II SA/Kr 1121/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki / spr. / Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Barbara Pasternak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. H., A. M. i M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego - skargę oddala - Sygn. akt II SA/Kr 1121/07. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem nr [...] z 28.08.2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 i 18 w związku z art. 5 i art. 26 oraz art. 59 § 4 i § 5 i art. 169 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym a administracji (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia M. H., A. M. oraz M. D. na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...].11.2000r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego w stosunku do S. S. celem wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr l z dnia [...].05.2000r. umorzyło postępowanie zażaleniowe. Opisanym postanowieniem z dnia [...].11.2000r. znak: [...] Wójt Gminy K. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte w stosunku do S. S. Postanowienie z dnia [...].11.2000r. organu l instancji w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego doręczone zostało przez organ l instancji zarówno zobowiązanej tj. B. Z. jak również M. K., A. M. i M. D.. W wydanym postanowieniu organu l instancji zawarto pouczenie o środku odwoławczym w postaci zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Na postanowienie to zażalenie do tut. Kolegium złożyły M. H., A. M. i M. D. domagając się jego uchylenia oraz prowadzenia egzekucji w stosunku do zobowiązanego S. S. na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, których podstawę stanowi ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. znak: [...] nakładająca na J. S. obowiązek o charakterze niepieniężnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zapoznało się z zebranym w aktach sprawy materiałem dowodowym mając na uwadze zalecenie zawarte w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w warszawie - Ośrodek zamiejscowy w Krakowie z dnia 05.03.2002r. Sygn. akt II SA/Kr 1034.01 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19.02.2007r. Sygn. akt II SA/Kr 2421/03 po ponownym rozpatrzeniu sprawy po dwukrotnym uchyleniu poprzednich postanowień tamt. Kolegium z dnia [...].02.2001r. znak: [...] oraz z dnia [...].08.2003r. znak: [...] w przedmiotowej sprawie w/w wyrokami. Rozpatrując powyższe zażalenie podniesiono, iż tamt. Kolegium na dzień wydania niniejszego postanowienia jest związane treścią art. 169 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi że, postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające toczące się w dniu wejścia niniejszej ustawy będzie prowadzone w dalszym ciągu w myśl przepisów tej ustawy i przez organy w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje, że na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. W rozpatrywanym przypadku wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...].11.2000r. organ egzekucyjny jakim był w sprawie Wójt Gminy K. doręczył je nie tylko zobowiązanemu S. S. ale również pozostałym osobom, do których skierowana była ostateczna decyzja Kierownika Urzędu rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. znak: [...] tj. M. H., A. M. i M. D. jako osobom, które graniczą z nieruchomością na której na mocy tej decyzji zmarły J. S. a następnie jego następca prawny S. S. był zobowiązany do wykonania określonych nią obowiązków. Sam fakt, doręczenia przedmiotowego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego również składającym zażalenie nie powoduje, ze stały się one stronami postępowania egzekucyjnego. Tamtejsze Kolegium działając jako organ II instancji w sprawie, miało obowiązek na co zwracał również uwagę w uzasadnieniach wyroków w sprawie ze skargi stron na poprzednie postanowienia Kolegium w przedmiotowej sprawie najpierw NSA - Ośrodek zamiejscowy w Krakowie (str. 5 uzasadnienia) a następnie WSA w Krakowie (str. 11 uzasadnienia) poczynić ustalenia i dokonać oceny prawnej w zakresie kontroli wstępnej dopuszczalności zażalenia z uwagi na odmienny niż w postępowaniu administracyjnym rozpoznawczym krąg stron administracyjnego postępowania egzekucyjnego oraz specyfikę korzystania z poszczególnych środków zaskarżenia w tym dopuszczalność rozpatrzenia zażaleń M. H., A. M. i M. D. Analizując zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy należy stwierdzić, że wnoszące zażalenie nie są stronami postępowania egzekucyjnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ze względu na zapis art. 169 cyt. ustawy. Stroną w postępowaniu egzekucyjnym w administracji generalnie pozostają bowiem : 1) wierzyciel, przez którego zgodnie z treścią art. l e pkt 13 cyt. ustawy rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym i 2) zobowiązany przez którego zgodnie z treścią art. l e pkt 20 cyt. ustawy rozumie się między innymi osobę prawną albo jednostkę organizacyjną albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z treścią art. 5 § l pkt l cyt. ustawy podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 w związku z art. 3 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego jest właściwy do orzekania organ l instancji. W rozpatrywanym przypadku postępowanie egzekucyjne wszczął, prowadził a następnie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].11.2000r. umorzył Wójt Gminy K.. Wójt Gminy K. był zatem organem egzekucyjnym jak również wierzycielem wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].06.1993r. znak: [...] zaś osobą zobowiązaną był S. S. Bezspornym w sprawie czego strony nie kwestionują pozostaje, że organem egzekucyjnym w sprawie był Wójt Gminy K. Żalącym stronom, nie przysługuje z uwagi na wyżej powołane przepisy przymiot wierzyciela, a zatem nie były stronami wszczętego postępowania egzekucyjnego. W skardze od przywołanego postanowienia M. H., A. M. i M. D. wnosiły o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W ich ocenie ciężar problemu polega nie na tym, czy żalące się mają legitymację wierzycieli, lecz na tym, czy decyzja została faktycznie wykonana. Organ winien rozważyć, zasadność zaskarżonego postanowienia także w jego aspekcie merytorycznym. Ograniczenie się do stwierdzenia, ze żalące nie są wierzycielem jest zminimalizowaniem problemu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu swego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm., dalej oznaczonej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa wymienia art. 145 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uchylenia, stwierdzenia nieważności albo stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, sąd skargę oddala w myśl art. 151 p.p.s.a. Po dokonaniu kontroli przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego oraz zapadłych decyzji, a także rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcia organów administracji publicznej są zgodne z przepisami prawa, a skarga, jako bezzasadna, zasługuje na oddalenie. Z uwagi na treść art. 5 i art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stronie uprawnionej z mocy art. 28 i art. 61 § 1 kpa do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia lub stwierdzenia w drodze decyzji określonego obowiązku przez inny podmiot tego postępowania nie służy po wydaniu ostatecznej decyzji w tej sprawie legitymacja do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wymuszenia wykonania określonego obowiązku. Konsekwencją powyższej okoliczności jest to, iż skarżący będący stroną w postępowaniu administracyjnym, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym. ( wyrok N.S.A. z 9.05.2001 R., IV SAB 175 / 00 , Lex nr 55781 ) Zwrócić w tym miejscu trzeba dodatkowo uwagę na okoliczność, że - zgodnie z przepisem art. 5 ustawy egzekucyjnej uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z orzeczeń sądów (wierzycielem) jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku a w przypadku braku takiej instytucji, podmiot na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Zaznaczyć przy tym należy, iż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wierzycielem - w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - może być jedynie podmiot administracji publicznej lub organ (instytucja) wykonująca funkcje władcze. Nie może zaś być nim ani osoba fizyczna ani inny podmiot prawa prywatnego. Podmioty "prywatne", które w postępowaniu cywilnym oczywiście i są wierzycielami w rozumieniu kodeksu postępowania cywilnego, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą jedynie tylko za "pośrednictwem" wierzyciela (w rozumieniu przepisów ustawy egzekucyjnej w administracji) wnosić o wszczęcie postępowania administracyjnego, w którym nie są stroną tegoż postępowania. Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jedynie instytucją ściśle procesową, którego działania mają na celu realizację interesu ogólnego a nie jednostkowego - jak w postępowaniu cywilnym (vide: Dariusz Jankowiak "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" - Komentarz, Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2005 r., str. 128; R. Hauser i Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 r., str. 38 oraz wyrok NSA z 26 czerwca 1997 r. l SA/Po 1852/96 - wyrok W.S.A w Warszawie z 21.02.2006 r., l SA / Wa 1162 / 05, Lex nr 193308. ) Skoro tak, aspekt formalny sprawy determinuje jej ostateczny wynik w kierunku określonym w zaskarżonym rozstrzygnięciu i czyni skargę bezzasadną. Orzeczono zatem jak w sentencji wyroku w oparciu o treść ustawy o p. p. s. a.