I FZ 240/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1947/07 w przedmiocie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26.02.2008 r., sygn. III SA/Wa 1947/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa" Z. D. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W pozostałym zakresie Sąd oddalił wniosek skarżącego. Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja procesowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika. Sąd wywiódł, że w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji skarżący ma szereg instytucji gwarantujących mu ochronę jego praw. W tym względnie Sąd wskazał na wynikający z art. 6 popsa obowiązek Sąd udzielania skarżącemu niezbędnych informacji co do czynności procesowych oraz pouczać go o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Sąd zauważył również, że z treści art. 134 § 1 popsa można wywieść wniosek, iż Sąd zbada legalność zaskarżonego aktu lub czynności niezależnie od obecności na rozprawie skarżącego lub jego pełnomocnika. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie opisanego postanowienia i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem żalącego Sąd błędnie wywodzi, iż jego sytuacja faktyczna nie uzasadnia przyznania mu pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Strona wnosząca zażalenie kwestionuje rozstrzygnięcie Sądu w zakresie odmowy przyznania jej pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie żalącego taka pomoc jest mu niezbędna. Zgodnie z art. 245 § 2 popsa prawo pomocy w zakresie obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd decydując o udzielenie stronie prawa pomocy w tym zakresie, musi przede wszystkim kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 popsa, a więc brakiem jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych, ale również odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego z urzędu, Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie Sąd bierze pod uwagę, w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (przymus adwokacko-radcowski). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że sytuacja procesowa, w jakiej znalazł się skarżący nie powoduje konieczności przyznania mu pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący dotychczas wykonuje terminowo i w sposób prawidłowy wszystkie polecenia Sądu. Treść jego pism wskazuje również, że skarżący nie ma problemu z formułowanie logicznych wniosków. Okoliczności te uzasadniają więc pogląd, że przynajmniej na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący jest w stanie działać samodzielnie bez uszczerbku dla swojego interesu. W świetle powyższych twierdzeń Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 popsa.