II SA/Po 491/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-02-05
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest dopuszczalna na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje wyposażenie terenu w sieć kanalizacji sanitarnej, ale na działce inwestora taka sieć nie istnieje?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest dopuszczalna, jeśli na terenie działki inwestora nie istnieje sieć kanalizacji sanitarnej, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera jednoznacznego zakazu takiej inwestycji w sytuacji braku infrastruktury. Przepis planu zakazujący odprowadzania ścieków do zbiorników na terenach ze skanalizowaniem nie ma zastosowania, gdy kanalizacja nie została wybudowana. Wobec braku ograniczeń w planie, zastosowanie znajdują przepisy ustawy o utrzymaniu czystości w gminach, które dopuszczają budowę przydomowych oczyszczalni.Stan faktyczny
Gmina dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał odprowadzania ścieków do zbiorników na terenach ze skanalizowaniem. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że oczyszczalnia nie jest zastępczą formą zbiornika bezodpływowego i jest niezgodna z polityką gminy. Skarżący podnieśli, że na ich działce brak jest kanalizacji sanitarnej, a Starosta wcześniej wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i zbiornika bezodpływowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody W. i poprzedzającą ją decyzję Starosty P., zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 05 lutego 2008r. przy udziale sprawy ze skargi K. i J. N. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżących kwotę [...] (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska
Pismem sporządzonym i złożonym w Starostwie Powiatowym w P. dnia [...]r. dokonano zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków A.-C. w S., gm. D. na działce nr [...]. Zgłoszenia dokonała umocowana i występująca w imieniu J.N. M.M. – pracownica A. Sp. z o.o. w S.
Starosta P. decyzją z [...] r. na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wniósł sprzeciw w sprawie dotyczącej przystąpienia do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków w S., na terenie działki nr [...].
Uzasadniając organ wyjaśnił, że na terenie działki [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą nr [...] z [...] r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 19, poz. 263). Na terenach objętych planem zakazane jest odprowadzanie ścieków do zbiorników na ścieki, na terenach na których została wybudowana kanalizacja sanitarna.
W przewidzianym ustawa terminie odwołanie wnieśli K. i J. N. podnosząc, że na ul. P., przy której znajduje się działka [...] brak jakiejkolwiek infrastruktury technicznej związanej z siecią kanalizacji sanitarnej, w związku z czym odprowadzanie ścieków z działki [...] do kanalizacji sanitarnej jest niemożliwe. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie rozstrzyga natomiast o sposobie odprowadzania ścieków z terenów, na których nie wybudowano kanalizacji.
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Starosty P.
Uzasadniając organ odwoławczy wyjaśnił, że przydomowa oczyszczalnia nie jest zastępczą formą zbiornika bezodpływowego, gdyż przewiduje zasadniczo odmienny sposób niż gromadzenie w szczelnym zbiorniku i sukcesywny wywóz nieczystości. Funkcjonowanie zbiorników na ścieki na terenie S. jest dopuszczalne tymczasowo, do czasu skanalizowania obszaru. Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków byłaby niezgodna z polityką gminy i naruszałaby obowiązujące ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W skardze do sądu administracyjnego K. i J. N. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że decyzją z dnia [...] r. Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego w S. przy ul. P. na działce nr [...]. W ocenie skarżących błędne jest stanowisko organu, iż planowana oczyszczalnia ścieków nie jest zastępczą formą zbiornika bezodpływowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto wskazał na wątpliwości co do skuteczności działania inwestycji, co może pociągnąć za sobą naruszenie interesów właścicieli działek sąsiednich. Organ wskazał na to, iż budowa szczelnych zbiorników bezodpływowych na obszarach pozbawionych do czasu budowy systemu kanalizacji daje – w przeciwieństwie do realizacji "otwartej" oczyszczalni ścieków – gwarancję kontroli gospodarki ściekowej i ekologicznej. Istnieje wówczas także możliwość wykorzystania tychże zbiorników jako studzienek przy-kanalikowych podczas realizacji systemu kanalizacji zbiorczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Sąd nie podziela zawartego w zaskarżonej decyzji poglądu, iż planowana inwestycja polegająca na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków jest niezgodna z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy D., nr [...] z dnia [...]r. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 19 poz. 263 z dn. 07.03.2001.). Wskazana uchwała przewiduje w par. 21 wyposażenie terenu objętego planem w sieć infrastruktury technicznej, a w tym w sieć wodociągową, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazową telekomunikacyjną i elektroenergetyczną. Poza sporem jest jednak, że na terenie na którym znajduje się działka inwestorów brak jest wyposażenia w sieć kanalizacji sanitarnej, zatem ewentualny obowiązek korzystania z niej przez inwestorów nie może być rozważany.
Podkreślenia wymaga, że wskazany przepis m.p.z.p. zredagowany został jako nakładający na gminę obowiązek wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej i nie wynika z niego nakaz odprowadzania ścieków za jego pośrednictwem przez użytkowników nieruchomości czy też inwestorów.
Wskazane przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie regulują sposobu odprowadzania ścieków w sytuacji kiedy skorzystanie z sieci kanalizacji sanitarnej nie jest możliwe, co rozumieć należy jako brak ograniczenia przy wyborze innego, przepisami prawa dopuszczonego, rozwiązania. W szczególności nie ma podstaw do zastosowania przepisu par. 22 m.p.z.p., który zakazuje odprowadzania ścieków do zbiorników na ścieki, na terenach na których została wybudowana kanalizacja sanitarna. Przepis ten odnosi się do nie mającej miejsca w sprawie sytuacji, funkcjonowania sieci kanalizacji. Brak jest zatem podstaw do analizy tego przepisu pod względem różnicy pomiędzy zbiornikiem na ścieki a przydomową oczyszczalnią ścieków.
Nie ma racji organ II instancji twierdząc, iż skoro par. 22 zakazuje po wybudowaniu sieci kanalizacyjnej, odprowadzania ścieków do zbiorników ,to oznacza to, iż przed wyposażeniem terenu w taką infrastrukturę dopuszczalna jest budowa jedynie zbiorników na ścieki, gdyż tylko te mogą być wyeliminowane. Stanowisko takie nie znajduje oparcia w powołanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Wobec braku ograniczenia, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w zakresie rodzaju kanalizacji, zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości w gminach (Dz.U. z 1996r. Nr 132, poz. 622), które dopuszczają możliwość budowy przydomowej oczyszczalni ścieków.
Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt. 2 wskazanej ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnie ścieków bytowych, spełniające wymagania w odrębnych przepisach.
Wobec braku sprzeczności planowanej inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak było podstawy prawnej do uznania przez organ II instancji, iż trafnie sprzeciw oparto na art.30 ust. 6 pkt.2 Prawa Budowlanego.
Skoro jednak stanowisko organu II instancji, zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, wskazywało na wątpliwości organu co do skuteczności działania planowanej inwestycji w zakresie oczyszczania, to przy ponownym rozpoznaniu. sprawy organ winien ustalić, czy planowana inwestycja narusza inne przepisy prawa. Naruszenie innych przepisów prawa, obok przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi podstawę prawną do wniesienia sprzeciwu na podstawie powołanego przepisu art. 30 ust. 6 pkt.2 Prawa Budowlanego. O ile załączona do sprawy dokumentacja techniczna inwestycji okaże się niewystarczająca, organ winien rozważyć możliwość powołania biegłego na podstawie art. 84 par. 1 kpa.
W tych warunkach na podstawie art. 145 par.1 pkt.1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r.,Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
W pkt. III wyroku, na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
/-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło