I FZ 220/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 807/07 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia 12 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do września 2005r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 807/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił M. M. przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 września 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia do września 2005 r. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżona decyzja została stronie skutecznie doręczona w dniu 17 września 2007 r. Pismem z dnia 29 października 2007 r. (data nadania 30 października 2007 r.) podatnik zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia skargi, dokonując jednocześnie tej czynności. Argumentując swój wniosek skarżący wyjaśniał, że uchybienie terminu do złożenia skargi spowodowane było złym stanem jego zdrowia psychicznego. Stwierdził, że jego kondycja psychiczna znacznie się pogorszyła w 2006 r., kiedy został on tymczasowo aresztowany na okres 8 miesięcy. Dodatkowo śmierć ojca i teściowej w sierpniu 2007 r. doprowadziła skarżącego i jego żonę do depresji i "stanu niemocy". Do wniosku załączono wystawione w dniu 30 października 2007 r. zaświadczenie lekarza psychiatry dotyczące stanu zdrowia skarżącego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez jego winy. Stwierdził przy tym, że zaświadczenie lekarskie opisuje stan zdrowia skarżącego na dzień 1 czerwca 2007 r. i 30 października 2007 r., nie precyzuje natomiast jego sytuacji zdrowotnej na dzień 17 października 2007 r., w którym to upływał termin do złożenia skargi. Sąd podkreślił również, że będąc w dniu 30 października 2007 r. w stanie opisanym w zaświadczeniu ("kłopoty ze skupieniem uwagi [...] miewa myśli o treści "S" [...], nie widzi wyjścia z sytuacji, osaczony przez problemy, które go przerastają") skarżący sporządził skargę i nadał ją w placówce pocztowej. Dodatkowo Sąd wskazał, że przepisy ustawy nie ustalają zbyt rygorystycznych warunków formalnych dla skargi, nie wymagają przedstawienia wyczerpującego wywodu prawnego, czy wskazania konkretnych regulacji prawnych, które zostały naruszone. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w jego przypadku zaszły okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Podatnik reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżył postanowienie Sądu pierwszej instancji, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana "P.p.s.a.") w drodze uznania, że podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wniesiono przy tym o uchylenie skarżonego orzeczenia i przywrócenie terminu do złożenia skargi, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Argumentując ww. żądania autor zażalenia wyjaśniał, że skarżący będąc w stanie depresji nie mógł sam zająć się swoimi sprawami. To matka skarżącego znalazła korespondencję zawierającą decyzję podatkową i zwróciła się do pełnomocnika z prośbą o zapoznanie się z jej treścią. Autor zażalenia wskazał, że on sam pomógł sporządzić skargę, którą wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu matka podatnika nadała w placówce pocztowej. Do zażalenia załączono oświadczenie matki skarżącego, historię choroby jego żony i zaświadczenie lekarskie z 1 grudnia 2006 r. dotyczące stanu zdrowia skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Należy zauważyć, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści art. 85 P.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 P.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Analizując argumentację zażalenia pod kątem powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podnoszona przez pełnomocnika okoliczność, jakoby on sam miał być autorem skargi do Sądu pierwszej instancji budzi poważne wątpliwości i w ocenie tutejszego Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. W aktach sprawy znajduje się bowiem skarga, z treści której wynika, iż została sporządzona przez podatnika. Na skardze widnieje podpis podatnika, a w aktach sprawy brak dokumentu pełnomocnictwa, który nadesłano dopiero przy zażaleniu (z datą sporządzenia 10 kwietnia 2007r.). Należy zatem przyjąć, że skarżący mimo opisanych w zaświadczeniu lekarskim dolegliwości był w stanie świadomie ocenić swoją sytuację i podjąć stosowne czynności, co prowadzi do wniosku, że stan jego zdrowia nie był okolicznością, która mogłaby uzasadniać uchybienie terminowi do złożenia skargi. Tutejszy Sąd zwraca uwagę, że postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2007r. (doręczone skarżącemu 3 września 2007r.) organ odwoławczy wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, tj. do dnia 14 września 2007r. Skarżący dnia 4 września 2007r. udał się do Izby Celnej i zapoznał się z materiałami zgromadzonymi w jego sprawie, czego potwierdzeniem jest pisemne oświadczenie znajdujące się w aktach podatkowych (k. 522). Należy zatem uznać, że skarżący był zorientowany w sprawie i mógł się spodziewać, że postępowanie odwoławcze zostanie lada dzień zakończone. Mając na uwadze okoliczności rodzinne i własny stan zdrowia (przy uwzględnieniu tego, że w przypadku skarżącego nie można mówić o nagłej chorobie, ale o pewnym stanie depresyjnym, który utrzymywał się przez pewien czas) skarżący powinien był rozważyć możliwość skorzystania z pomocy pełnomocnika, wykazując w ten sposób dbałość w prowadzeniu własnych spraw. W tym miejscu należy podkreślić, że analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania określonej czynności procesowej Sąd kieruje się okolicznościami sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i bierze pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Ponadto należy mieć na uwadze, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w opisanej sytuacji nie mógł liczyć na wsparcie ze strony domowników. W zażaleniu wprawdzie pełnomocnik przekonywał, że także małżonka skarżącego znajduje się w złym stanie psychicznym, jednakże nadesłana dokumentacja w tym zakresie obejmuje okres 1995 -1996r. i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jej sytuacji zdrowotnej w okresie od września do października 2007r. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o treść art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.