II FZ 111/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 626/07 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi O. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 626/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił O. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2007 r. Stwierdził, że w dniu 13 grudnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła jej skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej W. z dnia 17 września 2007 r., sporządzona i podpisana w imieniu skarżącej przez J. Z., posługującego się tytułem "doradca". Jednocześnie strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pełnomocnika procesowego, który w okresie od początku września 2007 r. do 8 listopada 2007 r. był chory. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 grudnia 2007 r. J. Z. został wezwany do wykazania uprawnienia do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych oraz przedłożenia stosownego pełnomocnictwa. Nie odpowiedział jednak na wezwanie Sądu. Z uwagi na brak odpowiedzi na powyższe wezwanie O. S. zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2008 r. została wezwana do osobistego podpisania skargi oraz dołączonych do niej wniosków bądź nadesłania odpisów tych pism własnoręcznie podpisanych - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca uczyniła zadość wezwaniu Sądu w dniu 22 stycznia 2008 r., przedkładając własnoręcznie podpisany odpis skargi wraz z załączonymi do niej wnioskami, w tym uprzednio złożonym przez J. Z. wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd I instancji zważył, że skoro J. Z. nie przedłożył skutecznego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej, to uznać należy, że strona skarżąca działa osobiście. Rozpoznając jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stwierdził, że nie można uznać, iż nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w sytuacji, gdy przyczyna uchybienia leży po stronie osoby, którą uważa ta za swojego pełnomocnika, ale która faktycznie nie legitymuje się uprawnieniem do reprezentowania jej interesów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdaniem Sądu, działanie skarżącej cechuje brak należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, a tym samym powoduje, że nie jest spełnione kryterium wykazania braku winy w uchybieniu terminu. Strona podpisała skargę i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, nie wskazała jednak powodów uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd wskazał, że co prawda J. Z. reprezentował skarżącą w toku postępowania administracyjnego i jego umocowanie nie było kwestionowane przez organy, to jednak umocowanie to nie rozciąga się na postępowanie sądowoadministracyjne, w którym w zakresie pełnomocnictwa obowiązują przepisy Rozdziału 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że opóźnienia w działaniu profesora Z. wynikały ze złego stanu zdrowia, na dowód czego może przesłać "przebogatą" dokumentację medyczną. Podniosła, że profesor Z. nie jest wpisany ani na listę adwokatów ani na listę radców prawnych, mimo że zgodnie z przepisami ustawy o adwokaturze czy o radcach prawnych mógłby to zrealizować. Odrzucenie zaś skargi może oznaczać dla skarżącej dramat życiowy. W dalszej części zażalenia strona odniosła się do zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, a także wskazała na szereg zasad wynikających z Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie strona uchybiła terminowi do złożenia skargi ze względu na chorobę osoby, która reprezentowała ja w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że nagła choroba stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany (lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć). Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, określonym okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. W aktach niniejszej sprawy znajduje się skierowanie do szpitala z dnia 8 listopada 2007 r., jednak podnieść należy, że zaskarżona decyzja została doręczona J. Z. w dniu 27 września 2007 r. Powyższe oznacza, że nie był on hospitalizowany w okresie przewidzianym do wniesienia skargi. Również zaświadczenie (kserokopia) wystawione przez lekarza psychiatrę z dnia 7 listopada 2007 r. zawiera stwierdzenie, że nastąpiło "pogorszenie stanu psychicznego od początku b.r.", nie wynika jednak z niego, że Pan Z. nie mógł prowadzić spraw strony. W aktach sądowych (str. 50) znajduje się wprawdzie zaświadczenie z Poradni Kardiologicznej Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala w L., z którego wynika niemożność brania udziału przez pacjenta m. in. w postępowaniu sądowym, jednak ze względu na brak daty jego wystawienia niemożliwa jest ocena, w jakim okresie ta niemożność występowała. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że strona nie może podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które nastąpiło z winy pełnomocnika. To od niej bowiem zależał wybór osoby, która będzie ją reprezentować (bądź też nie) i to ona ponosi konsekwencje tego wyboru (trafnego lub nie). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.