I OSK 595/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Joanna Banasiewicz NSA Izabella Kulig-Maciszewska Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 462/07 w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 462/07 oddalił skargę G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu zaskarżoną decyzją po rozpoznaniu odwołania G. L. od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], którą na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) oraz art. 104 K.p.a. odmówiono G. L. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup biletów MPK – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada status osoby bezrobotnej i jest zarejestrowana w PUP bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dochód skarżącej stanowił dodatek mieszkaniowy w wysokości 229,22 zł i zasiłek okresowy w kwocie 247 zł. Przesłanką przyznania zasiłku celowego jest z jednej strony dochód nieprzekraczający kwoty 477 zł (w przypadku osoby samotnie gospodarującej), z drugiej zaś wystąpienie niezbędnej potrzeby życiowej. O ile zatem w sprawie spełniony jest pierwszy z warunków – albowiem dochód skarżącej wynosi 476,22 zł, o tyle zdaniem organu zakup biletów MPK nie jest niezbędną potrzebą życiową uzasadniającą przyznanie zasiłku na ten cel. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji właściwie ustalił sytuację życiową skarżącej, która jest osobą bezrobotną, nieposzukującą jednak zatrudnienia z uwagi na toczącą się w sądzie sprawę o przywrócenie jej do pracy. Organ podniósł, że mimo iż skarżąca wskazuje na konieczność wizyt u lekarzy, a w konsekwencji potrzebę posiadania biletów MPK na dojazdy z tym związane, to jednak skarżąca jest nieprzerwanie od kilku lat objęta przez Ośrodek pomocą w postaci zasiłków celowych i okresowych, jak również w formie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji świadczy skarżącej pomoc na zakup żywności, opłacenie rachunków za energię elektryczną oraz czynszu. Zdaniem organu skarżąca winna samodzielnie wygospodarować środki na zakup potrzebnych biletów z otrzymywanego zasiłku okresowego. Stosownie bowiem do art. 3 ust. 4 powołanej ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, zwłaszcza o finansowych. Kolegium wskazało, że organy pomocy społecznej nie mają obowiązku zaspakajania wszystkich zgłaszanych potrzeb, a zasiłki celowe są świadczeniami fakultatywnymi, które mogą, ale nie muszą być przyznane, gdyż stanowią przedmiot uznania administracyjnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem korzystania z pomocy społecznej, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest to, aby – po pierwsze – jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, – po drugie – aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Przepis ten przewiduje zastosowanie pomocy społecznej przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: wystąpienia trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie w art. 7 najczęstsze powody ich powstawania. Nie można również stworzyć obiektywnego katalogu takich sytuacji, wymagają one bowiem zawsze indywidualnego podejścia. Ocena sytuacji należy do instytucji, które zajmują się udzielaniem wsparcia. Zgodnie z art. 39 ust. 1 powołanej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, natomiast zgodnie z ust. 2 art. 39 zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W ocenie Sądu art. 39 ust. 2 powołanej ustawy pozwala organom administracji publicznej czynić samodzielne ustalenia, czy zgłaszana potrzeba, która nie została w nim wymieniona, stanowi dla wnioskodawcy niezbędną potrzebę bytową. Udzielenie pomocy musi mieć na celu umożliwienie wnioskodawcy samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, gdy jego własne uprawnienia, zasoby i możliwości mu to uniemożliwiają, jednocześnie nie może ono skutkować wyręczeniem go z zadań, które może zrealizować samodzielnie, jest uzależnione od jego sytuacji materialnej oraz zakresu żądania, nadto rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być dostosowane do okoliczności konkretnej sprawy, a przyznanie świadczenia może nastąpić jedynie, jeśli wskazane potrzeby odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W ocenie Sądu zakup biletów MPK nie stanowi dla skarżącej niezbędnej potrzeby życiowej. W przypadku skarżącej, jej niezbędne potrzeby bytowe pokrywane są już w znacznej mierze z pomocy społecznej. Rozpatrujące sprawę organy administracji publicznej słusznie przyjęły, że z przyznanej skarżącej w formie zasiłku okresowego pomocy jest ona w stanie we własnym zakresie zakupić bilety MPK. Sąd podniósł, że skarżąca ma obiektywną możliwość we własnym zakresie zaspokoić wnioskowaną potrzebę, a zważyć należy, że nie jest osobą aktywizowaną w kierunku poszukiwania zatrudnienia z uwagi na toczące się w sądzie postępowanie w sprawie przywrócenia do pracy. Po drugie zaś – nawet gdyby przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów zakupu biletów MPK, to w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, zgłaszana potrzeba nie stanowi dla niej niezbędnej potrzeby życiowej. W ocenie Sądu nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie jest również fakt, że udzielenie pomocy społecznej – zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej – jest również uwarunkowane możliwościami pomocy społecznej, które są ograniczone. Z tego też względu organy udzielające pomocy mają w toku postępowania obowiązek uwzględnienia proporcji pomiędzy możliwościami finansowymi a stopniem niezbędności wskazanej we wniosku potrzeby. Zdaniem Sądu w sprawie organy słusznie przyjęły, że jako niebędące potrzebą niezbędną – bilety MPK, nie mogą być przedmiotem zasiłku celowego przyznanego stronie, która już z innych tytułów otrzymuje pomoc finansową na zgłaszane potrzeby. Sąd Wojewódzki uznał, że organy administracyjne odmawiając przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła G. L., zaskarżając go w całości. Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1) art. 32 ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 2 w zw. z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i odmowę udzielenia zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji spowodowanie zróżnicowania w dostępie do świadczeń opieki zdrowotnej, 2) części I pkt 11, 13 i 14 w zw. z art. 13 sporządzonej w Turynie dnia 18 października 1961 r. Europejskiej Karty Społecznej poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że dojazd do lekarza środkami komunikacji miejskiej nie jest uzasadnioną potrzebą bytową skarżącej, a w konsekwencji niezapewnienie jej pomocy społecznej koniecznej do otrzymania należnej pomocy medycznej, 3) naruszenie prawa materialnego – art. 2 i 3 w zw. z art. 39 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że zakup biletów MPK umożliwiających skarżącej dojazd do lekarza nie stanowi w jej indywidualnym przypadku niezbędnej potrzeby bytowej, a w konsekwencji, że wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup takich biletów nie jest uzasadniony w okolicznościach sprawy, 4) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, 5) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez abstrakcyjne rozważenie zasadności żądania skarżącej, a w konsekwencji brak wyjaśnienia podstawy faktycznej wyroku w indywidualnej sprawie skarżącej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że odległość miejsca zamieszkania od gabinetów lekarskich, w których otrzymuje ona bezpłatną pomoc lekarską jest znaczna i dlatego nie jest ona w stanie pokonać jej pieszo, zaś najtańszym środkiem transportu jest komunikacja miejska. W art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zapewniono wszystkim prawo do ochrony zdrowia. Obywatele, niezależnie od ich sytuacji materialnej, mają zapewniony równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanej ze środków publicznych. W konsekwencji odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup biletów, skarżąca została pozbawiona zabezpieczenia społecznego umożliwiającego jej dostęp do opieki zdrowotnej. W art. 13 Europejskiej Karty Społecznej strony zobowiązały się m.in. zapewnić by każdej osobie, która nie posiada dostatecznych zasobów i która nie jest zdolna do zapewnienia ich sobie z innych źródeł, szczególnie poprzez świadczenia z systemu zabezpieczenia społecznego, została przyznana odpowiednia pomoc oraz, w przypadku choroby, opieka konieczna ze względu na jej stan; zapewnić, by osoby otrzymujące taką pomoc nie cierpiały z tego względu ograniczenia ich praw politycznych lub społecznych. Z powyższego wynika, że pomoc, która winna zostać zapewniona skarżącej, jest realizowana w sposób indywidualny i dostosowany do jej sytuacji. Jeżeli przeszkodą w otrzymaniu koniecznej pomocy medycznej, dla zapewnienia zdrowia skarżącej, jest brak możliwości dojazdu do lekarza, świadczenie z pomocy społecznej winno jej umożliwić dojazd poprzez sfinansowanie zakupu biletów MPK, jako najtańszego środka transportu do gabinetów lekarskich. W ocenie skarżącej bilety MPK są niezbędne dla zapewnienia jej dalszego bytu. Sąd nie rozważył zasadności oddalenia wniosku skarżącej w sposób indywidualny, bowiem powtarzając za organami obu instancji podał, że skarżąca nie jest aktywizowana w kierunku poszukiwania zatrudnienia. Okoliczność ta tymczasem w ogóle nie była podnoszona przez skarżącą ani we wniosku, ani w odwołaniu, ani w skardze do WSA. Skarżąca zarzuciła, że Sąd nie rozważył w ogóle konieczności pozostawania przez nią pod opieką lekarską. Nie rozważył, czy ma ona możliwość innego dostania się do gabinetu lekarskiego niż środkami komunikacji miejskiej. Skutkiem odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup biletów MPK było nie tylko pozbawienie skarżącej opieki zdrowotnej, ale także istotne pogorszenie jej sytuacji materialnej bowiem następstwem niemożności sfinansowania przejazdów do lekarza skarżąca została ukarana przez kontrolerów MPK opłatą karną za przejazd bez ważnego biletu. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ nie zebrał całości materiału dowodowego i oparł swoje rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika zaś, z jakiej przyczyny Sąd nie uznał konieczności dojazdu do gabinetu lekarskiego za uzasadnioną potrzebę bytową. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, w tym 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada uzasadnionych podstaw, a ponieważ została oparta zarówno na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego jak i zarzucie naruszenia prawa procesowego, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do oceny zarzutów natury procesowej, albowiem pierwszy z wymienionych zarzutów można oceniać wyłącznie w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie nasuwa żadnych wątpliwości. W ramach podstawy kasacyjnej przedstawionej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 170 ze zm.) skarżąca zarzuca naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na niepełnym materiale dowodowym oraz naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się z jakiej przyczyny Sąd I instancji nie uznał potrzeby dojazdu do lekarza za uzasadnioną potrzebę bytową. Obydwa zarzuty są nietrafne. Powołując zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu art. 134 § 1 P.p.s.a., wynikający z niedostrzeżenia w toku kontroli zaskarżonej decyzji, iż została wydana pomimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, autor skargi kasacyjnej nie powołuje żadnych dowodów na poparcie swojej tezy. W szczególności nie wskazuje, jakie jeszcze inne dowody pominął organ administracji publicznej, a które powinien przeprowadzić w celu właściwego załatwienia sprawy. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego pozwalał i uzasadniał ocenę żądania skarżącej o przyznaniu jej zasiłku celowego na zakup biletów MPK. Skarżąca nie wnioskowała w postępowaniu administracyjnym, a także w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu o przeprowadzenie innych dowodów niż te, które z urzędu dopuścił organ administracji. W tej sytuacji zarzut opisany w pkt 4 skargi kasacyjnej trzeba ocenić jako gołosłowny. Gdy chodzi zaś o zarzut odnoszący się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku poprzez brak rozważań Sądu I instancji odnośnie niemożności uznania konieczności dojazdu do lekarza za uzasadnioną potrzebę bytową, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że okoliczność ta jest po raz pierwszy tak mocno wyeksponowana dopiero na etapie postępowania kasacyjnego i z tych powodów nie mogła podlegać ocenie Sądu I instancji. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie uzasadniała wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup biletów MPK potrzebą pokrycia kosztów dojazdu do lekarza, chociaż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu stwierdza za skarżącą, iż bilety MPK "są jej niezbędne ze względu na konieczność wizyt u lekarzy, w sądach i innych instytucjach". W aktach sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji brak jest w ogóle uzasadnienia wniosku o przyznanie zasiłku celowego w sposób, w jaki sugeruje to autor skargi kasacyjnej. W skardze do Sądu I instancji skarżąca podnosiła, że zasiłek celowy umożliwi jej załatwianie różnych spraw. Skoro w rozpoznawanej sprawie cel jakiemu służyć miałby zasiłek celowy nie został przez skarżącą w żaden sposób wyeksponowany, to nie można zarzucić Sądowi I instancji, że nie dokonał oceny żądania skarżącej w kontekście, czy dojazd do lekarza może być uznany za uzasadnioną potrzebę bytową. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza również, aby zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu naruszył wskazane w pkt 1-3 skargi kasacyjnej przepisy prawa materialnego. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Sformułowanie "może" oznacza, że wskazany przepis ma charakter uznaniowy, a zatem organ administracji wydający decyzję działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Mimo swobody działania organ nie jest zwolniony z obowiązku starannego przeprowadzenia postępowania, zgodnego z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie może nosić cech dowolności. Oceniając zasadność wniosku organ winien mieć na uwadze nie tylko interes podmiotu ubiegającego się o wsparcie z pomocy społecznej, ale także interes społeczny, w tym potrzeby innych osób. Należy również wskazać, że powołana wcześniej ustawa o pomocy społecznej w art. 2 i 3 przyjmuje, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Występujący o pomoc muszą liczyć się z tym, że z uwagi na istniejące ograniczenia w rozdziale świadczeń nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony. Jak wynika z akt sprawy skarżąca systematycznie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. W roku 2006 aż 16 razy udzielono skarżącej pomocy społecznej w formie zasiłku celowego czy zasiłku okresowego. W 2007 r. w okresie od miesiąca stycznia do miesiąca marca pomoc ta udzielona była 4 krotnie. W czasie, którego dotyczył wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku celowego na zakup biletów MPK skarżąca pobierała dodatek mieszkaniowy w wysokości 229,22 zł i zasiłek okresowy w kwocie 247 zł. Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż przyznanie zasiłku celowego na zakup biletów MPK nie mieści się w kategorii celów pomocy społecznej, o których stanowi art. 39 ust. 2 ustawy. Wprawdzie przepis ten wymienia tylko przykładowo owe cele jak: pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, jednakże to przykładowe wyliczenie wskazuje, iż chodzi tu o zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo uznał, że zakup biletów MPK nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej. Skarżąca przy wykorzystaniu posiadanych środków ma możliwość zaspokojenia własnej potrzeby w tym zakresie. Nadto skarżąca jest osobą zdolną do pracy, wykształconą. Niepodejmowanie przez nią starań w celu znalezienia zatrudnienia świadczy o tym, iż skarżąca nie chce poprawić swojej sytuacji życiowej. Zdając się wyłącznie na pomoc społeczną. Stanu takiego w żadnym razie nie może tłumaczyć fakt oczekiwania skarżącej na wyrok Sądu Pracy w sprawie z jej powództwa o przywrócenie do pracy. Pomoc przyznawana na podstawie ustawy ma ułatwić osobom uprawnionym przezwyciężanie skutków trudnej sytuacji finansowej, zdrowotnej, w jakiej się znalazły. Nie może natomiast stanowić źródła utrzymania tych osób, w przypadku gdy mają one obiektywnie możliwości podjęcia działań zmierzających do rozwiązania trudnej sytuacji w jakiej się znalazły. Również nieuzasadnione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów art. 32 ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 2 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP oraz części I pkt 11, 13, 14 w zw. z art. 13 Europejskiej Karty Społecznej. Jak wcześniej stwierdzono w sprawie nie zostało wykazane, aby skarżąca z uwagi na stan zdrowia zmuszona była korzystać ze świadczeń z pomocy społecznej. W żadnym razie nie można jak czyni to autor skargi kasacyjnej uzależniać prawa do ochrony zdrowia od świadczeń z pomocy społecznej. Świadczenia te nie mają bowiem charakteru roszczeniowego, co oznacza, że nie muszą być przyznane. Uznaniowość w zakresie udzielania pomocy społecznej czyni niezasadnym zarzuty dyskryminowania, utrudniania dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej – art. 32 ust. 2 i art. 68 ust. 2 Konstytucji. Powołany zaś jako naruszony art. 67 ust. 2 Konstytucji RP nie ma w ogóle zastosowania w rozpoznawanej sprawie, bowiem dotyczy prawa do świadczeń wynikających z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415). Odnosząc się do zarzucanych naruszeń związanych z postanowieniami Europejskiej Karty Społecznej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż tego rodzaju zarzut nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacyjnej o jakiej mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, czyli zarzucie naruszenia prawa zastosowanego przez Sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie czyni nieskutecznym zarzut jego błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.