I OZ 809/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-18
Skład orzekający: Sędzia Joanna Banasiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która wykazała stratę za poprzedni rok obrotowy, ale posiada środki na rachunku bankowym i osiąga przychody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Sama strata za poprzedni rok obrotowy, przy jednoczesnym posiadaniu środków na rachunku bankowym i osiąganiu przychodów, nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia od kosztów, zwłaszcza gdy koszt postępowania stanowi niewielki ułamek przychodów. Podmiot gospodarczy powinien przewidywać i zabezpieczać środki na koszty postępowań sądowych.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję organu administracji i jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wykazała stratę za rok 2006, jednak posiadała środki na rachunku bankowym i osiągnęła przychody. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wystarczające środki na koncie. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie płynności finansowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 139/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie
Dnia 22 grudnia 2006 r. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...]. Wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 450 zł, spółka złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że bilans za rok 2006 jeszcze nie został zamknięty, jednakże stratę za ten rok szacowała na [...] zł. Natomiast w oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosiła [...] zł, wartość środków trwałych - [...] zł, strata za rok 2005 - [...] zł. Z dołączonego zeznania CIT-8 wynikało, że w 2006 r. spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł przy przychodzie w wysokości [...] zł, natomiast z wyciągów bankowych za okres od 1 lutego 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. wynikało, że saldo początkowe w tym okresie wynosiło [...] zł, zaś dostępne na koniec tego okresu wynosiło [...] zł. Suma obciążeń przewyższała sumę uznań wyłącznie w marcu 2007 r. (odpowiednio [...] zł i [...] zł), natomiast w lutym i kwietniu sumy uznań przewyższały sumy obciążeń łącznie o ponad [...] zł. Z kolei bilans spółki na dzień 31 grudnia 2006 r. wykazywał stratę netto w wysokości [...] zł, przy jednoczesnym zwiększeniu aktywów trwałych w porównaniu z końcem poprzedniego roku obrotowego z [...] zł do [...] zł oraz aktywów obrotowych - z [...] zł do [...] zł.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "[...]" Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w myśl art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, odpowiednio gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżąca nie spełnia żadnego z warunków wymienionych w przytoczonym wyżej przepisie. Wyciągi z posiadanego przez nią konta świadczą jednoznacznie o tym, że znajdują się na nim środki w zupełności wystarczające do pokrycia pełnych kosztów postępowania. Za zwolnieniem od kosztów nie może przemawiać wyłącznie poniesiona przez spółkę w 2006 r. strata, stanowiąca znikomy ułamek przychodów spółki w tym okresie. Także przedstawiony przez Spółkę bilans wskazuje na fakt zwiększenia przez spółkę aktywów. Reasumując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na powyższe postanowienie "[...] " Sp. z o.o. wniosła zażalenie. Z uwagi na jego braki formalne Naczelny Sąd Administracyjny wezwał skarżącą do jego uzupełnienia poprzez określenie żądania oraz przedstawienia zwięzłego jego uzasadnienia. Pismem z dnia 21 listopada 2007 r. skarżąca uzupełniła zażalenie przez wskazanie, iż domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jako uzasadnienie zażalenia podniosła zaś, iż Sąd I instancji dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Analiza przedłożonych przez Spółkę danych pozwala jednoznacznie stwierdzić, że znajduje się ona w trudnej sytuacji ekonomicznej, co znajduje swoje odzwierciedlenie w jej bieżącej płynności finansowej, której Sąd nie zbadał a przecież to właśnie ten czynnik decyduje o tym, czy podmiot ma środki na opłacenie opłaty sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższy przepis na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy, należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Pomimo, iż skarżąca ogólnie podniosła, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego to nie wskazała, które z ustaleń faktycznych są niezgodne z rzeczywistą sytuacją finansową Spółki. Z tego względu należy się oprzeć na ustaleniach faktycznych dotyczących stanu finansów skarżącej poczynionych przez Sąd I instancji. Z ustaleń tych wynika, iż z roku 2006 Spółka osiągnęła przychód w wysokości [...] zł przy stracie wynoszącej [...] zł. Spółka posiada także środki na rachunku bankowym. Saldo końcowe w dniu 30 kwietnia 2007 r. wynosiło [...] zł.
Powyższe pozwala na uznanie, iż skarżąca przy wysokości osiąganych przychodów powinna partycypować w kosztach sądowych wynoszących na obecnym etapie sprawy niniejszej 450 zł (wpis od skargi), co stanowi zaledwie niewielki ułamek sumy przychodów. Ponadto należy zauważyć, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć ponoszenie kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Niezasadny jest również zarzut, iż Sąd I instancji nie zbadał płynności finansowej Spółki, skoro ustalił, że posiada ona środki zgromadzone na rachunku bankowym, a które to środki mogą również zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych.
W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2007 r. odmówił "[...]" Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło