I SA/Bk 441/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę Decyzją z [...] listopada 2005 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił W. M. kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu przywozu samochodu osobowego [...], rok produkcji 1986. Organ stwierdził, że w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu z mocy prawa [...] sierpnia 2002 r. powstał dług celny w przywozie. Organ celny ustalił, że W. M. od kilku lat przebywa i pracuje w H. Około [...] sierpnia 2002 r. przyjechał do Polski wyżej wymienionym samochodem. Dzień przed powrotem do H. stwierdził, że w samochodzie tym awarii uległa pompa hamulcowa, której naprawa miała potrwać dwa tygodnie. Z uwagi na pilny wyjazd do pracy pozostawił niesprawny samochód w kraju i [...] sierpnia 2002 r. wyjechał do H. innym środkiem transportu. Pozostawiony w Polsce pojazd został zabezpieczony przez organy ścigania. Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Celnego w B. skierował do Sądu Rejonowego w B. P. akt oskarżenia przeciwko W. M. o to, że naruszył warunki odprawy celnej czasowej poprzez niedokonanie wywozu samochodu z Polski, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 88 § 1 kks. Ostatecznie wyrokiem z [...] grudnia 2004 r,. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w B. P. uniewinnił oskarżonego W. M. od popełnienia zarzuconego mu czynu i na mocy art. 113 §1 kks w zw.z art. 230 § 2 kpk zarządził na rzecz oskarżonego zwrot pojazdu wraz z kluczykiem i dokumentami. Następnie w piśmie z 4 lipca 2005 r. W. M. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego w B. z prośbą o wyrażenie zgody na dokonanie powrotnego wywozu w/w samochodu do H. Pismem z 5 lipca 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego uwzględnił wniosek Strony i poinformował, jakie warunki należy spełnić w celu nadania towarowi przeznaczenia powrotnego wywozu, w szczególności złożenia wymaganego zgłoszenia celnego oraz złożenia zabezpieczenia majątkowego na poczet ciążących na towarze należności celnych i podatkowych. W. M. nie podjął czynności zmierzających do nadania towarowi przeznaczenia celnego na powrotny wywóz towaru i w konsekwencji organ celny wydał wymienioną na wstępie decyzję. Po rozpatrzeniu złożonego przez stronę odwołania, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...] grudnia 2005 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowy samochód nie został powrotnie wywieziony, ani też nie otrzymał nowego przeznaczenia celnego przed opuszczeniem przez stronę polskiego obszaru celnego. Organ odwoławczy podkreślił, że strona uzyskując zgodę na korzystanie z procedury odprawy czasowej, była zobowiązana do przestrzegania warunków tej procedury, w tym powrotnego wywozu towaru z chwilą opuszczenia polskiego obszaru celnego bądź zgłoszenia towaru celem nadania mu innego dopuszczalnego przeznaczenia celnego. Po rozpoznaniu skargi od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 6 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Bk 57/06, uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że narusza ona podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę zaufania do organów podatkowych (celnych), a także zasadę proporcjonalności działania organów administracji publicznej wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym orzeczeniem Sądu, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] listopada 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] kwietnia 2007 r., nr [...], stwierdził, że w stosunku do w/w samochodu osobowego z mocy prawa w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z procedury odprawy czasowej powstał dług celny w przywozie i określił kwotę cła oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych od przedmiotowego towaru w łącznej kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji pełnomocnik Strony złożył odwołanie, w którym podnosił, że organ celny ponownie rozpoznając sprawę nie uwzględnił wytycznych zawartych w przywołanym wyżej wyroku WSA i ponownie uznał za zasadne obciążenie strony kwotą [...] zł z tytułu należności celnych i podatkowych za niedopełnienie formalności powrotnego wywozu samochodu wartego według organu 4.050 zł Zaskarżone rozstrzygnięcie, zdaniem pełnomocnika strony w sposób oczywisty narusza zasadę proporcjonalności zawartą w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją z [...] czerwca 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności, jakie zaistniały w niniejszej sprawie, wskazują na naruszenie przez stronę warunku sformułowanego w § 130 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych, bowiem przedmiotowy samochód nie został powrotnie wywieziony, ani też nie otrzymał nowego przeznaczenia celnego przed opuszczeniem przez W. M. polskiego obszaru celnego. Organ podkreślił, że pozostawienie towaru na polskim obszarze celnym przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasoweji nie poinformowanie o tym organu celnego stanowi naruszenie warunków korzystania z tej procedury. Dyrektor Izby Celnej w B. zwrócił też uwagę, że pismem z 4 lipca 2005 r. strona poinformowała organ celny o zamiarze dokonania powrotnego wywozu przedmiotowego samochodu. Pismem z 5 lipca 2005 r. organ celny wyraził natomiast zgodę na dokonanie powrotnego wywozu przedmiotowego samochodu, informując, iż w tym celu należy zgłosić się do Oddziału Celnego w B.i złożyć zgłoszenie celne oraz złożyć zabezpieczenie majątkowe na poczet ciążących na towarze należności celnych i podatkowych. W związku z tym, iż towar będący przedmiotem postępowania był towarem niekrajowym powinien zostać zgłoszony do procedury tranzytu, zaś objęcie towaru tą procedurą następuje na wniosek zgłaszającego, poprzez złożenie zgłoszenia celnego (art. 60 § 1 Kodeksu celnego). Ponadto w piśmie tym organ celny poinformował stronę, iż w przypadku gdy towarowi nie zostanie nadane przeznaczenie celne, zostanie wydana decyzja określająca kwotę długu celnego i należności podatkowych, zaś w przypadku nie opłacenia tych należności kwoty te zostaną zrealizowane w sposób zastępczy poprzez sprzedaż towaru, a uzyskana kwota zostanie zarachowana na poczet ciążących należności. W związku z tym, że W. M. nie zakończył procedury odprawy czasowej, którą objęty był w/w samochód również poprzez nadanie towarowi innego dopuszczalnego przeznaczenia celnego, organ celny stwierdził powstanie z mocy prawa długu celnego w stosunki do w/w samochodu. Zdaniem organu odwoławczego powyższy stan faktyczny uzasadniał zastosowanie w niniejszej sprawie art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego stanowiącego, że z zastrzeżeniem art. 211, dług celny w przywozie powstaje w wypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą ten towar został objęty. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie zasługuje na uwzględnienie argument, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w sposób oczywisty narusza zasadę proporcjonalności, zawartą w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W sprawie bezsprzecznie nastąpiło naruszenie warunków odprawy czasowej, bowiem pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury i nie poinformowanie o tym organu celnego oraz nie nadanie towarowi dopuszczalnego przeznaczenia celnego stanowią uchybienia, które miały istotne znaczenie dla stosowania procedury celnej. Organ celny, kierując się wyborem środka najmniej uciążliwego dla strony, zezwolił W. M. na odbiór w/w pojazdu i dokonanie jego powrotnego wywozu, informując jednocześnie o konsekwencjach nie zakończenia procedury poprzez nadanie towarowi dopuszczalnego przeznaczenia celnego. Pomimo powyższej możliwości strona zachowała bezczynność i nie wywiozła samochodu z terytorium Polski. Spowodowało to w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej powstanie z mocy prawa długu celnego w związku z niewypełnieniem warunków procedury odprawy czasowej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady zaufania do organów administracji publicznej (art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej) organ zauważył, że wyjaśniono stronie, na jakich zasadach może nastąpić zwrot samochodu, bowiem nadanie towarowi przeznaczenia celnego musi odbywać się zgodnie z regułami określonymi w przepisach dotyczących danej procedury, bądź innego przeznaczenia celnego i następuje na wniosek osoby zainteresowanej. Ponadto w ocenie organu celnego rozstrzygnięcie podjęte w sprawie jest zgodne z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej, bowiem podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia stawiałoby Stronę w uprzywilejowanej pozycji względem podatników przestrzegających obowiązujące normy prawa. Zdaniem organu drugiej instancji nie jest zasadne twierdzenie odwołującego się, że organy celne wydając postanowienie o zatrzymaniu pojazdu uniemożliwiły skarżącemu wywiązanie się z obowiązków związanych z procedurą odprawy czasowej. Przedmiotowy pojazd został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji w związku z naruszeniem przez W. M. warunków odprawy celnej czasowej poprzez pozostawienie samochodu w kraju w dniu, w którym opuścił polski obszar celny. Zatem zatrzymanie pojazdu przez funkcjonariuszy Policji nie było przyczyną spowodowaną przez organ celny uniemożliwiającą stronie wywiązanie się z ciążących na niej obowiązków związanych z korzystaniem z procedury odprawy czasowej, lecz nastąpiło na skutek nie wywiązania się strony z obowiązku zakończenia procedury zgodnie z jej warunkami. W skardze skierowanej do tut. Sądu, działający w imieniu W.M. pełnomocnik, wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. poprzez umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięciu organu odwoławczego zarzucił naruszenie przepisów: - art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na stwierdzeniu, że w odniesieniu do towaru w postaci samochodu osobowego [...] o wartości celnej 1.355 zł powstał dług celny w przywozie w kwocie 10.213 zł, a nadto iż towar ten jest obciążony kwotą [...] zł z tytułu podatku akcyzowego, a także kwotą [...] zł z tytułu podatku VAT; - art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mające wpływ na wynik sprawy, a polegające na braku rozważenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i wydaniu decyzji o wymiarze należności publicznoprawnych w łącznej kwocie [...] zł, w stosunku do towaru celnego o znikomej wartości, wbrew wytycznym sądu odwoławczego i zasadzie proporcjonalności pomiędzy stosowanymi przez organ celny środkami, a celem jaki miał być osiągnięty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności decyzji, czyli jej zgodności z przepisami prawa materialnego i prawidłowości zastosowanej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Tak dokonana kontrola rozstrzygnięć organów administracji publicznej może doprowadzić do uwzględnienie skargi, wyłącznie gdy zostanie stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Zdaniem Sądu, organy celne uwzględniły ocenę prawną wyrażoną w przywołanym wyroku sygn. akt I SA/Bk 57/06. Wbrew twierdzeniom skargi, nie uchybiły tym samym regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można również postawić zarzutu naruszenia przepisów art. 121 Ordynacji podatkowej oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Spór natomiast sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo określiły wysokość należności celnych i innych świadczeń publicznoprawnych. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Kwestię tę przesądził WSA we wspomnianym wyżej wyroku z 6 grudnia 2006 r., a oceną tą skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany. Analizując stosowne przepisy tej ustawy, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 212 § 1 pkt 1 tej ustawy – Kodeks celny, z zastrzeżeniem art. 211, dług celny w przywozie powstaje w wypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty. W myśl § 2 tego uregulowania, dług celny powstaje w chwili niewykonania obowiązku bądź w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą celną, jeżeli stwierdzono, że nie został spełniony lub został naruszony jeden z warunków wymaganych do objęcia towaru tą procedurą lub do udzielenia częściowego lub całkowitego zwolnienia z należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie. Natomiast dłużnikiem jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty, bądź osoba zobowiązana do przestrzegania warunków wymaganych do objęcia towaru tą procedurą lub do udzielenia częściowego lub całkowitego zwolnienia z należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie (art. 212 § 3 tejże ustawy). Podkreślenia również wymaga, że przedmiotowy samochód został objęty procedurą odprawy czasowej, która umożliwia podmiotowi wprowadzającemu towar na polski obszar celny na czas określony z przeznaczeniem jego powrotnego wywozu, uniknięcie obowiązku zapłaty cła. W takim przypadku całkowite zwolnieniem od cła może nastąpić, gdy zostaną zachowane warunki tej procedury, skonkretyzowane w rozporządzeniu Ministra Finansów z 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 ze zm.). Jednym z tych warunków jest powrotne wywiezione towaru lub otrzymanie nowego przeznaczenie celnego towaru najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny (§ 130 ust. 3 rozporządzenia). Ze stanu faktycznego ustalonego przez organy wynika, że Skarżący nie zadośćuczynił obowiązkowi przestrzegania warunków procedury odprawy czasowej. Niedopełnienie tych warunków uzasadniało zatem wydanie decyzji stwierdzającej powstanie w odniesieniu do przedmiotowego samochodu długu celnego i określenie kwoty tego długu oraz kwoty innych należności publicznoprawnych. Wbrew twierdzeniom skargi określone w decyzji kwoty należności publicznoprawnych nie naruszają zasady proporcjonalności, sprawiedliwości społecznej i zaufania do organów podatkowych. Wynikająca z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasada proporcjonalności wyraża się zakazem nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Wymaga, by środki prawne wynikające z zastosowania przepisów prawa były odpowiednie do realizacji zamierzonego celu i nie wykraczały poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia. Na tle tej zasady orzekający w tej sprawie Sąd w wyroku z 6 grudnia 2006 r., wyraził pogląd, iż "prowadzone postępowanie karnoskarbowe, a następnie postępowanie celne i podatkowe spowodowało, że przez ponad cztery lata skarżący został pozbawiony możliwości korzystania ze swojej własności, co w świetle wartości samochodu [...] i ciążących na nim należności celnych było działaniem niewspółmiernym do interesu publicznego (...). Obciążenie samochodu o wartości 4.050 zł, różnymi należnościami celno-podatkowymi w kwocie ponad 32.000 zł było nieproporcjonalne do celu jakim było uregulowanie sytuacji prawnej samochodu znajdującego się na terytorium Polski". Ponownie rozpoznając sprawę, organy celne odstąpiły od naliczenia stronie odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł. Powyższe sprawia, że zaskarżona decyzja nie stoi w sprzeczności z oceną prawną i zaleceniami Sądu zawartymi w przywołanym wyroku z 6 grudnia 2006 r., jak też nie narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W ocenie orzekającego ponownie Sądu pozostała kwota należności celnych i podatkowych jest współmierna i proporcjonalna do celu, jakim było uregulowanie sytuacji prawnej pojazdu znajdującego się na terytorium RP, którego procedura odprawy czasowej nie została zakończona przez skarżącego (nie nastąpiło powrotne wywiezienie towaru, jak też pojazd nie otrzymał nowego przeznaczenie celnego najpóźniej w dniu, w którym skarżący opuścił polski obszar celny). Powyższe uwagi dają również podstawę do nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej. Za pozbawione podstaw należy również uznać twierdzenia autora skargi, że ustalona przez organ wartość rynkowa pojazdu budzi wątpliwości, ponieważ rażąco odbiega od wartości, za jaką został zbyty. Wskazać bowiem należy, że w odniesieniu do przedmiotowego miała zastosowanie stawka celna autonomiczna wynosząca 35 % wartości celnej towaru, nie mniej jednak niż 2.500 Euro. To właśnie równowartość 2.500 Euro organ celny przyjął, jako możliwie najniższą kwotę długu celnego. W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności podnoszonych w skardze zarzutów, na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku.