II SA/Wa 1877/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie emerytury rolniczej w drodze wyjątku oddala skargę Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] lipca 2004 r. sygn. akt [...] zmienił decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K. z dnia [...] maja 2003 r. i przyznał ubezpieczonemu A. M. prawo do emerytury, poczynając od dnia [...] marca 2003 r. W wykonaniu powyższego wyroku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...], przyznał A. M. prawo do emerytury rolniczej. Wypłata świadczenia została jednak zawieszona w związku z pobieraniem przez wymienionego, korzystniejszej co do wysokości, emerytury pracowniczej. Pismem z dnia [...] września 2006 r. A. M. został poinformowany, iż stosownie do treści art. 33 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie tej ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie. W związku z tym wezwano zainteresowanego do określenia, które z przysługujących świadczeń ma być mu wypłacane. Pismem z dnia [...] września 2006 r. stwierdził on, iż spełnia wymogi do przyznania obu świadczeń i dlatego wnosi o wypłatę emerytury rolniczej oprócz emerytury pracowniczej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. A. M. wystąpił do Sądu Okręgowego w K. o nakazanie organowi rentowemu wypłaty równolegle emerytury pracowniczej i emerytury rolniczej w drodze wyjątku, zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...], od daty złożenia pierwszego wniosku o świadczenie rolne. We wniosku wskazał on na swoją szczególną sytuację ubezpieczeniową, która uzasadnia przyznanie emerytury rolniczej w drodze wyjątku oraz wniósł o ustalenie obowiązku jej wypłaty na podstawie art. 20 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w K. przekazał wniosek ubezpieczonego A. M. o wypłatę emerytury rolniczej w drodze wyjątku do rozpoznania Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K. oraz umorzył postępowanie. W związku z powyższym, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 55 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. znak: [...] odmówił wnioskodawcy wypłaty w drodze wyjątku emerytury rolniczej w zbiegu z emeryturą pracowniczą. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 wymienionej ustawy, Prezes Kasy może przyznać emeryturę lub rentę rolniczą rolnikowi lub domownikowi oraz pozostałym po nich członkom rodziny, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia. W związku z tym, iż przepis art. 36 ust. 1 ustawy nie daje Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podstaw do wydania decyzji o wypłacie w drodze wyjątku emerytury rolniczej wraz z emeryturą lub rentą z innego ubezpieczenia społecznego, a art. 55 ust. 1 ustawy nie upoważnia Prezesa Kasy do zmiany, w drodze wyjątku, zasad wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych określonych w art. 33 ust. 2 ustawy, zatem w ocenie organu nie ma możliwości wypłaty wnioskowanego świadczenia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. A. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż spełnia wymogi do przyznania obu świadczeń i dlatego wnosi o wypłatę emerytury rolniczej w drodze wyjątku, oprócz emerytury pracowniczej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 55 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, decyzją z dnia [...] września 2007 r. znak: [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie orzeczenie. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, "w szczególności art. 20 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w drodze wyjątku w związku ze zbiegiem zapłaty składek w pełnej ilości lat stażu pracy na dwa ubezpieczenia społeczne, tj.: pracownicze w ZUS i rolnicze w KRUS". Skarżący wniósł "o stwierdzenie zasadności szczególnej podstawy do wypłaty emerytury rolniczej od daty złożenia pierwszego wniosku o emeryturę rolniczą na podstawie art. 20 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku ze zbiegiem opłat składek ubezpieczeniowych w pełnym zakresie według wymogów dwóch ustaw uprawniających do tych świadczeń, a nawet opłat składek ubezpieczeniowych w obu przypadkach z nadwyżką". Podkreślił, iż spełnia warunki do przyznania świadczeń na podstawie dwóch ustaw ubezpieczeniowych i dlatego niezrozumiała jest dla niego odmowa wypłaty w drodze wyjątku emerytury rolniczej w zbiegu z emeryturą pracowniczą. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2007 r. skarżący wskazał, iż w swoich pismach do organu powołuje się na art. 20 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wskazując wyraźnie swoją szczególną sytuację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) Prezes Kasy może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...] skarżącemu została przyznana emerytura rolnicza w trybie zwykłym, na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wyklucza to zatem zastosowanie art. 55 ust. 1 tej ustawy, bowiem przepisy te pozwalają jedynie na przyznanie emerytury rolniczej w drodze wyjątku, czyli w przypadku niespełnienia warunków do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Organ prawidłowo odmówił więc uwzględnienia wniosku skarżącego, gdyż w jego przypadku tryb art. 55 ustawy nie ma zastosowania. Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ art. 20 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należy uznać za nieuzasadniony. Przepis ten stanowi, iż do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3, zalicza się okresy: 1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990, 2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r., 3) od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (§ 1). Okresów natomiast, o których mowa powyżej, nie zalicza się do okresów ubezpieczenia, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów (§ 2). Z przepisu tego wynikają zatem przesłanki niezbędne do uzyskania emerytury rolniczej w trybie zwykłym. W ocenie Sądu nie może być mowy o ich naruszeniu w niniejszej sprawie, gdyż nie były one podstawą wydania zaskarżonych decyzji. Organ rozpoznawał wniosek o emeryturę rolniczą w trybie szczególnym, nie zaś w trybie zwykłym, i dlatego swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 55 ustawy. Na marginesie należy wskazać, że z pism A. M. kierowanych do organu administracji, jak również ze skargi do Sądu wynika, iż wolą skarżącego nie jest uzyskanie świadczenia w drodze wyjątku (na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej ustawy), ale wypłata emerytury rolniczej, która została mu już uprzednio przyznana w trybie zwykłym, jednak jej wypłacenie zostało przez organ zawieszone. Domaga się on bowiem, aby potraktować jego sytuację w sposób wyjątkowy i wypłacać mu zarówno emeryturę pracowniczą, jak i emeryturę rolniczą. Należy jednak zauważyć, iż Sąd Okręgowy w K. potraktował pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2007 r. jako wniosek o wypłatę emerytury rolniczej w drodze wyjątku i przekazał go do organu celem rozpoznania, dlatego też Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydane przez siebie decyzje oparł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i w sposób prawidłowy odmówił przyznania świadczenia w tym trybie. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.