IV SA/Gl 781/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. odmówił stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej [...] wym. w poz.[...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] Nr [...] i Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] Nr [...]. Odwołanie od decyzji złożyła T. K. podnosząc, iż nie zgadza się z decyzją odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej [...] uważając, że występujące u niej [...] spowodowane są wieloletnim kontaktem z czynnikami szkodliwymi zawartymi w stosowanych w czasie pracy w służbie zdrowia [...]. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Podniesiono, iż w sprawie T. K. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracowała na stanowisku [...] w latach [...] w Zespole Opieki Zdrowotnej w B. (następca prawny Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] Sp. z o.o. w B.) [...] w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej [...] Sp. z o.o. w B. , [...] w NZOZ [...] Sp. z o.o. w B. i w latach [...] w NZOZ [...] Sp. z o.o. w B. , gdzie była eksponowana na [...] [...]. PWIS w K. uznał, że T. K. wykonując obowiązki zawodowe miała kontakt [...] i pracowała w warunkach ryzyka powstania choroby zawodowej [...]. Wskazano, iż T. K. była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] Nr [...]) i w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (obserwacja Kliniczna [...] , orzeczenie lekarskie z dnia [...] Nr [...]), gdzie lekarze specjaliści w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u w/wym. zawodową etiologię rozpoznanych [...]. W uzasadnieniu orzeczenia IMP i ZŚ w S. z czerwca [...] -na podstawie obserwacji klinicznej, charakteru zmian [...] oraz ujemnych wyników testów z [...] środowiska pracy (testy [...]) -lekarze specjaliści uznali, iż rozpoznane u wymienionej schorzenie [...] jest chorobą nie pozostającą w związku przyczynowo-skutkowym z pracą zawodową oraz nie daje podstaw do uznania etiologii zawodowej schorzenia i zakwalifikowania do poz.[...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych. Podkreślono, iż w związku z wnioskiem strony złożonym w ramach wezwania strony w trybie art. 10 k.p.a. lekarze specjaliści Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie uzupełniające z dnia [...] Nr [...]) dokonali ponownej analizy dostępnej dokumentacji z uwzględnieniem nowych dowodów -dokumentacja z Poradni [...] w B. oraz mimo wykonania badań [...] nie udało się zidentyfikować czynnika przyczynowego w środowisku pracy. W wyniku przeprowadzonych badań orzecznicy IMPiZS w S. stwierdzili natomiast cechy [...] i [...] i nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...] i zakwalifikowania rozpoznanych schorzeń do poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia RM z 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych. Reasumując wskazano, iż skoro lekarze specjaliści uznali, że brak jest przesłanek medyczno-orzeczniczych do uznania związku przyczynowego rozpoznawanego schorzenia [...] z warunkami pracy i rozpoznania choroby zawodowej –[...] pochodzenia zawodowego, to musiało to skutkować odmową stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej [...] wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podnosiła, iż organ odwoławczy naruszył § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych przez przyjęcie, iż rozpoznane u skarżącej schorzenie [...] nie jest chorobą pozostającą w związku przyczynowo - skutkowym z pracą zawodową. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż przez [...] lata pracowała na stanowisku [...] i przez cały czas miała kontakt [...]. Podnosiła, iż od kilkunastu lat regularnie leczy się [...], w tym także była hospitalizowana. Pomimo leczenia zmiany [...] u skarżącej nie ustępują. Zdaniem skarżącej jej dolegliwości niewątpliwie mają związek z wykonywaną pracą zawodową, w czasie której miała kontakt [...]. Dlatego też – jej zdaniem - oczywistym jest, że pracowała w warunkach ryzyka powstania choroby zawodowej [...], a występujące u niej dolegliwości spowodowana zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, a tym samym istnieją podstawy do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej [...] pod postacią [...]. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że skarżąca w toku pracy zawodowej miała kontakt z ze środkami o działaniu [...], a zatem pracowała w warunkach potencjalnego ryzyka powstania choroby zawodowej [...]. Jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wymienione są w § 5 wymienionego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2002 r. W myśl ust. 2 wspomnianego przepisu jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych; 3) przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; 4) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby; zaś w myśl ust. 3 tego przepisu prawa jednostkami orzeczniczymi II stopnia: 1) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy; 2) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, są katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Innymi słowy nie wszystkie jednostki służby zdrowia , a tylko te wymienione w wyżej cyt. przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Stąd też przedstawione przez skarżącą wyniki badań [...] wykonanych przez inne podmioty nie mogą przesądzać faktu występowania (bądź nie występowania) u skarżącej choroby zawodowej. Należy przy tym zauważyć, iż wyniki badań przedstawione przez skarżącą – jak wynika to z akt administracyjnych sprawy - były analizowane przez jednostkę diagnostyczną drugiego szczebla przed wydaniem ostatecznej opinii w sprawie. W orzeczeniach wyżej wymienionych i uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek służby zdrowia stwierdzono , że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby [...] wymienionej w pkt. [...] załącznika do wyżej już cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Zarówno palcówka diagnostyczna I stopnia , jak i placówka diagnostyczna II stopnia rozpoznały u skarżącej choroby - nie figurujące w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych - a mianowicie [...] . Zatem zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowymi z uwagi na dokonane przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie – nie występowanie u skarżącej choroby [...] wymienionej w pkt. [...] załącznika do rozporządzenia. Brak przesłanki w postaci rozpoznania określonej w rozporządzeniu choroby [...] przez upoważnione placówki diagnostyczne uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że strona skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na zawodowego, ani odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. Brak jest także uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, albowiem § 7 wspomnianego rozporządzenia przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a ponadto wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich korelują z sobą wzajemnie. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).