IV SA/Wa 2336/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron, Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "E." w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "E." w S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) i art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. Urz. WE L 30 z 06.02.1993 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 Kpa w punkcie 1 decyzji nakazał Przedsiębiorstwu Handlowemu "E." z siedzibą w S. , unieszkodliwienie odpadów w postaci wytopionych tłuszczów zwierzęcych kategorii 1, nielegalnie wywiezionych z Polski do Republiki Czeskiej, poprzez spalenie w instalacji na terenie Polski. W punkcie drugim wskazał, iż instalacja, o której mowa w pkt.1 powinna posiadać: a) pozwolenie zintegrowane lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie unieszkodliwiania przedmiotowych odpadów, b) inne zezwolenia wymagane odrębnymi przepisami, w szczególności weterynaryjnymi. W punkcie trzecim decyzji określił, iż warunkiem na przeprowadzenie unieszkodliwienia ww. odpadów jest uprzednie przekazanie do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska kopii pozwoleń posiadanych przez instalację. Wskazał również, iż odpady winne zostać przekazane do instalacji w celu unieszkodliwienia najpóźniej do dnia 20.06.2007 roku. (pkt. 4 decyzji) oraz zobowiązał Przedsiębiorstwo Handlowe "E." do potwierdzenia faktu unieszkodliwienia odpadów poprzez nadesłanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dowodu zagospodarowania odpadów przez instalację najpóźniej do dnia 30.06.2007 r. (pkt. 5 decyzji). Niniejszej decyzji nadał zaś rygor natychmiastowej wykonalności (pkt. 7 decyzji). Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zwróciło się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska Przedsiębiorstwo Handlowe "E.". Decyzją z dnia [...] września 2007r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska powołując się na art. 138 §1 pkt. 3 Kpa orzekł o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku Przedsiębiorstwa Handlowego "E." o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w toku postępowania odwoławczego do organu wpłynęło pismo Przedsiębiorstwa Handlowego "E.", informujące o przekazaniu tłuszczu zwierzęcego kategorii 1 do zakładu unieszkodliwiania L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Do pisma dołączono zgodnie z wymogami zaskarżonej decyzji, dokumenty potwierdzające, iż w/w instalacja spełnia warunki w niej określone. Wobec uznania, iż firma "E." wykonała nałożony na nią decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. obowiązek, w ocenie organu postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "E." w S., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2007r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w jego ocenie organ bezpodstawnie uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem nie cofnął on wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy co obligowało organ do jej rozpoznania. Jednocześnie wskazał, iż organ nie określił kategorii lub rodzajów odpadów w której mieści się wytopiony tłuszcz zwierzęcy kategorii 1, w związku z czym nie można w jego ocenie mówić o nielegalnym obrocie odpadami skoro towar nie zdefiniowano jako odpadu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W obecnie rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpoznając ponownie sprawę umorzył postępowanie odwoławcze, powołując jako podstawę takiej decyzji przepis art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Ponieważ omawiany przepis nie określa samodzielnie przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, to jak wskazano w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego prof. dr hab. Barbary Adamiak i prof. dr hab. Janusza Borkowskiego, wydanie 7 , wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2005, str. 609, należy ich poszukiwać w treści art. 105 Kpa. Postępowanie odwoławcze bowiem jest tylko wyodrębnioną instancyjnie fazą "zwyczajnego" postępowania administracyjnego, toczącego się w określonej sprawie, przepisy zaś art. 104-113 Kpa dotyczą decyzji wydawanych tak w toku instancji, jak i w trybach nadzwyczajnych (rozdział 12 i 13 Kpa) W świetle przesłanek umorzenia określonych w art. 105 § 1 i 2 Kpa. postępowanie odwoławcze może być umorzone, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony, oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (§ 2) albo wówczas, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (§ 1). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący w toku postępowania odwoławczego nie cofnął wniesionego przez niego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co byłoby równoznaczne z wystąpieniem o umorzenie postępowania odwoławczego (art. 137 Kpa). Natomiast organ utrzymuje w motywach zaskarżonej decyzji, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący wykonał nałożony na niego decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. obowiązek unieszkodliwienia odpadów w postaci wytopionych tłuszczów zwierzęcych kategorii 1. W tym miejscu wypada więc przypomnieć, iż decyzji I instancji z dnia [...] czerwca 2007r. organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Istota rygoru natychmiastowej wykonalności polega na tym, że decyzja nieostateczna staje się natychmiast wykonalna i stanowi tytuł wykonawczy. Oznacza to odstępstwo od ustanowionej w kodeksie zasady, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu i że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 1 i 2 Kpa). Wskazać jednak należy, iż wbrew prezentowanemu przez organ stanowisku, okoliczność wykonania decyzji posiadającej rygor natychmiastowej wykonalności, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 Kpa. Bowiem jak wskazano powyżej przepis ten stosuje się w przypadku cofnięcia odwołania (analogicznie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Uznać zatem należy, iż w rozpoznawanej sprawie organ z naruszeniem zatem zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) uchylił się od rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji merytorycznej (art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 Kpa), bezpodstawnie umarzając postępowanie odwoławcze. W ten sposób strona została pozbawiona uprawnień do rozpatrzenia jej sprawy i rozstrzygnięcia co do istoty przez dwie instancje administracyjne. Wskazane uchybienia zasadom i przepisom postępowania administracyjnego powodują uchylenie decyzji zaskarżonej, ponieważ miały niewątpliwy wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając odwoławcze rozstrzygnięcie merytoryczne o nałożonym na skarżącą obowiązku unieszkodliwienia odpadów w postaci wytopionych tłuszczów zwierzęcych. Poza tym organ ponownie rozpoznając sprawę powinien prawidłowo określić stronę postępowania, którą jest R. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "E." w S., bowiem wskazane przez organ przedsiębiorstwo nie posiada legitymacji do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.