II SA/Bd 966/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 966/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2007 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił I. Z. pomocy pieniężnej w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych – pomocy pieniężnej na całkowite lub częściowe pokrycie wydatków związanych z wynajmem mieszkania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawczyni jest zameldowana na pobyt czasowy w mieszkaniu brata, którego to mieszkania nie jest najemcą czy współnajemcą. Ponadto, I. Z. nie wyraziła zgody na wejście do mieszkania pracownikowi socjalnemu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz zebrania dokumentów dotyczących wnioskowanej pomocy. Tym samym zdaniem organu orzekającego uniemożliwiła przeprowadzenie weryfikacji programu w zakresie usamodzielniania. Na powyższe rozstrzygnięcie I. Z. złożyła odwołanie. Podniosła, iż nie dostarczyła wymaganych dokumentów, gdyż stosowne pismo otrzymała po upływie zakreślonego terminu, a zatem nie ponosi winy za to uchybienie. Argumentowała, że nie może być najemcą lub współnajemcą mieszkania brata, bowiem okoliczność ta zmniejszyłaby jej szanse na uzyskanie mieszkania komunalnego. Decyzją z dnia [...]2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołując się na ustalenia dokonane w toku postępowania oraz treść art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004 r., Nr 64, poz. 593; ze zm.) stwierdził, że I. Z. nie spełniła kryteriów przewidzianych w powołanym przepisie. Jest bowiem zameldowana czasowo w mieszkaniu swojego brata, którego on jest najemcą, co oznacza, iż nie jest najemcą czy współnajemcą jakiegokolwiek lokalu. Nadto, odmówiła współpracy poprzez brak zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego mającego na celu ustalenie warunków dla przyznania pomocy w warunkach domowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że organ I instancji w swojej decyzji nieprawidłowo powołał się na art. 89 ust. 7 pkt 1 o pomocy społecznej, podczas gdy skarżąca wniosła o przyznanie pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych (art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej). Jednakże w ocenie organu II instancji okoliczność ta nie miała decydującego znaczenia z uwagi na okoliczności wskazane w art. 11 ust. 2 tej ustawy czyli brak współdziałania ze strony wnioskodawczyni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. I. Z. podniosła, iż odmowa wpuszczenia pracownika socjalnego do mieszkania związana była z niekomfortową sytuacją zaistniałą w danym dniu, a spowodowana była faktem, iż w mieszkaniu tym znajduje się jeden pokój. Okoliczność taka miała miejsce tylko raz. Wskazała, iż z opiekunem usamodzielnienia utrzymuje stały kontakt odbywając minimum dwa spotkania w miesiącu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie wobec zauważenia przez Sąd z urzędu naruszenia przepisów procesowych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy określić przedmiot postępowania. Z protokołu z dnia [...].2007 r. ustnego podania o udzielenie pomocy wynika, że skarżąca wniosła o udzielenie pomocy " na czynsz prąd i gaz oraz z tytułu kontynuowania nauki". Tak sformułowany przedmiot postępowania odpowiada dyspozycji art. 88 ust. 1 pkt 2 i 3. Przepisy te przewidują, że "osoba usamodzielniona zostaje objęta pomocą m.in. pieniężną na kontynuowanie nauki (pkt 2) i pomocą w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych w tym w mieszkaniu chronionym (pkt 3). Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki to osobny przedmiot postępowania. W tym zakresie brak rozstrzygnięcia w decyzji I instancji i ustosunkowania się do tej kwestii przez organ II instancji. Organ I instancji wydając decyzję wskazał na przepisy art. 89 ust. 7 pkt 1 oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004 r., Nr 64, poz. 593; ze zm.). Organ II instancji podniósł, że nieprawidłowo powołano się na art. 89 ust. 7 pkt 1 o pomocy społecznej, podczas gdy skarżąca wniosła o przyznanie pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych (art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej). W ocenie organu II instancji okoliczność ta nie ma jednak decydującego znaczenia ze względu na okoliczności wskazane w art. 11 ust. 2 tej ustawy tj. brak współdziałania. W trakcie dalszego postępowania należy sprecyzować o co konkretnie I. Z. wnosi i w zależności od przyjętej koncepcji przedmiotu postępowania w decyzji należy powołać odpowiednie przepisy prawa materialnego. Organ I instancji odmawiając w decyzji z dnia [...]2007 r. przyznania pomocy pieniężnej w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych powołał się na przepis wskazujący, że przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy społecznej na kontynuowanie nauki należy odmówić, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, ze pomoc pieniężna zostanie wykorzystana niezgodnie z celem na jaki została przyznana. Z akt sprawy nie wynika, aby przypuszczenie to było czymkolwiek uzasadnione, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wypełnienie treści blankietowego i uznaniowego przepisu wymaga szczególnej wnikliwości. Organy obu instancji powołały się także na brak współdziałania ze strony skarżącej. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej może stanowić w takiej sytuacji podstawę do odmowy przyznania pomocy. Ponieważ jest to możliwość fakultatywna, dla zastosowania tego przepisu nie bez znaczenia są okoliczności w jakich następuje odmowa współdziałania. Zakresem tego przepisu, objęta jest bezspornie świadoma, celowa lub złośliwa odmowa współpracy. Jednorazowe nie wpuszczenie do mieszkania, bez braku rozważenia motywu takiego działania, nie może stanowić podstawy do zastosowania przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca nie miała możliwości przedłożenia swoich racji, albowiem orzekające w sprawie organy naruszyły przepis art. 10 § 1 K.p.a, który przewiduje, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zachowanie opiekuna usamodzielnienia się nie może wpływać na roszczenie materialnoprawne skarżącej. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) postanowienie jak w sentencji.