II SAB/Wr 34/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Olga Białek, , po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Cz.J. na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Okręgowej Izby Architektów w przedmiocie załatwienia wniosku o ukaranie projektanta p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Cz.J. w piśmie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2007 r. zawarł skargę którą określił jako "skargę na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Okręgowej Izbie Architektów". W uzasadnieniu wyjaśnił, że w marcu 2006 r. zwrócił się o ukaranie projektanta A.K.. Podał, że wcześniej z takim wnioskiem wystąpił do Wojewody D., który przekazał go Okręgowej Izbie Architektów. Skarżący podkreślił, że do tej pory Rzecznik nie zrobił nic w jego sprawie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 16 października 2007 r. strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Jednocześnie Sąd pouczył ją o zakresie swojej właściwości rzeczowej. W odpowiedzi Cz.J. stwierdził, że Sąd "pomylił 2 różne moje sprawy" oświadczając jednocześnie, iż skarga z dnia 28 maja 2007 r. dotyczyła bezczynności Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Okręgowej Izbie Architektów. Odpowiedź na skargę złożył Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Okręgowej Izby Architektów, informując, że jego organem nadzorującym i odwoławczym jest Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśnił również, że w przedmiotowej sprawie toczy się już postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Treść skargi oraz oświadczenie nadesłane przez skarżącego na wezwanie Sądu wskazuje, że jej przedmiotem jest bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Okręgowej Izby Architektów, polegająca na niezałatwieniu "sprawy" skarżącego określonej przez niego jako "wniosek o ukaranie "projektanta". Tak sformułowana skarga podlega odrzuceniu, bowiem dotyczy sprawy, która nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 157, poz. 1270 z późn. zm) zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 przywołanej wyżej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z brzmienia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika zatem jasno, że sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4, tj. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie lub rozstrzygają je co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, czy też wydaniem innych aktów lub dokonaniem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarżący domaga się ukarania osoby opracowującej projekt budowlany nie konkretyzując czy kara ta poniesiona ma być w związku z odpowiedzialnością zawodową czy też dyscyplinarną. Niezależnie jednak od tego wskazać należy, że prowadzenie postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych należy do zadań tych samorządów - w tym przypadku samorządu architektów (art. 8 pkt 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów - Dz.U z 2001r., Nr 5, poz. 42 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą korporacyjną). Na mocy art. 25 przywołanej ustawy sprawy dyscyplinarne członków okręgowej izby, również sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej tychże członków, określone w ustawie - Prawo budowlane, rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny. Natomiast w art. 26 ustawodawca powierzył okręgowym rzecznikom odpowiedzialności zawodowej zadania polegające na prowadzeniu postępowań wyjaśniających oraz sprawowaniu funkcji oskarżyciela zarówno w sprawach dyscyplinarnych, jak i z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izb. W przepisie tym określono też kompetencje rzecznika, upoważniając go do składania odwołań od orzeczeń okręgowego sądu dyscyplinarnego w sprawach, o których mowa wyżej, do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego oraz wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa. Z treści normatywnej przywołanych przepisów wynika zatem jasny podział zadań i kompetencji pomiędzy organami izby. Sądy dyscyplinarne - na podstawie odesłania z art. 95 Prawa budowlanego - mają uprawnienia do orzekania w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej za pomocą stosownych narzędzi proceduralnych, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, rzecznik zaś może jedynie prowadzić postępowania wyjaśniające w tym zakresie i wnosić oskarżenia w tych sprawach do sądów dyscyplinarnych. Wskazane przepisy nie określają natomiast formy w jakiej powinno się kończyć postępowanie wyjaśniające przed rzecznikiem w sprawach odpowiedzialności zawodowej. Brak zatem podstaw aby przyjąć, że właściwą w tym zakresie jest forma decyzji administracyjnej lub postanowienia kończącego postępowanie. Jeżeli natomiast chodzi o postępowania w sprawach dyscyplinarnych, to ustawodawca w art. 11 ustawy korporacyjnej zastrzegł, że nie stosuje się do nich przepisów postępowania administracyjnego. W tej sytuacji należy przyjąć, że postanowienia, które w toku prowadzonego postępowania wydaje rzecznik a o których mowa w § 9 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. Nr 194 poz. 1635), są postanowieniami analogicznymi do tych jakie są wydawane w postępowaniu prokuratorskim np. postanowienie o umorzeniu wszczętego postępowania, czy odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe wskazuje, że wydawane przez rzecznika postanowienia nie są aktami, lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, bowiem nie są wydane w toku postępowania administracyjnego, ponadto nie są wydane na podstawie przepisów prawa administracyjnego - na co wyraźnie wskazano w art. 11 ust. 1 ustawy korporacyjnej. W rezultacie stwierdzić należy, że skoro rzecznik odpowiedzialności zawodowej nie jest uprawniony do orzekania w sprawach administracyjnych, to również - wobec treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a - skarga na bezczynność rzecznika pozostaje poza zakresem orzekania sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.