III SA/Gl 1186/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru, wymiaru należności celnych (odmowy wznowienia postępowania) oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. Z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.) art. 262, art. 265² pkt 2 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z 19 marca 2004r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 623) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. nr [...] odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną tegoż Naczelnika z [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu ustalił, iż [...] r. W.S. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki [...] z roku [...]. Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane w tym samym dniu pod pozycją [...]. Następnie decyzją z [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i ustalił wartość celną towaru w oparciu art. 29 § 1 Kodeksu celnego na kwotę [...] EUR w miejsce zadeklarowanej [...] EUR plus [...] EUR tytułem kosztów transportu oraz po zakwestionowaniu przedłożonego przez stronę świadectwa EUR 1 [...] i oświadczenia eksportera na fakturze z zakupu nr [...] z [...] r. zastosował stawkę celną autonomiczną i określił kwotę należności celnych na [...] PLN. Decyzję doręczono stronie [...] r. Pismem z [...] r. P.S. - Agencja Celna "A" wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego w K. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją z [...] r. We wniosku wskazał, iż występuje z upoważnienia W.S. Ponadto dołączył do niego oryginał świadectwa EUR 1 [...]. Organ do którego skierowano wniosek postanowieniem z [...] r. nr [...] pozostawił go bez rozpoznania, bowiem wnioskodawca nie uzupełnił braków wniosku, w szczególności, pomimo otrzymania stosownego wezwania, nie przełożył żadnego upoważnienia, z którego wynikałoby, że działa w czyimś interesie. Wnioskodawcy zwrócono świadectwo EUR 1. Kolejnym, tym razem osobistym wnioskiem W.S. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w K. celnego o zmianę, na podstawie art. 265’ § 1 Kodeksu celnego decyzji z [...] r. uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe z uwagi na jego ważny interes. Naczelnik decyzją z [...] r. nr [...] odmówił zmiany swojej decyzji. W.S. zaskarżył tę decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który postanowieniem z 5 kwietnia 2004r. skargę odrzucił, jako wniesioną bez wyczerpania toku instancji w postępowaniu celnym. Kolejnym pismem z [...] r. strona wystąpiła z prośbą o sprawdzenie, czy wśród dokumentów będących w posiadaniu organów celnych znajdowały się oryginały dotyczące samochodu objętego zgłoszeniem celnym z [...] r. po sprecyzowaniu tej prośby okazało się, iż importer domagał się kopii decyzji z [...] r., decyzji, którą dołączył do skargi skierowanej do sądu administracyjnego. Wraz z pismem z [...] r. doręczono stronie żądany przez nią dokument. Następnie pismem z [...] r. W.S. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego w K. z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] r. W nawiązaniu do tego pisma organ wezwał stronę do sprecyzowania podstawy prawnej żądania wznowienia postępowania, na co ta ostatnia wyjaśniła, iż swoje żądanie opiera o art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej. Decyzją z [...] r. nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w K. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. W wyniku odwołania wniesionego przez W. S., który podnosił, iż w swoim wniosku domagał się przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] r. Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując rozpatrzyć ją zgodnie z żądaniem strony sformułowanym we wniosku i ponownie wyartykułowanym w odwołaniu. Po powtórnym rozpoznaniu wniosku organ I instancji kolejną decyzją z [...] r. ponownie odmówił wznowienia postępowania celnego. Jednocześnie drugą decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. odmówił, po uprzednim wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r. Od obu decyzji W.S. wywiódł odwołania, które rozpoznał Dyrektor Izby Celnej w K. Po czym decyzją z [...] r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji z [...] r. i umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z [...] r. Natomiast drugą decyzją z tej samej daty o nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując rozpatrzenie wniosku strony w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczna decyzją tego organu z [...] r. W wyniku zażalenia wniesionego przez W.S. tę sprawę rozpoznał ponownie Dyrektor Izby Celnej i postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Natomiast w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony o wznowienie postępowania celnego Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z [...] r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego jego decyzją ostateczną z [...] r., bowiem w myśl art. 2652 Kodeksu celnego mającego zastosowanie w sprawie, po upływie trzech lat od dnia powstania długu celnego nie było już dopuszczalne wznowienie postępowania. Dług celny powstał w dniu dokonania zgłoszenia celnego, tj. [...]r., zatem wniosek strony z dnia [...] r. był już spóźniony. W odwołaniu W.S. konsekwentnie domagał się uchylenia decyzji organu I instancji, jako całkowicie pomijającej wyjaśnienia i żądania strony. W szczególności zaś wyjaśnienia dotyczące przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania celnego. Do uchybienia terminu przyczyniła się Agencja Celna "A", której odwołujący się powierzył prowadzenie sprawy, a która, chociaż legitymowała się upoważnieniem wydanym przez Prezesa GUC, a zatem gwarantującym jej fachowość, źle go reprezentowała, błędnie informowała o przebiegu sprawy i o tym, iż złożone przy zgłoszeniu celnym dokumenty były prawidłowe. Wreszcie do uchybienia terminu przyczynił się sam organ I instancji, do którego odwołujący się zwrócił się pismem z [...] r. (przed upływem terminu) o nadesłanie odpisów dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego, odpisu decyzji z [...] r. Dokumenty te wydano mu już po upływie terminu, chociaż organ celny miał dość czasu, by uczynić to znacznie szybciej. Zatem opóźnienie, chociaż miało miejsce, nie wynikało z niedbalstwa odwołującego, a jego wyjaśnienia powinny były doprowadzić do przywrócenia terminu i wznowienia postępowania celnego oraz zastosowania w sprawie korzystniejszej dla strony stawki celnej. Tymczasem organ celny konsekwentnie pomijał te wyjaśnienia. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, iż na podstawie art. 26 ustawy z 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne dotychczasowe przepisy ( Kodeksu celnego) mają zastosowanie do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie dług celny powstał [...] r. z chwilą dokonania zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia towaru - samochodu do obrotu na terenie Polski do jej rozstrzygnięcia należało sięgnąć po przepisy Kodeksu celnego, w tym art. 2652 pkt 2 powołanej ustawy stanowiący, iż jeżeli od dnia powstania długu celnego upłynęły 3 lata, organ celny nie wznawia się postępowania. Trzyletni termin w odniesieniu do długu powstałego [...] r. mijał z upływem [...] r. Odwołujący się wniosek o wznowienie postępowania złożył [...] r., a więc już po upływie terminu. Kwestia przywrócenia terminu została rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...]r., utrzymanym w mocy ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. Dodatkowo wskazał, iż zgodnie z art. 11 Kodeksu celnego terminy określone w przepisach prawa celnego, a więc i termin określony we wspomnianym art. 2652 pkt 2 nie podlegały przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu poza przypadkami ustanowionymi w przepisach tego prawa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów stwierdził, iż pismem z [...] r. strona zwrócił się do organu z prośbą o "sprawdzenie", czy organ celny jest w posiadaniu dokumentów dotyczących samochodu marki [...]. Pismo nie zawierało żądania wydania odpisów dokumentów lecz prośbę o ewentualne przekazanie go do właściwego wydziału. Dopiero po wyjaśnieniu sprawy wniosek przekazano Naczelnikowi Urzędu Celnego, który pismem z [...] r. poinformował stronę o zawartości akt sprawy. Następnie, po otrzymaniu już konkretnej prośby, doręczył jej odpis decyzji z [...] r. Pozostałe zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia sprawy przez Agencję celna "A" także nie mogły wpłynąć na wynik sprawy. Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez agencję celną, która nie przedstawiła stosownego upoważnienia do działania w interesie odwołującego, został uznany za wadliwy, a ponieważ w wyznaczonym 7-dniowym terminie agencja nie uzupełniła jego braków, pozostawiono go bez rozpoznania. Zgodnie z art. 255 Kodeksu celnego osobę, która dokonuje czynności bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby bez upoważnienie uważa się za działającą we własnym imieniu. Dlatego agencji doręczono odpis postanowienia o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego W.S. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i zastosowania wobec niego obniżonej stawki celnej w związku z dokonanym przez niego importem samochodu marki [...]. W uzasadnieniu skargi przedstawił przebieg sprawy. Dodatkowo podniósł, iż już po fakcie dowiedział się, iż Agencja celna "A P.S, której udzielił pełnomocnictwa nie wniosła odwołania w jego sprawie, a wadliwy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] r. pozostawiono bez rozpatrzenia z powodu nie przedstawienia przez agencję udzielonego jej upoważnienia. Gdyby bezpośrednio do niego zwrócono się o takie upoważnieni, to by je przesłał. Dopiero w [...]r. gdy zgłosił się do niego Komornik, dowiedział się o konieczności zapłacenia przez niego cła, a następnie o wynikach działań, czy raczej braku działań agencji. W związku z tym powtórzył argumenty przytoczone już w odwołaniu. Podkreślił, iż błędy i zaniedbania fachowej agencji celnej, która w jego imieniu pisała pisma, a nawet skargę do sądu administracyjnego, nie powinny rodzić po jego stronie tak drastycznych konsekwencji i nie powinny być przeszkodą do zastosowania wobec niego korzystniejszej stawki celnej. Tym bardziej, iż prawidłowy dokument EUR 1 został dostarczony do urzędu celnego W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenia, podtrzymując swój pogląd, iż upływ trzyletniego terminu z art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego wykluczał wznowienie postępowania celnego. Powtórzył argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu. Dalej wskazać należy, iż sąd orzekając w granicach sprawy nie ma uprawnień do wydawania merytorycznych rozstrzygnięć zastępujących decyzje administracyjne, może jedynie uchylić niezgodne z prawem decyzje. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty strony skarżącej nie są zasadne. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne – (Dz. U. Nr 68, poz.623 ze zm.) w rozpatrywanej sprawie należało zastosować, tak jak to uczyniły organy celne, materialne przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.). Jedną z podstawowych zasad wynikających z przepisów tej ustawy jest zasada powszechności cła. Art. 2 § 2 Kodeksu celnego stanowił, że "Wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego (...). Zgodnie z art. 3 § 1 pkt. 2 i 8 dług celny stanowił powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych, którymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Według art. 209 § 1 pkt. 1 i § 2 dług celny w przywozie powstawał w wypadku dopuszczenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie z przepisem art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny, należności celne przywozowe były wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zasadnie zatem organ odwoławczy ustalił, iż dług celny powstał w dniu dokonania zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu samochodu marki [...] tj. [...] r. Dalej wskazać należy, iż w myśl art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosowało się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W dziale IV Ordynacji podatkowej. zamieszczone są przepisy od art. 120 do 271, a zatem także przepisy dotyczące trybów nadzwyczajnych jakimi są wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Z dniem 20 maja 1999 r. nastąpiła zmiana w zakresie stosowania przepisów Ordynacja podatkowa do postępowania w sprawach celnych, albowiem z tym dniem weszły w życie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz. U. Nr 40, poz. 402), którymi m.in. dodano przepisy w brzmieniu: 1. art. 2651 § 1. Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, organ celny wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. 2. art. 2652. Jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny: 1) nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, 2) nie wznawia postępowania". Z powyższego wynika, iż art. 2652 Kodeksu celnego, który był przepisem szczególnym dotyczącym stwierdzania nieważności decyzji lub wznowienia postępowania, wyłączał w zakresie w nim unormowanym stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym terminów określających czasowe granice dopuszczalności wznawiania postępowań administracyjnych. Słusznie także organ odwoławczy ustalił, iż art. 11 ograniczający możliwość przywracana, odraczania lub przedłużania terminów określonych w przepisach prawa celnego tylko do wypadków wyraźnie w tych przepisach dopuszczonych, jako regulacja szczególna w stosunku do regulacji zawartej w Dziale IV Ordynacji podatkowej, dotyczącej przywracania uchybionych terminów do dokonania czynności procesowych, wyłączał możliwość przywrócenia terminu uregulowanego w art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego. Przepisy Kodeksu celnego takiej możliwości nie przewidywały. Wreszcie w momencie wyrokowania w obrocie prawnym nadal pozostawało postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania celnego. Wobec powyższego nie można skutecznie zarzucić organom celnym, iż odmawiając wznowienia postępowania celnego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. uznającą zgłoszenie celne dokonane przez skarżącego [...] r. za nieprawidłowe i określające kwotę długu celnego naruszyły prawo. Wręcz odwrotnie, prawidłowo je zastosowały. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących braku zawinienia strony w uchybieniu terminu, a w szczególności dotyczących nierzetelnej działalności Agencji celnej "A" P.S. to wskazać należy, iż nie mogły one wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W istocie nie dotyczyły one naruszeń prawa poczynionych przez organ celny, lecz niewywiązania się agencji z umowy zawartej ze skarżącym, lecz to wykracza już poza granice sprawy i ewentualnie rodzi odpowiedzialność kontraktową p. S. wobec skarżącego. Ale ta kategoria spraw rozstrzygana jest przez sądy powszechne. Na koniec stwierdzić przyjdzie, iż skoro już w [...] r. skarżący wiedział, iż ciąży na nim dług celny i z jakiego powodu, po wizycie Komornika, to nie było żadnych przeszkód formalnych, by w tym czasie złożyć wniosek o wznowienie postępowania celnego. Brak odpisu kwestionowanej decyzji nie był przeszkodą. Wreszcie skarżący podpisując pisma przygotowywane przez innych, np. przez agencję celną, brał na siebie odpowiedzialność, za treść podpisywanych dokumentów. Bez względu na to, czy zapoznał się z ich treścią, czy też nie. Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.