu, czego nie odzwierciedla przedłożony projekt budowlany. Jest to tym bardziej istotne dla odwołującej, że urządzenia te mają być zamontowane na wysokości 7,00 m od poziomu terenu tj. na wysokości okien w jej budynku mieszkalnym. W dalszej części odwołania M. G. podnosi zarzut niespełnienia przez projektowany obiekt wytycznych dołączonej do decyzji ó warunkach zabudowy analizy urbanistycznej dotyczącej wartości kulturowych obiektów posadowionych na skarpie. Zdaniem odwołującej projektowana klatka schodowa zasłania w znacznym stopniu zarówno zabytkową skarpę jak i posadowione na niej XIX -wieczne budynki.
Objęte zaskarżoną decyzją zamierzenie inwestycyjne dotyczące zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku biurowego na salon sprzedaży sprzętu sportowego wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (dobudowa klatki schodowej). W związku z powyższym zgodnie z ustaleniami art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r. z późn. zm.) rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania wspomnianego budynku następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę. Oceniając materiał dowodowy w kontekście podniesionych zarzutów organ II instancji stwierdził, że są one nieuzasadnione.
Pomimo wezwania skierowanego do M. G. nie przedłożyła ona ekspertyzy, na którą powołuje się w złożonym odwołaniu podając, iż jest ona w dyspozycji Sądu Rejonowego w R. Jak wskazuje sama wnioskodawczym ekspertyza nie dotyczy budynku ani działki skarżącej. Wniesione odwołanie rozpatrzono zatem w oparciu o posiadany materiał dowodowy, z którego wynika, że istniejące warunki gruntowe i konfiguracja terenu zostały uwzględnione w projekcie budowlanym na podstawie sporządzonej dla potrzeb inwestycji opinii geotechnicznej opracowanej przez uprawnionego geologa. Z przedłożonego przez inwestora projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że przewidziano w nim zabezpieczenie wykopu pod projektowaną klatkę schodową od strony sąsiadującej z nią skarpą, na której usytuowany jest budynek mieszkalny M. G. poprzez wykonanie ścianki z pali wierconych żelbetowych typu CFA. W celu. nienaruszenia stabilności skarpy zrezygnowano z tradycyjnej metody zabijania ścianki szczelnej z profili stalowych, które mogłyby powodować drgania w trakcie wykonywania robót. Powyższe zabezpieczenie jest trwałym elementem budowlanym gwarantującym stateczność warunków gruntowych. Zgodnie z ustaleniami art. 35 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno- budowlanej sprawdza m.in. kompletność projektu architektoniczno-budowlanego, natomiast za prawidłowość rozwiązań projektowych i ich zgodność z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant. W zakresie rozwiązań konstrukcyjnych projekt został sporządzony przez posiadającego stosowne uprawnienia budowlane mgr inż. A. M. i zweryfikowany przez mgr inż. J. C. Mając na względzie przedstawione okoliczności brak jest podstaw do podważania przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań konstrukcyjnych, w tym sposobu zabezpieczenia skarpy.
Na zarzut przekroczenia norm emisji hałasu związanego z pracą urządzeń klimatyzacyjnych przewidzianych do montażu na dachu budynku odpowiada analiza akustyczna stanowiąca załącznik do dokumentacji architektoniczno-budowlanej projektowanego obiektu, która określa teoretycznie (na podstawie analizy obliczeniowej) stopień przekroczenia normatywu dziennego dla emitowanego hałasu przez projektowane urządzenia klimatyzacyjne typu Rooftop o około 3 dB. W punkcie 6 analizy zawarto wytyczne projektowe celem redukcji hałasu emitowanego przez urządzenia o minimum 3 dB poprzez montaż żaluzji dźwiękochłonnych i takie rozwiązanie zostało przewidziane w projekcie architektoniczno-budowlanym (rysunki A-3, A-5 i A-6).
Również podnoszony w odwołaniu zarzut niezgodności przedłożonego projektu z wytycznymi zawartymi w analizie urbanistycznej dotyczącej wartości kulturowej obiektów posadowionych na skarpie jest nieuzasadniony. Do dokumentacji architektoniczno-budowlanej dołączono analizę widokową. Zamiar inwestycyjny uzyskał wstępne uzgodnienie konserwatorskie na etapie decyzji o warunkach zabudowy w postanowieniu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...] oraz pozwolenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków udzielone decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], z której uzasadnienia wynika, iż realizacja prac wykazanych w projekcie architektoniczno-budowlanym związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu o współczesnej architekturze nie wpłynie negatywnie na zabytkowy układ zagospodarowania i walory estetyczne istniejącej zabudowy.
Niezależnie od zarzutów wskazanych w odwołaniu dokonano oceny całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie pod kątem spełnienia wymogów ustalonych w przepisach prawa. W myśl ustaleń art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy oraz złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W rozpatrywanej sprawie warunek ten został zachowany. Inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę w terminie ważności ostatecznej decyzji warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokonując kontroli dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy pod kątem spełnienia wymogów zawartych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego należy stwierdzić, że wnioskowane zamierzenie budowlane jest zgodne z ustaleniami w/w decyzji o warunkach zabudowy. Złożony przez inwestora projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania dokumentacji zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, jest kompletny i posiada wymagane przepisami szczególnymi opinie i uzgodnienia tj. rzeczoznawcy d/s bezpieczeństwa i higieny pracy oraz d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych. Projekt zagospodarowania działki został pozytywnie zaopiniowany przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej. Ze względu na położenie działki inwestora na terenie zespołu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków (Nr [...] z dnia [...].01.1969 r.) do projektu załączono pozwolenie udzielone przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2005 r. Z projektu zagospodarowania działki wynika, że projektowana klatka schodowa została zlokalizowana w odległości 3 m od zachodniej granicy działki inwestora ze ścianą bez otworów, co spełnia wymogi § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z 2002 r. z późn. zm.). Projektowana klatka schodowa o wys. 9,60 m, przy różnicy poziomów terenu pomiędzy działką inwestora a działką odwołującej wynosząca około 5,85 m, nie powoduje ograniczenia dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych na działce odwołującej i odpowiada wymogom zawartym w § 13,57, 60 wspomnianych warunków technicznych.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ograniczyła możliwość ingerencji organów administracji architektoniczno-budowlanej w sprawach udzielenia pozwolenia na budowę ustalając w sposób ścisły okoliczności, w których organ może odmówić udzielenia takiego pozwolenia.
Powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła M. G. domagając się uchylenia decyzji Wojewody. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 28, art. 34 ust. 1, 2, 3, 4, art. 36, art. 37, art. 41 ust. 4 oraz art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez przyjęcie możliwości wydania pozwolenia na budowę zgodnie z treścią decyzji Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu skargi podano, że w sprawie dokonano niewłaściwej interpretacji przepisów prawa budowlanego i błędnie ustalono, że wykopy pod fundamenty klatki schodowej u podnóża skarpy, na której zlokalizowany jest zabytkowy budynek mieszkalny nie spowodują w przyszłości naruszenia stabilności skarpy. Dotychczasowe zachowanie się skarpy świadczy o tym, że istnieje poważne ryzyko, że prace budowlane i podkopy mogą spowodować zagrożenie dla budynku. Powyższy zarzut potwierdzają ustalenia ekspertyzy opracowanej w związku z osunięciem się skarpy (po jej podcięciu) i uszkodzeniami, jakie wystąpiły w sąsiednim budynku Pana L.. Podobne skutki wystąpiły także u skarżącej. Istniejący budynek wykonano w technice przełomu XIX i XX wieku, kiedy nie znano jeszcze zbrojenia betonu, w związku z czym jest on o wiele bardziej wrażliwy na niestabilności gruntu i bardziej podatny na zarysowania niż budynki współczesne. Brak jest w nim, bowiem elementów "spinających" go w poziomie. W okresie wzmożonych opadów deszczu, co jakiś czas mogą powstawać pełzania gruntu, które w znaczny sposób mogą wpłynąć na stan fundamentów i w konsekwencji ścian budynku, co w rezultacie doprowadzić może do zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców domu. W Sądzie Okręgowym w R. toczy się postępowanie dotyczące tej samej skarpy (sprawa z powództwa Bank [...] S.A.) w ramach którego dopuszczono dowód z ekspertyz budowlano-geologicznych. Prezydent Miasta [...] nie podjął żadnej inicjatywy aby ustalić jaka jest treść opisanych wyżej opinii i nie poczynił też żadnych własnych ustaleń w tym zakresie. Skarżąca nie będąc stroną postępowania sądowego nie mogła przedłożyć tej opinii.
Ponadto dołączona do projektu budowlanego ekspertyza stwierdza przekroczenie dopuszczalnych norm dotyczących emisji hałasu i zaleca zastosowanie kurtyn obniżających poziom hałasu, czego nie odzwierciedla przedłożony projekt budowlany. Projektowany obiekt nie spełnia wytycznych dołączonej do decyzji o warunkach zabudowy analizy urbanistycznej dotyczącej wartości kulturowych obiektów posadowionych na skarpie. Projektowana klatka schodowa zasłania w znacznym stopniu zarówno zabytkową skarpę jak i posadowione na niej XIX-wieczne budynki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Sprawowana przez Sąd, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji obejmuje badanie legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) stanowiąc, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w obrocie prawnym ostać się nie mogą.
Przepis art. 7 i 77 § 1 KPA nakładają na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Sprawy muszą być załatwiane z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 KPA).
W postępowaniu, którego przedmiotem jest zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przymiot strony przysługuje inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W analizowanej sprawie poza sporem pozostaje, że jedną ze stron postępowania jest "R." Spółka z o.o. Okoliczności tej nie kwestionuje organ, bowiem doręczał tej stronie zapadłe w sprawie decyzje, jak i strona skarżąca.
Dla strony tej organy przesyłały pisma w sprawie na adres : R. ul. S. [...]. Wszystkie pisma skierowane na ten adres od wszczęcia postępowania administracyjnego aż do jego zakończenia wracały do organów z adnotacją doręczyciela z adnotacją "Awizowano - nie podjęto w terminie".
W postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie informacji zawartych na stronie internetowej "R." Spółka z o.o. Sąd ustalił, że w rzeczywistości siedziba przedmiotowej spółki znajduje się pod adresem : R., ul. K. [...].
Brak działań organów w kierunku ustalenia prawidłowego adresu strony postępowania, nawet w sytuacji braku prawidłowej informacji ze strony doręczyciela stanowi o naruszeniu przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA z uwagi na niewyjaśnienie kwestii siedziby strony i spowodowało to naruszenie przepisu art. 10 KPA z uwagi na uniemożliwienie "R." Spółka z o.o. czynnego udziału w postępowaniu.
Brak udziału stron w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę organy przeprowadzą postępowanie umożliwiając w nim udział "R." Spółka z o.o. Prowadząc na nowo postępowanie organy ustalą również, czy w sprawie przysługuje przymiot strony, P. R., współwłaścicielce działki nr 1154. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, należy umożliwić jej udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Stwierdzone naruszenie przepisów prawa uniemożliwia Sądowi merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło