II SA/Sz 903/07

WyrokWSA w Szczecinie2008-02-06

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Elżbieta Makowska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika może wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jeśli nie wywiązał się on z zobowiązań alimentacyjnych, bez spełnienia przesłanek określonych w art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej?
Ratio decidendi
Organ właściwy dłużnika może wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Samo niewywiązywanie się z zobowiązań alimentacyjnych nie jest wystarczającą podstawą do złożenia takiego wniosku. Organy administracji naruszyły przepisy KPA dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Burmistrz złożył wniosek o zatrzymanie prawa jazdy A. B. z powodu nie wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych. Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc trudną sytuację finansową i potrzebę posiadania prawa jazdy do pracy dorywczej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Burmistrz C. złożył do Starosty G. w dniu 11 maja 2007r. wniosek o zatrzymanie prawa jazdy A. B. z powodu nie wywiązywania się przez niego z zobowiązań alimentacyjnych. Starosta G. decyzją z dnia 5 czerwca 2007r. na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm. /, art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ na wniosek Burmistrza C., orzekł o zatrzymaniu A. B. prawa jazdy kategorii A, B,T nr [...], nr druku [...] wydanego dnia 14 kwietnia 2003r. przez Starostę G. do czasu otrzymania wniosku od organu właściwego dłużnikowi, który stwierdzi ustanie przyczyny zatrzymania. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Burmistrz C. złożył wniosek o zatrzymanie A. B. prawa jazdy z powodu nie wywiązywania się przez niego z zobowiązań alimentacyjnych. A. B. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że nie ma stałej pracy i nie jest w stanie płacić alimentów. Posiadanie prawa jazdy umożliwia mu otrzymywanie pracy dorywczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 27 lipca 2007r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego, art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, po rozpatrzeniu odwołaniu A. B. od decyzji Starosty G. z dnia 5 czerwca 2007r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu po otrzymaniu wniosku od organu właściwego dla dłużnika. Organ przytoczył treść art. 4 ust. 3 w/w ustawy. W niniejszej sprawie taki wniosek wpłynął, dlatego też Starosta G. zatrzymał prawo jazdy stronie, ponieważ nie wywiązywała się ona z zobowiązań alimentacyjnych. A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na powyższą decyzję i wniósł o jej uchylenie. Skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i jedynie posiadanie prawa jazdy pozwala mu na otrzymywanie pracy dorywczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270z póź. zm.), zwanej dalej w skrócie Ppsa, stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej reguluje zasady postępowanie wobec dłużników alimentacyjnych. Na podstawie art. 3 ust. 1 w/w ustawy, w przypadku bezskutecznej egzekucji świadczenia alimentacyjnego komornik sądowy prowadzący postępowanie jest obowiązany do poinformowania organu właściwego dłużnika o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności. Zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawy, ośrodek pomocy społecznej, na wniosek organu właściwego dłużnika, przeprowadza wywiad środowiskowy u dłużnika alimentacyjnego. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika: 1) zwraca się do właściwego urzędu pracy o przedstawienie informacji o możliwościach aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego; 2) występuje, w razie braku możliwości aktywizacji zawodowej, z wnioskiem do starosty o skierowanie dłużnika do prac organizowanych na zasadach robót publicznych, określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. ( art. 4 ust. 2 w/w ustawy). W przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu, o którym mowa w ust. 1, lub odmowy podjęcia prac, o których mowa w ust. 2, lub uchylania się od nich, organ właściwy dłużnika informuje podmiot uprawniony do złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny /Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm./, w myśl art. 4 ust. 3 w/w ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, organ właściwy dłużnika, w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 3, kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy ( art. 5 ust. 2 w/w ustawy), zaś zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika po stwierdzeniu ustania przyczyn zatrzymania ( art. 5 ust. 3 w/ w ustawy). Powyższe oznacza, że organ może wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu jeżeli spełnią się przesłanki z art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zaś organ do którego wpływa taki wniosek jest uprawniony do badania jego prawidłowości. W niniejszej sprawie, organ I instancji nie ustalił czy Burmistrz C. złożył powyższy wniosek w warunkach art. 4 ust. 3 ustawy postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Sformułowanie zawarte we wniosku Burmistrza C., iż strona nie wywiązuje się z zobowiązań alimentacyjnych jest nie wystarczające do złożenia przez ten organ wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Żadne inne, niż wymienione w tym przepisie okoliczności nie zezwalają, zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 3 wskazanej ustawy na pozbawienie dłużników alimentacyjnych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zgodnie z art. 7 i 77 Kpa organ administracji zobowiązany jest stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszy postępowaniu, organy I i II instancji naruszyły powyższe przepisy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ rozważy czy wniosek złożony przez Burmistrza C. wyczerpuje przesłanki z art. 4 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a następnie wyda stosowne orzeczenie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło