II SA/Wr 634/07

WyrokWSA we Wrocławiu2008-02-07

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Halina Kremis, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przebudowa komory zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego w celu gromadzenia ścieków bytowych, bez uzyskania pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną i czy możliwe jest jej zalegalizowanie w świetle przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?
Ratio decidendi
Przebudowa komory zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego w celu gromadzenia ścieków bytowych, bez uzyskania pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną. Legalizacja takiej przebudowy jest możliwa jedynie w przypadku uzyskania zgody właściwych organów na odstępstwa od przepisów technicznych, w szczególności w zakresie zachowania wymaganych odległości. Brak takiej zgody, zwłaszcza po uchyleniu przez Głównego Inspektora Sanitarnego decyzji zezwalającej na odstępstwa, uniemożliwia zalegalizowanie samowolnych robót i nakazuje przywrócenie stanu poprzedniego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej przebudowy jednej z komór trzykomorowego zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego, dokonanej przez skarżących w celu gromadzenia ścieków bytowych z ich lokalu mieszkalnego. Przebudowa polegała na zamurowaniu otworów między komorami, wydzielając jedną komorę do gromadzenia ścieków. Organ nadzoru budowlanego nakazał wykonanie czynności w celu doprowadzenia stanu do zgodnego z prawem, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących odległości zbiorników na ścieki od budynków mieszkalnych. Skarżący kwestionowali zasadność decyzji, podnosząc m.in. kwestię interpretacji przepisów o odstępstwach oraz błędne zastosowanie podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Julia Szczygielska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA - Halina Kremis, Sędzia WSA - Anna Siedlecka, Protokolant: Kinga Kręc, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. i Z.O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt.1 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania Z.O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], Nr [...] nakazującej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: W dniu 8 września 2000 r., zostało wszczęte na wniosek D.M. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., postępowanie administracyjne w sprawie przegrodzenia jednej z komór zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego pod potrzeby gromadzenia ścieków bytowych skarżących, zlokalizowanego na działce nr 86 AM 1 w miejscowości P. Organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu zbadanie stanu faktycznego sprawy. W trakcie oględzin ustalono, iż na nieruchomości zlokalizowanej na działce nr 86 AM1 w P. znajduje się budynek mieszkalny trzyrodzinny, budynki inwentarsko-gospodarcze i trzykomorowy zbiornik na płynne odchody zwierzęce, przykryty płytą do składowania obornika. Przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność po 1/3 udziału: J. i Z.O., D.M. oraz S.H. Zbiornik na nieczystości zbudowany został w okresie powojennym i służył do gromadzenia odchodów pochodzenia zwierzęcego. Z.O. w latach dziewięćdziesiątych dokonał przebudowy zbiornika w ten sposób, że przegrodził jedną z trzech komór zbiornika z przeznaczeniem na gromadzenie ścieków z ubikacji wewnętrznej, znajdującej się w jego lokalu mieszkalnym. Inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania zgody właściwego organu. W wyniku powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem nr [...] z dnia [...], nałożył na J. i Z.O. – inwestorów wykonanych /spornych/ robót budowlanych, obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 31 stycznia 2005 r., opracowanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, orzeczenia technicznego obejmującego ocenę zgodności wykonanego przegrodzenia jednej z komór zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno - budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, a także analizę wpływu zmienionego sposobu użytkowania jednej z komór na dane techniczno-użytkowe całego zbiornika i ocenę w tym zakresie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej komory. W dniu 23 marca 2005 r., Z.O. zwrócił się z pisemną prośbą o prolongatę terminu do dostarczenia wymaganych dokumentów do dnia 31 maja 2005 r., na co wyraził zgodę organ I instancji. W dniu 20 maja 2005 r., Z.O. dostarczył do Inspektoratu opracowane przez osobę uprawnioną orzeczenie techniczne obejmujące swym zakresem ocenę stanu technicznego całego zbiornika, ocenę zgodności wykonanego przegrodzenia jednej z komór zbiornika pod potrzeby gromadzenia ścieków z ubikacji wewnętrznej z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz analizę wpływu przegrodzonej komory na dane techniczno-użytkowe całego zbiornika. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż przedmiotowy zbiornik trzykomorowy o konstrukcji żelbetowej wybudowany został na początku ubiegłego stulecia. Pojemność zbiornika wynosi 128 m3. Bezpośrednio na tym zbiorniku znajduje się płyta gnojowa o powierzchni 74 m2. Opisywany obiekt budowlany pierwotnie był przeznaczony na magazynowanie gnojowicy powstającej przy produkcji zwierzęcej w gospodarstwie rolnym. Wg przedstawionego dokumentu zbiornik, będący tematem niniejszego opracowania jest zbiornikiem szczelnym. Dalej stwierdzono, iż Z.O., jeden z trzech współwłaścicieli opisywanego obiektu budowlanego, w celu przystosowania komory nr 1 zbiornika na potrzeby zgromadzenia nieczystości płynnych z gospodarstwa domowego, zamurował w sposób szczelny otwory w ścianie łączącej komorę nr 1 z komorą nr 2. Niniejsze prace budowlane przeprowadzono w 1994 r. Zamurowanie otworów między komorami nr 1 a 2 i 3 spowodowało wydzielenie dwóch niezależnych zbiorników. W podsumowaniu przedmiotowego orzeczenia stwierdzono, iż wydzielona komora spełnia warunki techniczne jakie stawiane są bezodpływowym zbiornikom na ścieki. Adaptacja komory nr 1 nie uniemożliwia produkcji zwierzęcej prowadzonej na terenie gospodarstwa rolnego. Ponadto podkreślono, iż w wypadku produkcji rolnej mniejszej niż 12 DJP wykorzystanie jednej komory zbiornika na cele inne niż gromadzenie gnojowicy jest w tym przypadku rozwiązaniem dopuszczalnym zarówno pod względem ekonomicznym, jak i higieniczno - sanitarnym. W toku postępowania wyjaśniającego oraz w trakcie przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w dniu 12 lipca 2005 r., D.M. wielokrotnie podnosiła, iż nie zgadza się z przedłożonym przez Z.O. orzeczeniem technicznym dot. przegrodzenia jednej z komór zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego pod potrzeby gromadzenia ścieków z ubikacji, zlokalizowanego na działce nr 8.6 AM 1 w miejscowości P. W wyniku ustalenia, iż przedmiotowa komora nie spełnia wymagań § 36 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. odległość komory jako wyodrębnionego zbiornika na nieczystości ciekłe powinna wynosić co najmniej 30 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a wynosi 15 m, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją nr [...] z dnia [...], nakazał J. i Z.O. - inwestorom spornych robót budowlanych, wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia zaistniałego stanu do zgodnego z prawem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...], uchylił powyższą decyzję nr [...] z dnia [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem na możliwość zastosowania w sprawie § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie możliwości zastosowania pewnych odstępstw od wymogów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu. W konsekwencji, organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...], zobowiązał Inwestorów do przedłożenia oceny (ekspertyzy) właściwych jednostek badawczo-rozwojowych albo rzeczoznawców budowlanych do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, obejmującej wskazania uzgodnione z właściwą terenowo komendą wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwym terenowo państwowym inspektorem sanitarnym, pod kątem dopuszczalności odstąpienia wykonanego przegrodzenia jednej z komór zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego z przeznaczeniem pod potrzeby gromadzenia ścieków z ubikacji wewnętrznej - od wymogu zawartego w § 36 ust. 3 w/w Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wyniku powzięcia wiadomości, iż w obrocie prawnym jest nieostateczna decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia [...], którą udzielono zgody na zaadoptowanie dla potrzeb gromadzenia ścieków pochodzących z ubikacji mieszkania wnioskodawcy jednej z komór o pojemności 45,68 m3, trzykomorowego, szczelnego, podziemnego zbiornika na gnojowicę, którego wlot wentylacji znajduje się w odległości 18 m od najbliżej położonego okna do pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym oraz w odległości 23,30 m od drzwi wejściowych do w/w budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości P. nr 8 pod pewnymi warunkami, postanowieniem nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie, do czasu uzyskania przymiotu ostateczności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia [...]. Jednakże, w wyniku zaskarżenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia [...], Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], o znaku: [...], uchylił powyższe rozstrzygnięcie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Motywem podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia było zakwalifikowanie w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przedmiotowego zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego z przeznaczeniem pod potrzeby gromadzenia ścieków z ubikacji wewnętrznej, jako budowli, co zdaniem organu odwoławczego wykluczyło możliwość zastosowania w sprawie § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem nr [...] z dnia [...] podjął uprzednio zawieszone postępowanie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...], nakazał J. i Z.O. - inwestorom wykonanych /spornych/ robót budowlanych - wykonanie w terminie do dnia 31 października 2007 r., następujących czynności w celu doprowadzenia zaistniałego stanu do zgodnego z prawem: 1) zamurowanie w zbiorniku wlotu przyłącza kanalizacyjnego z rury PCV o średnicy 160mm, 2) rozebranie wykonanego z cegły pełnej na zaprawie cementowej wypełnienia dwóch otworów przelotowych w istniejącej ścianie pionowej oddzielającej komorę zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego, przebudowaną pod potrzeby gromadzenia ścieków z ubikacji inwestora, od pozostałej części przedmiotowego zbiornika. Ponadto w sentencji wskazano, że w/w roboty budowlane należy prowadzić zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, pod nadzorem osoby uprawnionej. Wyżej opisana decyzja, w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia została oprotestowana przez Z.O., który wniósł od niej odwołanie, podnosząc, że niezrozumiałym jest fakt, niemożności użytkowania części zbiornika przeznaczonego pierwotnie na nieczystości pochodzenia zwierzęcego jako szamba. Dodatkowo podkreślił, iż w niedalekiej przyszłości wieś P. zostanie skanalizowana, więc budowa w chwili obecnej, nowego szamba jest w Jego ocenie zbędna. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniesionego odwołania stwierdzając, iż oprotestowana decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 718), w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją prawa budowlanego, która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r., bowiem według art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), - "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2". Powyższe unormowanie prawne, stanowiące podstawę prawną zaskarżonego aktu administracyjnego ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych, poprzez nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia, po przeanalizowaniu zaistniałego stanu faktycznego uznać należy zdaniem organu, że miejsce miała samowolna przebudowa jednej z komór zbiornika na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego. W konsekwencji przebudowa wyczerpująca pojęcie robót budowlanych w myśl art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego, nie poprzedzona wcześniejszym uzyskaniem przez inwestora akceptacji organu architektoniczno-budowlanego, skutkuje wdrożeniem przez organ nadzoru budowlanego procedury naprawczej, określanej w art. 50-51 Prawa budowlanego, jednakże z odpowiednim zakwalifikowaniem przewidzianych w ustawie sytuacji do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Ponadto jak słusznie wskazał organ I instancji, w świetle art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, urządzenia służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, jeżeli są związane funkcjonalnie z budynkiem zaliczone zostały do urządzeń budowlanych, a to z kolei oznacza, iż nie można ich traktować jako samodzielnych obiektów budowlanych, w tym np. jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co skutkuje w przypadku samowolnego wykonania tego rodzaju urządzenia, koniecznością wdrożenia trybu naprawczego przewidzianego w art. 50-51 Prawa budowlanego, a tym samym nie można traktować jako budowy obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 omawianej ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, iż po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, iż w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie jest poprawne z punktu widzenia obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego związane są rozstrzygnięciami innych organów, a tym samym nie posiadają kompetencji do ich weryfikacji z punktu widzenia zgodności z prawem. W analizowanym przypadku decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], o znaku: [...], którą uchylono w całości rozstrzygnięcie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia [...], w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych i umorzono postępowanie pierwszej instancji - uniemożliwiła zastosowanie w sprawie postanowień § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r, w zakresie możliwości zastosowania pewnych odstępstw od wymogów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu oraz zalegalizowanie spornego zbiornika na nieczystości komunalne. Jak już wskazano w poprzednim rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jedyną możliwością zalegalizowania przedmiotowego zbiornika, było uzyskanie przez Inwestora zgody właściwych organów na dopuszczenie pewnych odstępstw od warunków jakie przewidziane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., a w szczególności § 36 ust. 3. Jednakże rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Sanitarnego wykluczyło taką możliwość, pomimo, iż Inwestor uzyskał pozytywną opinię sporządzoną przez osobę uprawnioną, która dopuszczała możliwość odstąpienia od wymogów wspomnianego rozporządzenia dotyczących przewidzianych tam kryteriów odległościowych odnoszących się do lokalizacji zbiorników z przeznaczeniem na ścieki komunalne. Niniejsze zaskutkowało koniecznością orzeczenia w sprawie nakazu doprowadzania przebudowanego obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę wskazanych elementów i wykonanie określonych robót. Organ odwoławczy podkreślił, że wskazana przez organ I instancji podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane, jest błędna z punktu widzenia abstrakcyjnie określonej w nim normy prawnej, a zastałego w sprawie rzeczywistego stanu faktycznego. Organ nadzoru budowlanego winien był bowiem wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 analizowanej ustawy. Jednakże mając na uwadze treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, oraz w przypadku jego uchylenia, konieczność podjęcia identycznego orzeczenia poprzez nakazanie analogicznych obowiązków, organ odwoławczy uznał, iż takie działanie jest niecelowe i nie ma podstaw do wyeliminowania decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. W konsekwencji, mając na uwadze podjęte przez organ nadzoru budowlanego próby zalegalizowania spornego zbiornika, oraz wynikły brak możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych w istniejącej formie, koniecznym stało się nakazanie Inwestorowi przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez wskazanie czynności jakie Inwestor winien wykonać. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy, na obecnym etapie postępowania, nie istnieje inna, niż wskazana, możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy orzekł jak wyżej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli J. i Z.O. wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Uzasadniając swe żądanie skarżący stwierdzili, iż zaskarżona decyzja jest dla nich wysoce krzywdząca i naruszająca prawo. Zdaniem skarżących organ II instancji nieprawidłowo dokonał interpretacji obowiązującego w sprawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w zakresie możliwości zastosowania pewnych odstępstw od wymogów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu oraz zalegalizowania spornego zbiornika na nieczystości komunalne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB stwierdza, że jedyną możliwością zalegalizowania przedmiotowego zbiornika było uzyskanie przez Inwestora zgody właściwych organów na dopuszczenie do odstępstw od warunków jakie przewidziane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. a w szczególności § 36 ust. 3, jednakże rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Sanitarnego wykluczyło taką możliwość. Skarżący nie zgadzają się z taką interpretacją i zastosowaniem prawa przez WINB we W., podkreślając, że Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] o znaku [...], uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. nr [...] z dnia [...], ale nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia tylko umorzył postępowanie organu I instancji. Skarżący wskazali, że umorzenie postępowania następuje z powodu jego bezprzedmiotowości /art. 105 kpa/, a to oznacza, że nie była wymagana zgoda Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na odstępstwa od wymogów przewidzianych w cyt. rozporządzeniu. Skoro tak, to zdaniem skarżących spełnili oni warunki uzyskania zgody innych właściwych organów na wymagane odstępstwa i organ I instancji winien zalegalizować wykonane roboty budowlane. Nadto skarżący zarzucili, że decyzja organu II instancji w zakresie utrzymania formalnoprawnej podstawy decyzji organu I instancji również narusza prawo. Zdaniem skarżących należy wyraźnie rozgraniczyć obowiązki, nałożone w pkt 1 art. 51 ust. 1, od obowiązków określonych w pkt 2. Osnowa decyzji organu I instancji zawiera w sobie zarówno obowiązek wynikający z pkt 1 art. 51 ust. 1, przez określenie rozebrania wykonanych robót oraz obowiązek wynikający z art. 51 ust. l pkt 2 przez określenie obowiązku, zamurowania wlotu przyłącza kanalizacyjnego. Takie stanowienie obowiązków w decyzji jest w ocenie skarżących sprzeczne z w/w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na jego konstrukcje przez użycie w art. 51 ust. 1 pkt 1 wyrażenie albo" co skutkuje niemożnością zastosowania obowiązków określonych w pkt 1 i pkt 2 art. 51 w jednej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na tle stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji. Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 § 1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchylenie bowiem decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Niesporne jest w sprawie, że wydana w sprawie, a utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją , decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], Nr [...], wydana została z powołaniem się na przepis art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz.1126), w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 80, poz.718/. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...], Nr [...], organ odwoławczy akcentując poprawność zastosowanego przez organ pierwszej instancji trybu postępowania, czyli art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, zasadnie przyjął, iż w sprawie zachodziła konieczność orzeczenia nakazu doprowadzenia samowolnie przebudowanego obiektu do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę wskazanych elementów i wykonanie określonych robót. Równocześnie organ ten wskazał, że wprawdzie powołany przez organ pierwszej instancji przepis art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego jako podstawa prawna wydanej decyzji jest błędna, jako że w sprawie winien być powołany przepis art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego, lecz mając na uwadze, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wydana byłaby decyzja o nakazaniu analogicznych obowiązków, stąd organ ten w konsekwencji stwierdził, iż nie ma podstaw do wyeliminowania decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, wskazując, iż wprawdzie powołanie przez organ pierwszej instancji przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, gdy w sprawie miał zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego jest uchybieniem, lecz nie jest to naruszenie przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem takie naruszenie prawa, dawało by podstawę Sądowi do uchylenia wydanej w sprawie decyzji /art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/. Zważyć przy tym należy, że zasadą jest zgodnie z art. 28 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy zaś przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego /art. 3 pkt. 7 Prawa budowlanego/. Budowa zaś to zgodnie z art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz przebudowa obiektu budowlanego. Wprawdzie omawiana ustawa Prawo budowlane nie zawierała definicji pojęcia "przebudowa", tym niemniej wykonane przez skarżących roboty polegające na przegrodzeniu zbiornika przeznaczonego na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego i wydzieleniu jednej komory o pojemności 45,68 m3 z dostosowaniem tej części zbiornika do gromadzenia nieczystości płynnych z Jego gospodarstwa domowego, spowodowały zmianę warunków technicznych, a w konsekwencji spowodowały dostosowanie części przedmiotowego zbiornika do pełnienia innych funkcji, odpowiadają w ocenie Sądu pojęciu "przebudowa obiektu budowlanego" w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Istotne jest przy tym, a co jest niesporne w niniejszej sprawie, że powyższe roboty budowlane nie były poprzedzone uzyskaniem przez skarżących pozwolenia na budowę, jak też nie było dokonane ich zgłoszenie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, dawał zatem organom podstawę do uznania wykonanych przez skarżących robót budowlanych polegających przegrodzeniu zbiornika przeznaczonego na nieczystości płynne pochodzenia zwierzęcego, a w konsekwencji na wydzieleniu jednej komory o pojemności 45,68 m3 i przystosowaniu tej części zbiornika do gromadzenia ścieków pochodzących z Jego gospodarstwa domowego /ubikacji wewnętrznej/, za przebudowę w warunkach samowoli budowlanej. Zakres wykonanych przez J. i Z.O. robót budowlanych wskazuje tym samym na zmianę przeznaczenia części przedmiotowego zbiornika, a faktycznie na wybudowanie odrębnego /samodzielnego/ zbiornika - urządzenia związanego z budynkiem w którym skarżący zamieszkują i służącego do gromadzenia nieczystości ciekłych z Ich gospodarstwa domowego. Trafnie w tej sytuacji organy, rozpatrując niniejszą sprawę miały na względzie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz.140 ze zm./. I tak zgodnie z § 2 ust. 1 tegoż aktu, przepisy rozporządzenia stosuje się przy budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji oraz zmianie sposobu użytkowania budynków i budowli podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 3. W myśl zaś § 30 usytuowanie na działce budowlanej ujęć wody, urządzeń do gromadzenia i oczyszczania ścieków powinno być zgodne z wymaganiami rozporządzenia oraz przepisami dotyczącymi ochrony gruntu, wód i powietrza. W rozdziale 7 zatytułowanym "Zbiorniki na nieczystości ciekłe", przepis § 36 ust. 3 pkt. 1 stanowi, iż odległości dołów ustępów nie skanalizowanych o liczbie miejsc większej niż 4 oraz zbiorników na nieczystości ciekłe i kompostowni o pojemności od 10 do 50 m3 powinny wynosić co najmniej - od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń budynków wymienionych w ust. 1 pkt 1, czyli pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 30 m. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że pojemność spornego zbiornika -komory wynosi 45,68 m3, gdy zaś odległość o której mowa w cyt. wyżej przepisie § 36 ust. 3 pkt. 1 wynosi 15 metrów. Mając na uwadze powyższe, organy podejmując działania mające na celu legalizację spornej przebudowy, usiłowały skorzystać z możliwości jaką daje przepis § 2 ust. 2 omawianego rozporządzenia, zgodnie z którym przy przebudowie, modernizacji i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania wymienione w § 1 ust. 2 mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, odpowiednio do wskazań oceny (ekspertyzy) właściwych jednostek badawczo-rozwojowych albo rzeczoznawców budowlanego i do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwą terenowo komendą wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwym terenowo inspektorem sanitarnym. W okolicznościach niniejszej sprawy można było, jak uczyniły to organy nadzoru budowlanego zakwalifikować przebudowaną sporną komorę wraz z przyłączem jako część budynku mieszkalnego, służącą do gromadzenia ścieków z lokalu mieszkalnego /w.c./ skarżącego. Podobny pogląd prezentowany jest w doktrynie, gdzie przyjmuje się, iż istniejąca na zewnątrz budynku mieszkalnego instalacja gazowa /zbiornik na gaz wraz z instalacją doprowadzającą gaz do budynku/, służąca ogrzewaniu budynku, stanowi część tego budynku jako obiektu budowlanego /zob. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2004, str.47/ Z akt sprawy niewątpliwie jednak wynika, że ostateczną decyzją Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] uchylona została decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego we W. z dnia [...], Nr [...], wyrażająca zgodę na zaadaptowanie dla potrzeb gromadzenia ścieków pochodzących z ubikacji mieszkania Z.O. jednej z komór o pojemności 45,68 m3 trzykomorowego, szczelnego, podziemnego zbiornika na gnojowicę, którego wylot wentylacji znajduje się w odległości 18 m od najbliżej położonego okna do pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym oraz w odległości 23,3 m od drzwi wejściowych do ww. budynku mieszkalnego, znajdującego się na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości P. nr 8, i umorzono postępowanie pierwszej instancji. W tej sytuacji Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skoro skarżący nie uzyskał zgody inspektora sanitarnego na odstępstwo o którym mowa w cyt. wyżej § 2 ust. 2 rozporządzenia, innymi słowy brak jest uzgodnienia przez ten organ oceny – ekspertyzy opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy, to brak było dostatecznych podstaw do zalegalizowania spornej inwestycji, skoro niewątpliwe jest przy tym, że nie jest zachowana wymagana przepisem § 36 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia odległość przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe z gospodarstwa domowego skarżącego od okien i drzwi zewnętrznych do budynku mieszkalnego. Stąd wbrew twierdzeniu skarżącym, nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut, że organ pierwszej instancji winien był zalegalizować wykonane roboty budowlane. Na marginesie sprawy należy wskazać, że obowiązujące w chwili obecnej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz..690 ze zm./, w poruszanych w niniejszej sprawie kwestiach nie odbiega w istotny sposób od postanowień omawianego wyżej rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała, by decyzja ta, jak i poprzedzająca ja decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów o którym stanowi art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi J. i Z.O. i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. H.B. 6.03.2008r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło