II SA/Wa 1472/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o niezdolności do służby wojskowej w czasie pokoju - oddala skargę - Centralna Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z [...] czerwca 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., utrzymała w mocy decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. nr [...] z dnia [...] o niezdolności H. G. o do służby wojskowej w czasie pokoju. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. (TWKL) zostało wydane zgodnie z przepisami prawa i brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tegoż orzeczenia w oparciu o art. 156 k.p.a. Organ wskazał, że wydając orzeczenie – TKWL nie dopuściła się naruszenia prawa materialnego ani procesowego. Orzeczenie oparto na przeprowadzonych badaniach lekarskich oraz konsultacjach specjalistycznych, dokumentach kadrowych, a także na wcześniejszych orzeczeniach wojskowych komisji lekarskich z [...] r., [...] r., [...] r. i karty leczenia szpitalnego z [...] r. Podkreślił, że postępowanie orzecznicze prowadzone było w oparciu o skierowanie uprawnionego organu i opierało się o obowiązujący i właściwy w dacie wydania akt normatywny, tj. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Podniósł, że zgodność decyzji z prawem lub brak tej zgodności ocenia się na dzień wydania decyzji i zdarzenia, które nastąpiły po dacie wydania orzeczenia nr [...] z [...] nie mogą skutkować uznaniem tego orzeczenia za sprzeczne z prawem. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania skarżący podniósł rażące naruszenie przepisów prawa materialnego art. 29 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (tekst jedn. Dz. U. 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie w sprawie, bowiem zastosowanie wg skargi winny znaleźć przepisy dotyczące żołnierzy zawodowych, a nie żołnierzy rezerwy. Nadto zarzucił naruszenie art. 5 ust. 6-7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.). Dodatkowo zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania – art.: 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 11, 28, 61 § 4, 77 § 4, 78, 79, 81 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreślono i przyznano, iż na dzień wydania orzeczenia TWKL z dnia [...] skarżący był żołnierzem rezerwy. Jednak na skutek wydania decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję o zwolnieniu H. G. z zawodowej służby wojskowej, co spowodowało zmianę statutu skarżącego. Zdaniem skargi stwierdzenie nieważności ww. decyzji wypowiedzeniowej z [...] wywołało skutki ex tunc w stosunku do orzeczenia lekarskiego TWKL wydanego [...]. Zdaniem skargi skutki ex tunc zmieniły status skarżącego. Wprawdzie na dzień orzeczenia TWKL z [...] miał on status żołnierza rezerwy, ale po wydaniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wypowiedzeniowej z [...] r. status żołnierza zawodowego. W konsekwencji, w skardze wywodzono, iż przy wydawaniu orzeczenia przez TWKL [...] zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595), a winno mieć zastosowanie inne rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej (dotyczące żołnierzy zawodowych), tj. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.). W konkluzji stwierdzono, że skoro zmienił się status skarżącego (z rezerwisty na żołnierza zawodowego), to orzeczenie TWKL z [...] powinno zostać zastąpione nowym – które odnosiłoby się w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej. W skardze podniesiono również, iż skutkiem orzeczenia TWKL (orzeczenia o kategorii [...], [...]) było zwolnienie skarżącego z mocy prawa – w drodze niezaskarżalnej decyzji wydanej dla celów ewidencyjnych. A zatem, aby można było zmienić datę zwolnienia skarżącego ze służby, należy usunąć z obrotu orzeczenie TWKL. W skardze wyjaśniono, iż interes strony przemawia za stwierdzeniem nieważności orzeczenia TWKL, bowiem w przypadku stwierdzenia nieważności tego orzeczenia z ponownego skierowania skarżącego na komisję, jego zwolnienie ze służby mogłoby nastąpić z dniem uprawomocnienia się "nowego orzeczenia", w wyniku czego skarżący uzyskałby przedłużenie okresu służby wojskowej o ponad [...] roku. Nadto wskazano na uchybienia procesowe przy wydawaniu przedmiotowego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca – odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. nr [...] z dnia [...] – odpowiada prawu. Instytucja stwierdzenia nieważności postępowania jest środkiem nadzwyczajnym wzruszenia ostatecznych decyzji i celem jej jest wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięć dotkniętych kwalifikowanymi wadami. W ocenie Sądu orzeczenie TWKL z [...] czerwca 2005 r. nie jest dotknięte żądną wadą prawną, a tym bardziej wadą kwalifikowaną. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż w [...] r. skarżącemu wypowiedziano stosunek zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), a następnie stwierdzono nieważność tej decyzji (decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z [...]). Bezsporne też jest, że w czasie od wejścia w życie decyzji wypowiedzeniowej ([...] k-[...]) do czasu stwierdzenia jej nieważności ([...]) skarżący posiadał status żołnierza rezerwy. Bezsporne też jest, iż właśnie w tym przedziale czasowym, kiedy skarżący posiadał status żołnierza rezerwy, Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. wydała orzeczenie nr [...] w dniu [...]w oparciu o przepisy prawa adekwatne do żołnierza posiadającego status żołnierza rezerwy. Istota sporu sprowadza się więc do oceny skutków decyzji stwierdzającej nieważność decyzji w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego w odniesieniu do orzeczenia TWKL z [...]. Skarga wywodzi, że skutkiem ex tunc decyzji wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest automatyczna nieważność orzeczenia TKWL, pomimo tego, iż orzeczenie to wydane zostało [...], tj. przed datą decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wypowiedzeniowej ([...]). Z poglądem tym nie można się zgodzić. Już na wstępie podkreślić należy, iż na dzień wydania orzeczenia TWKL ([...]) skarżący posiadał status żołnierza rezerwy. Stosownie do tego statusu w orzeczeniu lekarskim przywołano i zastosowano przepisy prawa materialnego, adekwatne do statusu żołnierza rezerwy. W dacie wydania tego orzeczenia uwzględniało ono istniejący stan faktyczny (status żołnierza rezerwy) i prawidłowo przywoływało przepisy prawa materialnego. Wyżej wskazane okoliczności są poza sporem, dodatkowo okoliczności te potwierdza i przyznaje skarżący. Skarżący nie wysuwa żadnych zarzutów w stosunku do orzeczenia TWKL, nie twierdzi, że w dacie wydania tego orzeczenia przez TWKL ([...]) orzeczenie to dotknięte było jakąkolwiek wadą, tym bardziej wadą kwalifikowaną, skutkującą stwierdzeniem nieważności. Przyznaje, że w dacie jego wydania odpowiadało ono prawu (vide k-[...]). Skarżący domaga się uznania, że zmiana stanu faktycznego (zmiana statusu z żołnierza rezerwy na żołnierza zawodowego) w wyniku późniejszego stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej skutkuje (ex tunc) automatycznie nieważnością orzeczenia TWKL z [...]. Z prezentowanym poglądem co do skutków (ex tunc) decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wypowiedzeniowej nie można było się zgodzić. W ocenie Sądu zmiana stanu faktycznego – statusu żołnierza w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej w [...] nie przesądza automatycznie o nieważności orzeczenia lekarskiego (z [...] r.). Jak już podkreślano i co przyznaje skarżący w dacie wydania orzeczenia odpowiadało ono prawu. Nie było dotknięte żadną wadą, a tym bardziej wadą z art. 156 k.p.a. Żądając stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia lekarskiego uszło uwadze skarżącego, iż różne, odmienne są przesłanki (do wzruszenia decyzji ostatecznych, do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności). Generalnie przesłanki wznowienia postępowania odnoszą się do ustaleń faktycznych, przesłanki stwierdzenia nieważności do wadliwego stosowania prawa. W sprawie bezsporne i niekwestionowane jest, że orzeczenie TWKL z [...] nie zawiera żadnych prawnych wad, w tym wad polegających na wskazaniu lub wadliwym zastosowaniu prawa materialnego. A skoro tak, w żaden sposób nie można było stwierdzić, iż orzeczenie TWKL dotknięte było kwalifikowaną wadą (art. 156 k.p.a.) skutkującą stwierdzeniem nieważności tego orzeczenia. Tym samym, nie można było zgodzić się z zarzutem skargi, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o wypowiedzeniu wywołała skutki ex tunc w postaci nieważności orzeczenia TKWL z [...]. Reasumując, zmiana stanu faktycznego (statusu żołnierza) w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności prawidłowego orzeczenia TKWL wydanego przed datą zmiany stanu faktycznego. Na koniec, na marginesie zauważyć należy, iż to, że różne są podstawy prawne stwierdzające niezdolność do służby (rezerwisty i żołnierza zawodowego) nie zmienia faktu, że na dzień [...]skarżący nie był zdolny do żadnej służby. Nie był zdolny z uwagi na zły stan zdrowia ani do służby w czasie pokoju (jako rezerwa), ani do zawodowej służby wojskowej. Wniosek powyższy wynika z rozumowania a minori ad maius. "Jeżeli komuś zakazane czynić coś mniej, tym bardziej zakazane jest mu czynić coś więcej". Skoro skarżący nie był zdolny do służby nawet w rezerwie, to tym bardziej nie był zdolny z uwagi na stan zdrowia i [...] lat służby do zawodowej służby wojskowej, gdzie wymagania zdrowotne są wyższe. Eliminowanie z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym orzeczenia TKWL z [...], który powyższy stan niezdolności stwierdza nie znajduje uzasadnienia. Interes skarżącego polegający na zmianie daty zwolnienia decyzji o wypowiedzeniu nie może być rozpoznawany w oderwaniu od interesu służby, stanu zdrowia skarżącego i braku przesłanek z art. 156 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.