I OSK 1488/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Ż. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 95/08 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi A. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r. odrzucił skargę A. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez skarżącą na niezałatwienie sprawy w terminie przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Ostrołęce w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. orzekło o nieuwzględnieniu tego zażalenia, nazwanego skargą. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce A. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę, którą Sąd ten - na podstawie art. 58 § 1 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) – odrzucił, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w kodeksie postępowania administracyjnego brak jest szczególnych unormowań pozwalających na zaskarżenie postanowienia wydanego w trybie jego art. 37 § 1. Stronie niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zaprezentowanego w przedmiotowym postanowieniu przysługuje natomiast skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2001 r., I S.A. 572/99. W tej sytuacji skoro skarżąca A. Ż. przez złożenie zażalenia na bezczynność organu wyczerpała tryb instancyjny, przyjąć należy, że organ trafnie pouczył ją o niezaskarżalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] listopada 2007 r. Od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A. Ż., zaskarżając je w całości. W ramach podstawy przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. przez jego nieuzasadnione zastosowanie, mimo że nie zachodziła przyczyna, w wyniku której wniesienie skargi byłoby niedopuszczalne, oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a także art. 3 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a. przez uchybienie obowiązkowi rozpoznania sprawy administracyjnej będącej przedmiotem skargi w pełnym zakresie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że wniosła do Sądu skargę dotyczącą braku działania organu w przedmiocie jej wniosku sformułowanego jako "zażalenie na postanowienie z dnia [...] listopada Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce", wobec braku stosownej wiedzy prawniczej, w szczególności braku wiedzy o przysługującym jej prawie do złożenia skargi na bezczynność organu. Zatem, w ocenie skarżącej, jej skarga powinna zostać potraktowana przez Sąd jako skarga na bezczynność organu. Dlatego też Sąd odrzucając skargę naruszył także art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. nie zawiera samodzielnej treści normatywnej ponad to co wynika z art. 1 P.p.s.a. i art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest sprawa sądowoadministracyjna rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza natomiast art. 3 § 2 P.p.s.a. Jedna z form działania administracji publicznej podlegającej kontroli przez sądy administracyjne jest wymieniona w punkcie 8 wskazanego przepisu. Zakres przedmiotowy tej formy określony został w punktach 1- 4 tegoż przepisu. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej dopuszczalne jest w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Podstawową kategorię postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego stanowią postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a., zażalenie przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym katalog postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego jest zamknięty. Do takich postanowień niewątpliwie nie należy postanowienie wydane przez organ administracji publicznej w wyniku rozpoznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie wnoszone w trybie art. 37 K.p.a. nie ma charakteru środka zaskarżenia postanowienia, lecz służy zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy. Rozpatrzenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. zażalenia jest jedynie czynnością nadzorczą, na którą nie przysługuje zażalenie. Tym samym i skarga do sądu administracyjnego także nie przysługuje. Wyczerpanie przez skarżącą trybu zażaleniowego przewidzianego w art. 37 K.p.a. warunkuje wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji, a nie organu wyższego stopnia, który rozpoznał zażalenie. Wobec takiego stanu rzeczy należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucając skargę A. Ż. jako niedopuszczalną. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.