II GSK 291/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-22
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Zofia Borowicz, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) miał podstawy do zgłoszenia sprzeciwu wobec projektu zmiany cennika usług telekomunikacyjnych, w szczególności w kontekście antykonkurencyjności oferty i ustalania cen poniżej kosztów świadczenia usług?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Prezes UKE prawidłowo zgłosił sprzeciw wobec projektu zmiany cennika usług telekomunikacyjnych. Sąd stwierdził, że organ wykazał, iż proponowane ceny abonamentu były niższe od kosztów jego świadczenia, a oferta miała charakter antykonkurencyjny, ograniczając konkurencję na rynku telekomunikacyjnym. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące wadliwej interpretacji przepisów prawa telekomunikacyjnego i procedury administracyjnej nie zasługują na uwzględnienie.Stan faktyczny
Spółka T. P. S.A. złożyła projekt zmiany cennika usług telekomunikacyjnych, wprowadzając usługę "Pakiet korzyści tp". Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) zgłosił sprzeciw, uznając ofertę za antykonkurencyjną i świadczoną poniżej kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa UKE. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. P. Spółki Akcyjnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 161/07 w sprawie ze skargi T. P. Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec projektu zmiany cennika usług telekomunikacyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. P. Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r., o sygn. akt VI SA/Wa 161/07 oddalił skargę T. P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] zawierającą sprzeciw wobec projektu zmiany cennika usług telekomunikacyjnych w zakresie wprowadzenia usługi "Pakiet korzyści tp".
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 206 ust. 1, art. 48 ust. 2 w zw. z art. 46 ust. 3 pkt 3 lit. c) i pkt 4 w zw. z art. 221 ust. 1 pkt 1 lit. l) i ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm. − dalej jako Pt) oraz art. 1 ust. 2 pkt 1 Pt, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej T.P. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa UKE decyzji nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wyrażającej sprzeciw wobec projektu zmiany Cennika usług telekomunikacyjnych tp w zakresie wprowadzonej nowej usługi pakiet korzyści tp oraz zobowiązującej T.P. S.A. do przedłożenia poprawnego cennika w części objętej sprzeciwem, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera nowych okoliczności uzasadniających zmianę dotychczasowego stanowiska Prezesa UKE, a zatem wskazana w zaskarżonej decyzji argumentacja pozostaje aktualna.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że T.P. S.A. złożyła w dniu [...] sierpnia 2006 r. do Prezesa UKE projekt zmiany Cennika usług telekomunikacyjnych tp w zakresie wprowadzenia nowej usługi "pakiet korzyści tp". Projekt ten został zmieniony przez spółkę pismem z dnia [...] września 2006 r. znak [...]. W ocenie T.P. S.A. przedłożona propozycja wprowadza nową usługę rozliczania sekundowego tp dedykowaną abonentom planów tp: 1) 60 minut za darmo, 2) darmowe wieczory i weekendy, 3) darmowe weekendy.
Organ stwierdził, że przedmiotowa usługa polega na tym, że w zamian za stałą miesięczną opłatę w wysokości 1 zł brutto zmienia się dotychczasowy sposób rozliczania opłat w ww. planach tp, tj.:
– nie pobiera się opłat za rozpoczęcie połączenia (tzw. call set-up),
– uproszczeniu ulegają strefy taryfikacyjne dla wszystkich rodzajów połączeń (w dni powszednie występują dwie strefy: 8−20 i 20−8 i jedna w weekendy i święta),
– ulega zmianie większość cen za połączenia w związku ze zmianą sposobu naliczania, a także z uwagi na zmiany wymienione poniżej wprowadzone przez spółkę,
– ceny jednostkowe za połączenia w planie tp 60 minut za darmo zrównano do poziomu cen z planu tp startowego, stanowiącego podstawową ofertę T.P.,
– w przypadku planów tp darmowe wieczory i weekendy oraz darmowe weekendy
ceny za połączenia lokalne były takie same jak w planie startowym tp (0,20 zł netto w szczycie i 0,10 zł netto poza szczytem), ceny za połączenia międzystrefowe były dwa razy niższe niż ceny w planie tp startowy i były równe cenom za połączenia lokalne (0,20 zł netto w szczycie i 0,10 zł netto poza szczytem), połączenia do sieci komórkowych były o 0,10 zł tańsze niż w planie tp startowym (1,00 zł netto w szczycie i 0,80 zł netto poza szczytem), połączenia międzynarodowe do sieci stacjonarnych i ruchomych w I strefie były tańsze o 0,10 zł niż w planie tp startowym (0,39 zł netto w szczycie i 0,29 zł netto poza szczytem), połączenia do Internetu były takie same jak w planie tp startowym (0,08 zł netto w szczycie i 0,005 zł netto poza szczytem). W ramach usługi pakiet korzyści tp w przedmiotowych planach tp zmianie ulegały również pakiety darmowych minut:
– w przypadku planu tp 60 minut za darmo niewykorzystane w danym miesiącu
darmowe minuty przechodziły na następny miesiąc (natomiast pakiet bezpłatnych 60 minut tak jak dotychczas obejmował połączenia miejscowe i strefowe, międzystrefowe oraz do Internetu poprzez sieć T.P. S.A.),
– w planie tp darmowe wieczory i weekendy, darmowe pozostały jak dotychczas
połączenia miejscowe i strefowe oraz międzystrefowe i do Internetu realizowane wewnątrz sieci T.P. S.A. w okresach taryfikacyjnych w godzinach 20.00-8.00 w dni robocze i w weekendy i święta 0-24.00, a także dodatkowo ww. połączenia w tych okresach realizowane poza sieć T.P. S.A.,
– w planie tp darmowe wieczory i weekendy darmowe pozostały jak dotychczas
połączenia miejscowe i strefowe oraz międzystrefowe i do Internetu realizowane wewnątrz sieci T.P. S.A. w okresie taryfikacyjnym w weekendy i święta 0-24 oraz połączenia międzystrefowe w godzinach 20.00-8.00 w dni robocze, a także dodatkowo ww. połączenia w tych okresach realizowane poza sieć T.P. S.A.
Prezes UKE uznał, że w proponowanych rozwiązaniach taryfowych usługa abonamentu będzie świadczona poniżej kosztów a warunki nowo oferowanych usług mają charakter antykonkurencyjny. Zdaniem organu, antykonkurencyjność proponowanych projektów cenników polega na tym, że plany taryfowe są ofertami wiązanymi, łączącymi w sobie zarówno usługę utrzymywania łącza w gotowości do świadczenia usług (abonament), jak i usługi realizacji połączeń. Fakt, że ww. plany taryfowe zostały uprzednio zatwierdzone decyzjami Prezesa UKE nie zmienia poglądu, że organ regulacyjny każdorazowo dokonuje analizy przedłożonych zmian i w razie stwierdzenia, że zmiana narusza przepisy PT może zgłosić sprzeciw. W ocenie organu oferty na rynku telekomunikacyjnym ulegają dynamicznym zmianom. Organ podkreślił, iż na rynku nie jest świadczona żadna oferta wiązana opracowana na podstawie aktualnej oferty hurtowej (T. 2. zbiera dopiero zamówienia, a inni operatorzy alternatywni nie mają możliwości tworzenia takich ofert). Zdaniem organu, tworzenie kolejnego uatrakcyjnienia ofert wiązanych w zakresie omawianych planów poprzez oferowanie nowej usługi pakiet korzyści tp bez możliwości skorzystania z adekwatnej oferty hurtowej ma niekorzystny wpływ na konkurencję i nie sprzyja tworzeniu warunków do skutecznej i równoprawnej konkurencji. W ocenie organu, niezasadny jest również pogląd strony, że analizy propozycji zmian należałoby dokonać w kontekście funkcjonujących na rynku ofert operatorów komórkowych, ponieważ − jak podnosi spółka − to operatorzy telefonii mobilnej dyktują warunki na rynku połączeń głosowych, nie zaś T.P. S.A. Zdaniem organu, powyższy pogląd jest sprzeczny ze stanowiskiem Komisji Europejskiej, która ustaliła, że z punktu widzenia strony popytowej, usługi łączności telefonii ruchomej i stacjonarnej stanowią odrębne rynki. Powyższe uzasadnia nieuwzględnianie przy analizie propozycji zmian funkcjonujących na rynku ofert operatorów komórkowych.
Prezes UKE stwierdził, że z przedłożonego przez T.P. projektu zmiany nie wynika, że abonent będzie korzystał z bezpłatnych połączeń realizowanych wyłącznie wewnątrz sieci T.P. Organ powołał się na zapisy dotyczące opłat uwzględniających usługę pakiet korzyści tp (która pierwotnie nazywała się "rozliczanie sekundowe"), które znajdują się odpowiednio na stronach 28 i nast. oraz 47 i nast. oferty, stwierdzając, że brak jest tam postanowień, które ograniczałyby bezpłatne połączenia wyłącznie do połączeń realizowanych wewnątrz sieci T.P. S.A.
Zdaniem organu, jeżeli chodzi o zarzut zastosowania zabiegów czysto matematycznych w celu wykazania drastycznych rozpiętości zmian proponowanych przez T.P. S.A należy wskazać, iż kwestia ta należy do sfery merytorycznej decyzji, a Prezes UKE miał jedynie obowiązek należycie ją uzasadnić w decyzji. Wobec niepodniesienia przez T.P. S.A. zarzutu niewłaściwego uzasadnienia w tym zakresie, a jedynie kwestionowanie metody jaką Prezes UKE przyjął dokonując swoich obliczeń, strona nie podważyła skutecznie stanowiska organu w ww. kwestii. Niezależnie od powyższego Prezes UKE podkreślił, iż stosując tok rozumowania skarżącej należałoby stwierdzić, że aktualnie obowiązujące cenniki w zakresie planów tp ("60 minut za darmo", "darmowe wieczory i weekendy" oraz "darmowe weekendy") w sposób nieprawidłowy przedstawiają wysokość opłat, gdyż odrębnie ujęte są opłaty za inicjowanie połączeń i odrębnie za pierwszą minutę połączenia i dzięki temu czysto matematycznemu zabiegowi T.P. S.A. przedstawia abonentowi zafałszowany obraz faktycznej wysokości opłat za połączenia. Zgodnie z prezentowaną przez skarżącą logiką, powinna ona w swoich cennikach wyszczególniać opłaty za połączenia trwające jedną, dwie i więcej minut. Organ nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 46 ust. 2 pkt 3 lit c) Prawa telekomunikacyjnego. W ocenie organu przepis art. 46 pkt 3 i 4 ustanawia normę, którą ma obowiązek realizować skarżąca spółka, natomiast organ regulacyjny jest uprawniony do kontroli czy T.P. S.A. wprowadzając zmiany do cennika wypełniła dyspozycję ww. przepisu. Według organu, ceny usług wskazane w ofercie nie zostały określone na podstawie kosztów ich świadczenia, stąd sprzeciw jest uzasadniony.
Prezes UKE nie podzielił także stanowiska skarżącej spółki, że naruszony został przepis art. 1 ust. 2 pkt 1 Pt. Zdaniem skarżącej, naruszenie wymienionego przepisu polega na tym, że organ uznał, iż ww. przepis adresowany jest do przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. Podczas gdy, w ocenie strony, przepis ten określa cele, do których realizacji dążyć powinny organy administracji łączności. Zdaniem organu, ww. przepis należy stosować z uwzględnieniem art. 189 ust. 2 Pt, który określa cele polityki regulacyjnej. Organ podkreślił, że podmioty prowadzące działalność telekomunikacyjną oraz użytkownicy telekomunikacyjni są adresatami działań administracyjnych zmierzających do osiągnięcia tych efektów i układają swoje stosunki prawne stosowanie do warunków kształtowanych przepisami ustawy i rozstrzygnięciami administracji telekomunikacyjnej. W ocenie organu, skarżąca spółka łącząc opłaty za abonament z ofertą płatnych i darmowych połączeń głosowych przy braku realnej oferty hurtowej WRL (świadczenie hurtowego dostępu do sieci telekomunikacyjnej) i flat rate − ogranicza prawo swoich abonentów do swobodnego wyboru dostawcy usług oraz uniemożliwia innym dostawcom usług zaoferowanie abonentom T.P. S.A. analogicznej oferty. Niezależnie od powyższego, zaproponowana oferta nie polega na zaoferowaniu nowej usługi − pakietu korzyści tp dedykowanej trzem planom taryfowym, ale sprowadza się de facto do przedstawienia trzech nowych planów tp, w których za droższy o 1 złotych brutto abonament klienci otrzymują nowe plany taryfowe z innymi okresami taryfikacyjnymi i cenami za połączenia. Umieszczenie nowych planów taryfowych w dotychczasowych planach nie sprzyja, zdaniem organu, zwiększeniu przejrzystości oferty spółki (art. 61 ust. 2 Pt), a wręcz przeciwnie powoduje, że staje się ona mniej czytelna. Odpierając zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 Pt organ stwierdził, że po oszacowaniu kosztów świadczenia abonamentu w przedmiotowych planach taryfowych wykazano, że ceny (opłaty) za omawiany abonament kształtują się poniżej kosztów świadczenia, co jest działaniem niezgodnym z art. 46 ust. 3 lit. c) Pt i ograniczające konkurencję.
Od ostatecznej decyzji Prezesa UKE T.P. S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 48 ust. 2 Pt w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niedochowanie 30-dniowego terminu do przedstawienia sprzeciwu wywiódł, że wskazany termin jest terminem prawa materialnego, niepodlegającym przywróceniu i odnosi się wyłącznie do podejmowanej w formie decyzji administracyjnej czynności zgłoszenia sprzeciwu wobec podmiotu przedkładającego Prezesowi UKE cennik lub regulamin, o których mowa w art. 48 ust. 2 Pt. Wydanie decyzji w wyniku złożenia przez stronę postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłącznie rygorom Kodeksu postępowania administracyjnego i terminowi załatwienia sprawy określonemu w art. 35 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że organ dotrzymał terminu 30 dni do wydania swojej pierwszej decyzji, a nieznaczne przekroczenie terminu wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. nie może skutkować uznaniem, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd nie podzielił też stanowiska skarżącej co do tego, że organ nie wskazał zakresu sprzeciwu wobec przedłożonej oferty. Sąd podniósł, iż z decyzji organu wydanej w dniu [...] października 2006 r. wynika, że sprzeciwem został objęty cały proponowany projekt zmiany cennika. W ocenie Sądu, brak jest również uzasadnienia do stawiania organowi zarzutu, że nie wskazał terminu w jakim skarżąca ma przedłożyć proponowany cennik, gdyż obowiązek taki nie wynika z przepisów Pt. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie Prezesa UKE jest zgodne z brzmieniem art. 48 ust. 2 Pt i z punktu widzenia prawa nie zawiera braków, które zarzuca spółka.
Sąd nie uznał za trafny zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. i podzielił argumentację organu, że skoro w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z trzema nowymi planami taryfowymi, które są jedynie podobne, a nie takie same jak już obowiązujące, to trudno jest uznać, że mamy do czynienia z tożsamym stanem faktycznym. Sąd za nieuprawnione uznał twierdzenie skarżącej, że Prezes UKE zmienił swoje zdanie, ponieważ aktualnie wyraził swoje stanowisko w sprawie odmiennie od poprzednich.
Sąd zwrócił uwagę, że nie jest sporne między stronami, iż na datę wydania zaskarżonej decyzji jedyną spółką, która miała możliwość skonstruowania podobnej oferty na rynku usług telefonii stacjonarnej, była spółka T. 2. P. Sp. z o.o. W tym stanie rzeczy Sąd poddał w wątpliwość stanowisko organu, że nie istnieje możliwość konkurowania operatorów alternatywnych z T.P. S.A. na gruncie ofert wiązanych. W ocenie Sądu stanowisko wyrażone w tej kwestii przez organ nie ma przesądzającego znaczenia dla uznania decyzji za wadliwą w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej obrotu prawnego, a to wobec nieobalenia przez skarżącą zarzutu antykonkurencyjności w zakresie zafałszowanego obrazu kosztów.
Sąd uznał za bezzasadny zarzut błędnego ustalenia w zakresie treści i skutków zapisów projektu zmian cennika usług telekomunikacyjnych tp poprzez przyjęcie, iż bezpłatne połączenia miejscowe i międzystrefowe realizowane w ramach planów tp: "darmowe weekendy" oraz "darmowe wieczory i weekendy" z usługą pakiet korzyści tp w okresach taryfikacyjnych odpowiednio w weekendy oraz w wieczory i weekendy dotyczą połączeń realizowanych także poza sieć T.P. S.A. Sąd wywiódł, iż organ trafnie stwierdził, że opłaty uwzględniające usługę pakiet korzyści tp znajdują się na stronach 28 i nast. oraz 47 i nast. przedmiotowego projektu zmian do cennika usług telekomunikacyjnych oferty, a nie na stronach 23 i 41, jak błędnie podano w skardze. Sąd przyznał, że na wskazanych stronach (tj. 28 i 47 i nast.) nie ma postanowień, które ograniczałyby bezpłatne połączenia wyłącznie do połączeń realizowanych wewnątrz sieci T.P. S.A., co oznacza, że ustalenia faktyczne Prezesa UKE w tym zakresie są prawidłowe.
Zdaniem Sądu bezzasadny jest także zarzut błędnych ustaleń faktycznych co do tego, że proponowane przez T.P. S.A. rozwiązanie taryfowe nie będzie świadczone na podstawie kosztów.
Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że z zaniżonymi cenami mamy do czynienia wtedy, gdy wpływy ze sprzedaży danego produktu lub usługi nie tylko nie pozwalają na osiągnięcie zysku, ale nie pokrywają nawet kosztów ponoszonych przy ich produkcji lub świadczeniu. Sąd podkreślił, że pojęcie cen zaniżonych jest blisko związane z pojęciem subsydiowania skrośnego, odwołując się przy tym do stanowiska prezentowanego przez Komisję Europejską. Zdaniem Komisji Europejskiej "stosowanie wewnętrznych dotacji" (subsydiów skrośnych) oznacza, że przedsiębiorstwo alokuje całość lub część kosztów działalności związanej z jednym produktem lub rynkiem geograficznym do swojej działalności związanej z innym produktem lub rynkiem geograficznym. W pewnych warunkach stosowanie "wewnętrznych dotacji" w telekomunikacji może zagrażać konkurencji, to znaczy prowadzić do uzyskiwania przewagi nad innymi konkurentami dzięki składaniu ofert, których atrakcyjność nie wynika z wydajności i dobrej jakości pracy oferenta, lecz ze stosowania sztucznych rozwiązań, takich jak dotacje.
Zdaniem Sądu w sektorze sieci i usług łączności elektronicznej mamy zwykle do czynienia z przedsiębiorcami oferującymi wiele różnych usług. Jeśli osiągają oni zyski, to stosowanie przez nich cen zaniżonych (czyli ponoszenie strat na wycenionych w ten sposób produktach i usługach) oznacza, że straty te są pokrywane z zysków osiąganych na innych produktach i usługach. W przypadku przedsiębiorcy posiadającego znaczącą pozycję rynkową również takie działania muszą zwrócić uwagę regulatora, a w konsekwencji muszą być poddawane analizie w celu oceny, czy konieczna jest interwencja regulatora mająca na celu wyegzekwowanie przepisów prawa lub nałożonych na tego przedsiębiorcę obowiązków regulacyjnych.
Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż strona skarżąca nie zakwestionowała, że organ przyjął do swoich obliczeń błędne dane ani że popełnił błąd w samym obliczeniu. Ustalenie zatem, że ceny za jedne usługi są poniżej kosztów np. za abonament, natomiast ceny innych usług na podstawie kosztów i zwiększonego zysku (opłaty określone powyżej kosztów z wysoką marżą) np. za połączenia międzystrefowe w dni robocze poza godzinami szczytu oraz połączenia do sieci ruchomych, należy uznać za prawidłowe.
W ocenie Sądu organ wykazał, że skarżąca przyjęła do obliczeń metodę niedającą prawidłowego obrazu relacji koszty − przychody i dlatego wniesienie sprzeciwu było uzasadnione.
Sąd wywiódł, że ustalenie przez Prezesa UKE, iż przedsiębiorca telekomunikacyjny określił ceny usług, naruszając zasadę ustalania tych cen odpowiednio do kosztów ich świadczenia (art. 46 ust. 3 pkt 3c Pt), może prowadzić organ do wniosku, że przedstawiony w trybie art. 48 ust. 2 Pt cennik nie spełnia kryteriów przejrzystości, a w przypadku niemożności ostatecznego ustalenia tych kryteriów, również do wniosku, że cennik służyć ma celom ograniczenia konkurencji, a więc jest sprzeczny z celami ustawy.
Taka sytuacja zdaniem Sądu wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, organ dokonał całościowej oceny przedłożonego cennika i uzasadnił swoją decyzję w tym zakresie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
W skardze kasacyjnej T. P. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. Naruszenie nastąpiło poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na jej wydanie przez osobę, która nie
została prawidłowo powołana na stanowisko Prezesa Urzędu Komunikacji
Elektronicznej, co stanowi rażące naruszenie prawa,
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Prezesa UKE, pomimo iż oparta ona została na błędnym ustaleniu, że proponowane przez T.P. S.A. rozwiązanie taryfowe nie będzie świadczone na podstawie kosztów,
3) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie treści i skutków postanowień projektu zmian cennika usług telekomunikacyjnych tp, poprzez przyjęcie, iż bezpłatne połączenia miejscowe i międzystrefowe realizowane w ramach planów tp: "darmowe weekendy" oraz "darmowe wieczory i weekendy" z usługą pakiet korzyści tp w okresach taryfikacyjnych odpowiednio w weekendy oraz w wieczory i weekendy dotyczą połączeń realizowanych także poza sieć TP,
4) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145§ 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne poprzez nieokreślenie zakresu sprzeciwu wobec pakietu korzyści tp, niewskazanie tych elementów projektu cennika, które winny podlegać w ocenie Prezesa UKE zmianie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, że w skutek zmian nowelizacyjnych zmieniony został art. 190 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), zwanej dalej Pt, w konsekwencji czego ustalony został tryb powoływania Prezesa UKE, a w art. 22 ustawy z dnia 29.12.2005 r. o przekształceniach i zmianach w podziale zadań i kompetencji organów państwowych w sprawach łączności, radiofonii i telewizji (Dz. U. Nr 267, poz. 2258 − zwanej dalej ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r.) sformułowano kolejność postępowania w powołaniu na stanowisko Prezesa UKE.
Powołana na to stanowisko osoba została powołana przez Prezesa Rady Ministrów wyłącznie w oparciu o art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r., mimo że KRRiT jej kandydatury nie przedstawiła. Skarżąca zakwestionowała trafność interpretacji przez Prezesa Rady Ministrów przepisów art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r., który w jej ocenie stanowił samodzielną podstawę do powoływania po raz pierwszy Prezesa UKE i wyłączenie stosowania art. 190 Pt.
Zdaniem skarżącej decyzja skarżona została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Brak powołania tzw. piastuna organu w odpowiednim trybie oznacza, że organ regulacyjny nie może realizować swoich funkcji.
Zdaniem skarżącej, wada polegająca na wydaniu decyzji przez osobę nieuprawnioną jest rażącym naruszeniem prawa, w tym przypadku art. 111 ust. 1 i 79 ust. 3 pkt 2 ustawy z 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne. Rażącym naruszeniem prawa jest podpisanie decyzji przez osobę, którą powołano z naruszeniem art. 190 ust. 4 Pt.
Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. podniosła, iż Sąd I instancji wadliwie uznał za prawidłowe ustalenia dokonane przez organ, a sprowadzające się do stwierdzenia, iż ceny za jedne usługi − abonament − skalkulowane są poniżej kosztów, natomiast ceny innych usług na podstawie kosztów i zwiększonego zysku (opłaty określone powyżej kosztów z wysoką marżą). Zdaniem skarżącej, zgodnie z przedłożonym projektem − zmianie uległy w stosunku do wcześniej zaakceptowanych przez Prezesa UKE planów, jedynie zasady naliczania opłat za połączenia, strefy taryfikacyjne i ceny poszczególnych rodzajów połączeń. Natomiast nie uległy zmianie opłaty abonamentowe oraz elementy kosztowe wchodzące w skład poszczególnych opłat abonamentowych tych planów. Opłaty abonamentowe dotyczące dotychczas obowiązujących planów nie zostały objęte sprzeciwem, a tym samym zostały przez organ zaakceptowane. Zatem w niniejszej sprawie ocenie pod względem spełnienia wymogów kosztowych powinny podlegać jedynie te elementy oferty TP, które uległy zmianie, tj. koszty i przychody uzyskiwane w realizacji poszczególnych rodzajów połączeń.
Skarżąca zarzuciła, że przedstawiony przez Prezesa UKE sposób analizy, porównujący opłatę miesięczną w planie taryfowym z kosztem abonamentu i bezpłatnego ruchu jest niewłaściwy, gdyż nie obejmuje wszystkich przychodów i kosztów świadczenia usług. Skarżąca podniosła, iż w toku postępowania przed organem, jak i w skardze przedstawiła porównanie przychodów i kosztów świadczenia usług abonentom i z danych tych jednoznacznie wynika, iż koszty usług, które będą świadczone użytkownikom proponowanego przez spółkę rozwiązania taryfowego będą pokryte przez przychody. Relacja przychodów do kosztów została tak skalkulowana, aby całość kosztów pokrywały przychody, zapewniając dodatkowo odpowiednią marżę (aby były w największym stopniu neutralne dla przeciętnego abonenta). Natomiast organ − zamiast dokonać kompleksowej oceny wszystkich propozycji zmian, wbrew zdroworozsądkowemu podejściu − wybrał do analizy jedynie te − szczątkowe, marginalne − dane, które uzasadniają postawioną przez niego tezę. Skarżąca zarzuciła także, iż poprzez zastosowanie przez organ matematycznego zabiegu przy ocenie wysokości ceny minuty połączenia według przedłożonych propozycji zafałszowano obraz planowanej zmiany.
Zdaniem skarżącej, Sąd błędnie zaakceptował ustalenia organu dotyczące przyjęcia, iż bezpłatne połączenia miejscowe i międzystrefowe realizowane w ramach planów tp: "darmowe weekendy" oraz "darmowe wieczory i weekendy" z usługą pakiet korzyści tp w okresach taryfikacyjnych odpowiednio w weekendy oraz w wieczory i weekendy dotyczą połączeń realizowanych także poza sieć T.P. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca odwołała się do przypisów nr 2 (**) na stronach 23 oraz 41 projektu zmian do Cennika usług telekomunikacyjnych tp przedstawionych Prezesowi UKE w dniu 29 sierpnia 2006 r.
Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 2 Pt podniosła, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy także druga decyzja powinna wprost wskazywać fakt zgłoszenia sprzeciwu, jego zakres oraz powinna zawierać wezwanie do poprawienia cennika w określonym terminie.
Zdaniem skarżącej, zaskarżona do Sądu decyzja Prezesa UKE wymagań tych nie spełnia, a zakres sprzeciwu nie został także wyjaśniony w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UKE wniósł o jej oddalenie, obszernie argumentując − w jego ocenie − bezzasadność zarzutów skarżącej. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, aczkolwiek bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają zaś podstawy kasacyjne, o których mowa w art. 174 p.p.s.a. W świetle wymogów tej ustawy (art. 174 i 176 p.p.s.a.) należy uznać, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie został skonstruowany poprawnie. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tych aktów w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Art. 156 k.p.a. zawiera natomiast szereg przesłanek, które uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji. Prawidłowe oparcie podstawy kasacyjnej o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga więc powiązania zarzutu naruszenia tego przepisu z jedną ze wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek nieważności decyzji. W podstawach kasacyjnych powiązano zaś art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z przepisem art. 156 § 2 k.p.a. Ostatnio wymieniony przepis stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zatem w petitum skargi kasacyjnej jej autor nie odwołał się wprost do żadnej z przyczyn nieważności decyzji, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej (str. 11) można jedynie domyślać się, że podstawa kasacyjna mogła zostać powiązana z art. 156 § 1 pkt 1 (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości) albo pkt 2 tego artykułu (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa).
Przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. obejmuje wszelkie postacie naruszenia właściwości rzeczowej (art. 20 k.p.a.), miejscowej (art. 21 k.p.a.), instancyjnej (art. 127 k.p.a.) i funkcjonalnej − do ich naruszenia w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie doszło (zaskarżona decyzja została wydana w ramach kompetencji Prezesa UKE). Pod pojęciem właściwości rzeczowej rozumie się upoważnienie i zobowiązanie określonego organu do załatwiania określonej kategorii spraw administracyjnych, właściwość miejscowa odnosi się do zdolności załatwiania przez organ indywidualnych spraw należących do jego właściwości rzeczowej, powstałych na przypisanym temu organowi obszarze działania. Organ, którego decyzja stała się przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego niewątpliwie jest uprawniony do wydawania tego typu aktów. Nie można uznać, że zarzut nieprawidłowego powołania osoby, której powierzono pełnienie funkcji organu (tzw. piastun funkcji organu) tożsamy jest z zarzutem naruszenia właściwości tego organu do wydania zaskarżonej decyzji. Podstawy nieważności decyzji z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości w skardze kasacyjnej powiązano tymczasem właśnie z okolicznością, że osoba pełniąca funkcję organu (piastun funkcji) została nienależycie powołana na stanowisko Prezesa UKE. Wobec powyższego należy stwierdzić, że czym innym jest istnienie samego organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygania pewnej kategorii spraw z zakresu administracji publicznej, a czym innym to, czy we właściwym trybie powołano piastuna tego organu, tj. osobę fizyczną pełniącą funkcję odpowiadającą nazwie organu i wykonującą jego kompetencje. Z tych zatem powodów należało przyjąć, iż badanie zgodności z prawem powołania piastuna organu nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, nie można także przyjąć, jak to przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem nieprawidłowo został powołany Prezes UKE.
Dokonanie kontroli aktu powołania osoby sprawującej funkcję organu przez sąd administracyjny wykraczałoby poza "granice danej sprawy" i uzasadniałoby postawienie sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Kontrolując w rozpoznawanej sprawie działalność organu administracji publicznej, jakim jest Prezes UKE, Sąd wypowiadałby się w istocie o działalności innego organu (Prezesa Rady Ministrów) i jego kompetencjach do powoływania na konkretne stanowisko w administracji publicznej.
W tych warunkach także kontrola sposobu powołania organu i rozstrzyganie o naruszeniu procedury konkursowej, w ramach której wyłoniony został piastun organu, którego właściwość do wydania zaskarżonego aktu nie budzi wątpliwości, stanowiłoby niedopuszczalne naruszenie art. 3 § 2 p.p.s.a. Dla potrzeb rozstrzygnięcia rozpoznawanej spawy istotna jest jedynie ta okoliczność, że zaskarżona decyzja wydana została przez właściwy organ i podpisana przez osobę, która w dacie wydawania decyzji była już powołana na stanowisko Prezesa UKE i której akt powołania nie został uchylony czy cofnięty.
Nie zasługują na uwzględnienie także dalsze zarzuty skargi kasacyjnej.
W myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym − zdaniem skarżącego − uchybił Sąd, czyli wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 421/04, zbiór Lex nr 146732). Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów ani uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Działanie takie byłoby nieuprawnione, a nawet mogłoby być niezgodne z intencją i interesem strony skarżącej.
Zarzuty zawarte w punkcie 2 i 3 skargi kasacyjnej dotyczą wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Prezesa UKE, pomimo że została oparta na błędnych ustaleniach. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle tego przepisu tylko naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wskazując na naruszenie wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7 i 77 k.p.a. skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji błędnie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zakresie przez nią zakwestionowanym za prawidłowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca nie wyjaśniła w uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów − na czym w jej ocenie polegało naruszenie przez organ art. 7 i 77 k.p.a. Zaznaczyć przy tym trzeba, że przepis art. 77 k.p.a. składa się z czterech jednostek redakcyjnych (paragrafów), zaś autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, które z tak oznaczonych norm prawnych w art. 77 k.p.a. kwestionuje i w jakim zakresie.
Te mankamenty w konstruowaniu zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnieniu powodują, że kontrola kasacyjna zakreślona granicami skargi kasacyjnej sprowadzała się do oceny uzasadnienia zarzutów dotyczących błędnych ustaleń w odniesieniu do podniesionych przez kasatora kwestii.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pierwszej kolejności wymaga odniesienie się do zarzutu zawartego w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej. Jej autor zarzucił Sądowi I instancji zaakceptowanie błędnych ustaleń dotyczących treści i skutków postanowień projektu zmian cennika usług telekomunikacyjnych tp poprzez przyjęcie, iż bezpłatne połączenia miejscowe i międzystrefowe realizowane w ramach planów tp: "darmowe weekendy" oraz "darmowe wieczory i weekendy" z usługą pakiet korzyści tp w okresach taryfikacyjnych odpowiednio w weekendy oraz w wieczory i weekendy dotyczą połączeń realizowanych także poza sieć T.P.
Na jego uzasadnienie autor skargi kasacyjnej wywiódł, iż skarżąca złożyła wyjaśnienia, że w przypadku obu wymienionych planów abonent nadal bez zmian będzie korzystał z bezpłatnych połączeń jedynie wewnątrz sieci T.P, które przez organ nie zostały uwzględnione, gdyż Prezes UKE swe ustalenia oparł na nowym tekście cennika. Nadto skarżąca zarzuciła, iż wykazywane przez nią okoliczności wynikają wprost z przypisów nr 2 (**) odpowiednio na stronach: 23 oraz 41 projektu zmian do cennika usług telekomunikacyjnych tp przedstawionych Prezesowi UKE w dniu [...] sierpnia 2006 r.
Zarzut ten jest nietrafny.
Pomijając fakt, że z projektu cennika usług telekomunikacyjnych tp, przedstawionych przy wniosku z dnia [...] sierpnia 2006 r., wskazywane okoliczności nie występują, należy przede wszystkim zauważyć − co nie zostało zakwestionowane − iż ww. pierwotny projekt cennika, w którym nowa usługa została określona jako "rozliczenie sekundowe", został przy piśmie z dnia [...] września 2006 r. zastąpiony nowym projektem o nazwie handlowej "pakiet korzyści tp". Jak skarżąca podała w punkcie 4 tego pisma: "w związku z tym przekazujemy w załączeniu tekst jednolity cennika". Przedstawiony nowy projekt cennika usług był przedmiotem oceny Prezesa UKE i w oparciu o zawarte w nim przepisy dotyczące planów tp: darmowe weekendy z usługą pakiet korzyści tp oraz darmowe wieczory i weekendy świadczone z usługą pakiet korzyści tp organ dokonał stosownych ustaleń, które znajdują oparcie w materialne dowodowym, który stanowił podstawę tychże ustaleń faktycznych (karty 28 i 47 przedłożonego nowego projektu). Treść zapisów zawartych w nowym projekcie dotyczących proponowanych nowych usług nie wskazuje w żaden sposób, aby proponowany projekt zawierał wyraźne postanowienia, które ograniczałyby bezpłatne połączenia wyłącznie do połączeń realizowanych wewnątrz sieci T.P. S.A. Takie wyraźne zapisy znajdują się jedynie w postanowieniach, które dotyczą wyłącznie bezpłatnych połączeń miejscowych, strefowych i międzystrefowych w planach tp: darmowe weekendy oraz darmowe wieczory i weekendy, ale świadczonych bez usługi pakiet korzyści tp. Ten odmienny w sobie rodzaj usług, znajduje odzwierciedlenie w poszczególnych odrębnych pozycjach przedstawionego projektu zmiany do cennika usług telekomunikacyjnych. Brak było zatem podstaw do ich łącznego odczytywania. Skoro przedmiotem oceny przez organ w zakresie wynikającym z uregulowań prawa telekomunikacyjnego są postanowienia przedstawionego projektu zmiany do cennika usług, to podstawą do dokonania stosownych ustaleń faktycznych nie mogą być ogólne oświadczenia strony, jeżeli nie znajdują one jednoznacznego oparcia w przedstawionym materiale dowodowym. Dodać jedynie należy, iż właśnie wobec wątpliwości dotyczących omawianej kwestii, które powstały na tle poszczególnych przepisów projektu zmian do cennika przedstawionych w dniu [...] sierpnia 2006 r., Prezes UKE pismem z dnia [...].09.2006 r. zwrócił się do skarżącej o wyjaśnienie tychże wątpliwości.
Jak trafnie uznał organ, a następnie Sąd I instancji ustalenia te zaakceptował, przedstawiony przy piśmie z dnia [...] września 2006 r. tekst jednolity cennika powyższych wątpliwości nie wyjaśnił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sytuacji, Sąd I instancji trafnie uznał, że ustalenia faktyczne Prezesa UKE w tym zakresie są prawidłowe.
Nie jest również zasadny zarzut zawarty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, sprowadzający się do stwierdzenia, że Sąd I instancji wadliwie zaakceptował ustalenia organu co do tego, iż proponowane przez T.P. S.A. rozwiązanie taryfowe nie będzie świadczone na podstawie kosztów.
W związku z tak sformułowanym zarzutem należy zauważyć, że nie jest kwestionowane to, iż nowa usługa pakiet korzyści tp dedykowana była abonentom planów tp: 60 minut za darmo, darmowe wieczory i weekendy oraz darmowe weekendy. Także nie jest kwestionowane i to, że przedłożony przez skarżącą projekt zmian do cennika usług obejmował zmiany w zakresie: zasad naliczania opłat za połączenia, stref taryfikacyjnych, cen za poszczególne rodzaje połączeń. W ramach usługi pakiet korzyści tp w przypadku planu tp: 60 minut za darmo niewykorzystane w danym miesiącu darmowe minuty przechodziły na następny miesiąc. W sytuacji, gdy bezzasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej, należy do oceny omawianego obecnie zarzutu uwzględnić i to, iż w ramach usługi pakiet korzyści tp w dwóch pozostałych planach tp zmianie uległy również pakiety darmowych minut dodatkowo o połączenia − w okresach obejmujących te 2 plany tp − realizowane poza sieć T.P. S.A.
Uwzględniając powyższe, Sąd I instancji słusznie zaakceptował stanowisko organu, że przedmiotowa zmiana cennika nie polegała na zaoferowaniu nowej usługi − pakiet korzyści tp dedykowanej trzem planom taryfowym, ale sprowadzała się de facto do przedstawienia trzech nowych planów tp, w których za droższy o 1 zł brutto abonament klienci otrzymają zupełnie inne, nowe plany taryfowe z innymi okresami taryfikacyjnymi, cenami za połączenia i nowymi pakietami połączeń.
Abonament jest to uiszczanie stałej, regularnej opłaty, w zamian za którą otrzymuje się określoną korzyść. Zatem wprowadzona dodatkowa stała opłata w wysokości 1 zł brutto miesięcznie w istocie stanowiła zmianę abonamentu powiększoną o stałą miesięczną opłatę za korzystanie z pakietu korzyści tp.
Z tych przyczyn wyżej wskazanych nie można uznać za trafny zarzut skargi kasacyjnej, że ocenie pod względem spełnienia wymogów kosztowych powinny podlegać jedynie te elementy, które uległy zmianie, tj. koszty i przychody z realizacji poszczególnych rodzajów usług. Ponieważ przedstawiony projekt zmian do cennika usług w istocie powodował podwyższenie abonamentu wraz ze zmianą zakresu usług, niezasadny jest zarzut skarżącej, iż opłata abonamentowa obejmująca identyczne elementy kosztowe została w niniejszej sprawie oceniona odmiennie niż dotychczas.
Za nietrafny należało uznać też zarzut, że bezzasadnie zarzucono przedstawionej ofercie niezgodność z prawem w zakresie orientacji kosztowej cen usług. Wbrew stanowisku reprezentowanemu przez skarżącą, Sąd I instancji trafnie uznał, że organ wykazał, iż ceny za jedne usługi są poniżej kosztów np. za abonament, natomiast ceny innych usług na podstawie kosztów i zwiększonego zysku (opłaty określone powyżej kosztów z wysoką marżą) np. za połączenia międzystrefowe w dni robocze poza godzinami szczytu oraz połączenia do sieci ruchomych.
Skarżąca kwestionując metodologię zastosowaną przez Prezesa UKE zarzuciła, iż zarówno w postępowaniu prowadzonym przed organem, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedstawiała porównanie przychodów i kosztów świadczenia usług abonamentom. Z powyższych danych − zdaniem skarżącej − jednoznacznie wynika, iż koszty usług będą pokryte przez przychody.
W związku z tak sformułowanym zarzutem należy zauważyć, że w świetle art. 46 ust. 3 pkt 3 lit. c) w zw. z art. 221 ust. 1 pkt 1 lit. l) i ust. 2 Pt skarżąca jest zobowiązana do ustalenia cen usług na podstawie kosztów ich świadczenia, co nie oznacza, że bilansować się muszą nie koszty ogółem i przychody ogółem za świadczenia całego rozwiązania taryfowego, ale opłaty za świadczenie poszczególnych usług w danym planie w kosztami ich świadczenia. Przedstawiona przez skarżącą analiza dotycząca tej kwestii (str. 13 skargi kasacyjnej) powyższych wymogów nie spełnia. Taki też zakres miała analiza przedstawiona w skardze do sądu administracyjnego (str. 12−13 skargi), jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (str. 7 wniosku). Analizę taką skarżąca przedłożyła do wniosku z dnia 29 sierpnia 2006 r. jako uzasadnienie proponowanych zmian do cennika usług (k. ... akt). Z porównania danych liczbowych zawartych w tym wniosku z ww. analizami przedstawionymi w postępowaniu administracyjnym, a następnie sądowoadministracyjnym wynika, że skarżąca przedstawiła nieco odmienne dane w zakresie kosztów dotyczące np. usług: połączenia lokalne i połączenia międzystrefowe, nie wyjaśniając przy tym podstaw tej zmiany.
Wbrew zarzutom skarżącej, analiza uzasadnienia zaskarżonej do sądu decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, iż organ nie dokonał kompleksowej oceny wszystkich propozycji zmian, a jedynie wybrał do analizy szczątkowe, marginalne dane, które uzasadniały postawioną przez niego tezę. W przeprowadzonej przez Prezesa UKE analizie kosztowej cen usług zostały uwzględnione wszystkie istotne dla abonenta usługi ujęte w poszczególnych planach taryfowych. Skarżąca uzasadniając tak sformułowany zarzut nie wykazała, które to w jej ocenie propozycje zmian nie zostały uwzględnione, a które przyjęte do analizy mają charakter marginalny.
Za nietrafny należy też uznać zarzut dotyczący wadliwej metody przyjętej do porównywania wysokości ceny minuty połączenia według przedłożonych propozycji z odpowiednio 1 i każdą kolejną minutą wg cen z cennika dotychczasowego. Zdaniem skarżącej, prawidłowo dokonane porównanie powinno uwzględniać nie samą np. 2 minutę połączenia, ale koszt średni. Skarżąca przedstawiając takie wyliczenie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przeprowadziła je ogólnie i to wyłącznie przy uwzględnieniu 2-minutowego połączenia, nie wykazując jednocześnie jak kształtowałby się średni koszt połączenia w dłuższym okresie czasowym w poszczególnych usługach. Tym samym trudno tak uzasadniony zarzut uznać za przekonywujący w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi, jeśli się zważy, że organ w uzasadnieniu decyzji przedstawił szczegółową analizę dotyczącą procentowych zmian wysokości opłat każdej usługi, w każdym planie taryfowym objętym przedstawionym projektem zmian do cennika usług.
Trafnie w tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że organ regulacyjny wykazał, iż skarżąca przyjęła do obliczeń metodę niedającą prawdziwego obrazu relacji koszty − przychody, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu.
Skarżąca w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 2 Pt poprzez nieokreślenie zakresu sprzeciwu wobec pakietu korzyści tp, niewskazanie tych elementów projektu cennika, które winny podlegać w ocenie Prezesa UKE zmianie. Uzasadniając tak sformułowany zarzut skarżąca wywiodła, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy także druga decyzja powinna wprost wskazywać fakt zgłoszenia sprzeciwu, jego zakres oraz powinna zawierać wezwanie do poprawienia cennika w określonym terminie.
Zarzut ten nie można uznać za uzasadniony.
Z treści art. 206 ust. 1 Pt wynika, że postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy.
Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja została wydana przez Prezesa UKE po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z treści art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że do wniosku takiego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołania od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oznacza, że do rozstrzygnięcia tego wniosku będzie miał zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a. Natomiast nie ma w tym postępowaniu zastosowania § 2 i 3 art. 138 k.p.a. Powyższe oznacza, że organ rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku, może wydać decyzję, której rozstrzygnięcie musi odpowiadać jednej z form przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 1, 2 lub 3 k.p.a.
W sytuacji, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ podtrzymuje w całej rozciągłości dotychczas zajęte w sprawie stanowisko, wydaje decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Taka sytuacja miała miejsce z rozpoznawanej sprawie. Zatem zarzut skarżącej, że ponownie rozpoznając sprawę Prezes UKE winien był w rozstrzygnięciu wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ponownie wyrazić sprzeciw, jest całkowicie chybiony.
Bezzasadne są także pozostałe zarzuty. Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd I instancji analizując szczegółowo treść art. 48 ust. 2 Pt słusznie uznał, że rozstrzygnięcie Prezesa UKE zawarte w decyzji z dnia [...] września 2006 r. wyrażającej sprzeciw jest zgodne z brzmieniem powołanego przepisu. Treść sentencji tej decyzji wyraźnie wskazuje, że Prezes UKE zgłosił sprzeciw w zakresie całej proponowanej zmiany cennika, a jednocześnie zobowiązał skarżącą do przedstawienia poprawionego projektu cennika w zakresie objętym sprzeciwem. Przepis art. 48 ust. 2 Pt nie zawiera wymogu ustalenia przez Prezesa UKE terminu przedstawienia poprawionego cennika. Należy w związku z tym podzielić argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę kasacyjną, iż niewskazanie w wymogach dotyczących określenia sprzeciwu (art. 48 ust. 2 Pt) terminu do złożenia poprawionego cennika wynika z istoty wprowadzonego mocą art. 48 Pt obowiązku przedłożenia projektu cennika do zatwierdzenia. Przedstawienie projektu cennika lub jego zmiany leży bowiem w interesie samego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, który realizując swoją politykę gospodarczą sam decyduje w jakim terminie przedstawi poprawiony projekt cennika lub jego zmiany do zatwierdzenia. Zgłoszenie sprzeciwu jest równoznaczne z brakiem zgody Prezesa UKE na wejście w życie cennika lub jego zmiany na skutek uprzednio dokonanej negatywnej jego oceny. Nie oznacza to jednak, że Prezes UKE jest uprawniony do wymuszenia na przedsiębiorcy zmiany konkretnych postanowień cennika. Tym samym należy zgodzić się ze stanowiskiem Prezesa UKE zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, iż Prezes UKE zgłaszając w oparciu o art. 48 ust. 2 Pt sprzeciw, nie ma obowiązku wskazywania konkretnych elementów projektu, które powinny zostać poprawione.
Trafności zarzutu zawartego w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej nie mogą uzasadniać argumenty powołane w jej uzasadnieniu, a sprowadzające się do wskazywania sprzeczności ustaleń i ocen dokonywanych przez Prezesa UKE w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach administracyjnych.
Tak sformułowane zarzuty (str. 17 skargi kasacyjnej) w istocie odnoszą się do oceny stanowiska organu administracji publicznej wyrażonego w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Skarżący w podstawie powołanej w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej ani też w jej uzasadnieniu nie powołał stosownych przepisów postępowania administracyjnego, regulujących powyższe kwestie.
Nie można też uznać, że odwoływanie się przez skarżącą do fragmentów uzasadnienia decyzji administracyjnej stanowi wystarczające uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 2 Pt.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną uzasadnionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło