VIII SA/Wa 586/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W.W., D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Syg. akt VIII SA/Wa 586/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art.138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami), dalej jako k.p.a., po rozpoznaniu odwołania W.W. i D.W., od decyzji Starosty S. z dnia [...], nr [...], uchylającej decyzję ostateczną z dnia [...] i odmawiającej rejestracji pojazdu marki Opel Vectra – A 1,8 kat, nr rej. [...], numer nadwozia [...], rok produkcji 1990 oraz zobowiązującej do zwrotu tablic rejestracyjnych nr [...], dowodu rejestracyjnego serii [...] oraz karty pojazdu nr [...] w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, że decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną przez Starostę S. uchylono we wznowionym postępowaniu decyzję własną z dnia [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki Opel Vectra na nazwisko W.W i D.W. oraz odmówiono zarejestrowania wymienionego pojazdu, a także unieważniono dowód rejestracyjny [...], kartę pojazdu [...] i tablice rejestracyjne [...]. W uzasadnieniu organ I Instancji podnosił, że w dniu 29 maja 2007 roku wpłynęła decyzja Starosty O. z dnia [...], uchylająca decyzje własne dotyczące rejestracji pojazdu Opel Vectra na nazwisko P.M. i M., a następnie na nazwisko S.P. i umorzeniu postępowania, gdyż pojazd został przerejestrowany w Starostwie Powiatowym w S. Decyzję tę wydano w oparciu o decyzję Starosty S. nr [...] z dnia [...] uchylającą decyzję ostateczną w sprawie rejestracji pojazdu na nazwisko T.G. z dnia [...] i odmawiającą rejestracji przedmiotowego pojazdu. Z treści tej decyzji wynikało, że przedstawione przez wyżej wymienioną dokumenty nie stanowiły podstawy do rejestracji pojazdu, gdyż nie była ona prawnym jego właścicielem. Od decyzji powyższej odwołanie wnieśli D.W. i W.W., podnosząc, iż pojazd marki Opel Vectra – A 1,8 kat. nabyli w kraju na podstawie legalnej umowy cywilnoprawnej i przy zachowaniu maksimum staranności nie byli w stanie rozpoznać faktu, że jest on dotknięty ewentualną wadą prawną. Skarżący podnosili, że posiadają oryginalne dokumenty potwierdzające zakup wymienionego samochodu na terenie Niemiec przez T.G. Ich zdaniem, jako osoby działające w dobrej wierze nie mogą ponosić żadnych negatywnych skutków prawnych. Z tego też względu wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podnosił, że z akt sprawy wynika iż decyzją Starosty S. z [...] dokonano czasowej rejestracji samochodu osobowego marki Opel Vectra nr rejestracyjny [...] na nazwisko W.W. i D.W. Rejestracji pojazdu dokonano na podstawie dołączonych do wniosku : 1) umowy kupna – sprzedaży zawartej w dniu [...] pomiędzy S.P. jako sprzedającym, a W i D.W jako kupującymi; 2) dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...] wystawionego na nazwisko S.P. ; 3) karty pojazdu [...]. W dniu 29 maja 2007 roku wpłynęła do Starostwa Powiatowego w S. decyzja z dnia [...] wydana przez Starostę O. uchylająca, w wyniku wznowienia postępowania, między innymi decyzję z dnia [...] o rejestracji pojazdu na nazwisko S.P. i umarzająca postępowanie, ponieważ pojazd został przerejestrowany w Starostwie Powiatowym w S. Tę decyzję wydano zaś w oparciu o decyzję Starosty S. z dnia [...] uchylającą decyzję ostateczną z dnia [...] o rejestracji przedmiotowego samochodu na nazwisko T.G. oraz odmawiającą rejestracji tegoż pojazdu. Powodem takiej decyzji było ustalenie, że T.G. nie była prawnym właścicielem pojazdu. Z tego względu dokumenty przedstawione przez nią do rejestracji zawierały dane identyfikacyjne osoby nie będącej właścicielem pojazdu marki Opel Vectra. Rejestracja pojazdu na jej nazwisko, jak również kolejne decyzje o rejestracji przedmiotowego pojazdu dotknięte są wadą, gdyż nie zostały skierowane do osób nie będących właścicielami pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione kolejno umowy, w tym umowa z dnia [...] pomiędzy S.P. a skarżącymi nie może być uznana jako dowód własności, który przysługuje odwołującym się. Stosownie zaś do art.73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym( DZ.U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 z póź. zmianami), rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, który do wniosku o rejestrację dołącza, zgodnie z § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów( DZ.U. nr 133, poz. 1123 ze zmianami): a) dowód własności pojazdu; b) kartę pojazdu, jeżeli była wydana; c) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany; d) tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium RP. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie niesporne jest, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez osoby, które nie posiadały dowodu własności pojazdu, gdyż dokument potwierdzający nabycie tego pojazdu zawiera dane identyfikacyjne osoby nie będącej właścicielem pojazdu. Zawierając ze skarżącymi umowę kupna- sprzedaży S.P. nie mógł przenieść na nich prawa własności. W związku z powyższym umowa kupna – sprzedaży nie może być uznana za dowód własności. Zaistniały zatem uzasadnione podstawy do wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, co zostało dokonane postanowieniem organu I Instancji. Rejestracja pojazdu na nazwisko W. i D.W. z dnia [...] podlegała uchyleniu na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem oparta była na dokumencie, który okazał się fałszywy( art.145 § 1 pkt 1 k.p.a.). Skargę na powyższą decyzję wnieśli W.W. i D.W.. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania art.145 § 1 pkt 1 k.p.a., naruszenie prawa cywilnego materialnego- art. 169 § 1 kodeksu cywilnego oraz błędne ustalenia faktyczne mające bezpośredni wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Z tych też względów skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podnosili, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie są merytorycznie słuszne. Ich zdaniem nie można podzielić stanowiska organu, że decyzja Starosty S. z dnia [...], o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu została wydana w oparciu o sfałszowane dokumenty, bowiem umowa kupna- sprzedaży załączona do wniosku o rejestrację samochodu zawierała zgodne oświadczenia woli właściwych stron, a także zaopatrzona została ich własnoręcznymi podpisami. Z tego powodu ich zdaniem nie było i nie ma podstaw do wznawiania postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. Nadto skarżący podnosili, że wykazali w toku postępowania administracyjnego, że nabyli samochód w dobrej wierze. Powyższe w myśl art. 169 § 1 kodeksu cywilnego w sensie pozytywnym, przesądza o nabyciu przez skarżących w sposób legalny prawa własności samochodu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga W.W. i D.W. zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn podnoszonych przez skarżących. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U. nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U. nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej na podstawie art.145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art.7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.10.2001 ; I SA 1110/01, LEX 75 516). Decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art.107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej- do których należy między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie umożliwia przeprowadzenie kontroli, czy decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe uzasadnienie wiąże się z realizacją zasady przekonywania sformułowanej w art.11 k.p.a. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż organ odwoławczy, nie dokonał wszechstronnego rozważenia całokształtu sprawy, jak również nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu sporządzonym do wydanej decyzji. Nadto należy zauważyć iż organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę merytorycznie w jej całokształcie, odnosząc się między innymi do stawianych zarzutów decyzji organu pierwszej instancji( vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.02.2003; II SA/Gd 2232/02). Należy zauważyć iż organ I Instancji wydając decyzję jako podstawę prawną wskazał przepis art.145 § 1 pkt 8 k.p.a., który jako podstawę wznowienia wskazuje fakt, że decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Organ I Instancji w uzasadnieniu decyzji podnosił, że poprzednie decyzje rejestrujące przedmiotowy samochód zostały zarówno przez Starostę S. jak i Starostę O., po wznowieniu postępowania uchylone i to legło u podstaw, po wznowieniu postępowania, o uchyleniu decyzji. Organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu nie odniósł się co do wskazanej przez organ I Instancji podstawy prawnej wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Nie dokonał oceny, czy taka podstawa prawna do wznowienia postępowania zachodziła. Nie wypowiedział się, czy dokonana ocena, w tym zakresie zasługiwała na akceptację. Organ odwoławczy kwestię tę pozostawił bez rozpoznania. Również poza uwagą organu odwoławczego pozostała kwestia, iż organ I Instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a w wydanej decyzji nie zajął stanowiska i nie dokonał oceny tej podstawy wznowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaś przyjęło, że podstawą wznowienia ostatecznej decyzji winien być przepis art.145 § 1 pkt 1 k.p.a., który daje podstawę do wznowienia jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W ocenie organu odwoławczego taka była podstawa do uchylenia, po wznowieniu decyzji o rejestracji przedmiotowego samochodu. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I Instancji( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23.11.2006 r, I OSK 451/06). Odnosząc się do wskazanej podstawy wznowienia, to należy jeszcze zauważyć, że za fałszywe dowody uznaje się m.in. fałszywe dokumenty. Fałszywy zaś jest dokument podrobiony oraz dokument, którego treść została sfałszowana. Fałszywość dowodu powinna być stwierdzona uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a.( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 1991 roku, II SA 640/91, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 66). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien odnieść się do przyjętej przez organ I Instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia i w tym zakresie rozpoznać przedmiotową sprawę. Niewątpliwie treść art.149 § 2 k.p.a. uzasadnia stanowisko, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic jego rozpoznania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu. Jednocześnie jeśli organ odwoławczy uzna, że zachodzi inna podstawa wznowienia postępowania, niż ta którą przyjął organ I Instancji, to w tym zakresie powinien wydać decyzję kasatoryjną, aby zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające przez organ I Instancji, co do występowania tej nowej podstawy wznowienia. Zostanie wtedy zachowane prawo strony do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Z tych też względów biorąc za podstawę art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie. Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ strona reprezentowana przez radcę prawnego, w tym zakresie wniosku o zasądzenie kosztów sądowych nie składała.