II SA/Sz 903/07
WyrokWSA w Szczecinie2008-02-06
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Elżbieta Makowska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika może wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jeśli nie wywiązał się on z zobowiązań alimentacyjnych, bez spełnienia przesłanek określonych w art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej?Ratio decidendi
Organ właściwy dłużnika może wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Samo niewywiązywanie się z zobowiązań alimentacyjnych nie jest wystarczającą podstawą do złożenia takiego wniosku. Organy administracji naruszyły przepisy KPA dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Burmistrz złożył wniosek o zatrzymanie prawa jazdy A. B. z powodu nie wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych. Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc trudną sytuację finansową i potrzebę posiadania prawa jazdy do pracy dorywczej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Burmistrz C. złożył do Starosty G. w dniu 11 maja 2007r. wniosek o zatrzymanie prawa jazdy A. B. z powodu nie wywiązywania się przez niego z zobowiązań alimentacyjnych.
Starosta G. decyzją z dnia 5 czerwca 2007r. na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm. /, art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ na wniosek Burmistrza C., orzekł o zatrzymaniu A. B. prawa jazdy kategorii A, B,T nr [...], nr druku [...] wydanego dnia 14 kwietnia 2003r. przez Starostę G. do czasu otrzymania wniosku od organu właściwego dłużnikowi, który stwierdzi ustanie przyczyny zatrzymania.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że Burmistrz C. złożył wniosek o zatrzymanie A. B. prawa jazdy z powodu nie wywiązywania się przez niego z zobowiązań alimentacyjnych.
A. B. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że nie ma stałej pracy i nie jest w stanie płacić alimentów. Posiadanie prawa jazdy umożliwia mu otrzymywanie pracy dorywczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 27 lipca 2007r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego, art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, po rozpatrzeniu odwołaniu A. B. od decyzji Starosty G. z dnia 5 czerwca 2007r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu po otrzymaniu wniosku od organu właściwego dla dłużnika. Organ przytoczył treść art. 4 ust. 3 w/w ustawy. W niniejszej sprawie taki wniosek wpłynął, dlatego też Starosta G. zatrzymał prawo jazdy stronie, ponieważ nie wywiązywała się ona z zobowiązań alimentacyjnych.
A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na powyższą decyzję i wniósł o jej uchylenie. Skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i jedynie posiadanie prawa jazdy pozwala mu na otrzymywanie pracy dorywczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270z póź. zm.), zwanej dalej w skrócie Ppsa, stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej reguluje zasady postępowanie wobec dłużników alimentacyjnych.
Na podstawie art. 3 ust. 1 w/w ustawy, w przypadku bezskutecznej egzekucji świadczenia alimentacyjnego komornik sądowy prowadzący postępowanie jest obowiązany do poinformowania organu właściwego dłużnika o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawy, ośrodek pomocy społecznej, na wniosek organu właściwego dłużnika, przeprowadza wywiad środowiskowy u dłużnika alimentacyjnego.
W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:
1) zwraca się do właściwego urzędu pracy o przedstawienie informacji o możliwościach aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego;
2) występuje, w razie braku możliwości aktywizacji zawodowej, z wnioskiem do starosty o skierowanie dłużnika do prac organizowanych na zasadach robót publicznych, określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. ( art. 4 ust. 2 w/w ustawy).
W przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu, o którym mowa w ust. 1, lub odmowy podjęcia prac, o których mowa w ust. 2, lub uchylania się od nich, organ właściwy dłużnika informuje podmiot uprawniony do złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny /Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm./, w myśl art. 4 ust. 3 w/w ustawy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, organ właściwy dłużnika, w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 3, kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy ( art. 5 ust. 2 w/w ustawy), zaś zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika po stwierdzeniu ustania przyczyn zatrzymania ( art. 5 ust. 3 w/ w ustawy).
Powyższe oznacza, że organ może wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu jeżeli spełnią się przesłanki z art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zaś organ do którego wpływa taki wniosek jest uprawniony do badania jego prawidłowości.
W niniejszej sprawie, organ I instancji nie ustalił czy Burmistrz C. złożył powyższy wniosek w warunkach art. 4 ust. 3 ustawy postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Sformułowanie zawarte we wniosku Burmistrza C., iż strona nie wywiązuje się z zobowiązań alimentacyjnych jest nie wystarczające do złożenia przez ten organ wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Żadne inne, niż wymienione w tym przepisie okoliczności nie zezwalają, zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 3 wskazanej ustawy na pozbawienie dłużników alimentacyjnych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Zgodnie z art. 7 i 77 Kpa organ administracji zobowiązany jest stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszy postępowaniu, organy I i II instancji naruszyły powyższe przepisy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ rozważy czy wniosek złożony przez Burmistrza C. wyczerpuje przesłanki z art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a następnie wyda stosowne orzeczenie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło