IV SA/Gl 769/07

WyrokWSA w Gliwicach2008-02-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Asesor WSA Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze należycie rozpoznało zarzuty strony skarżącej dotyczące jej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej przy ustalaniu odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, uwzględniając przy tym przepisy uchwały Rady Miejskiej w Z.?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 K.p.a., poprzez nierozważenie w uzasadnieniu decyzji zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu, dotyczących jej sytuacji materialnej i zdrowotnej, które mogły stanowić podstawę do częściowego lub całkowitego zwolnienia z odpłatności. Brak rzeczowej argumentacji w uzasadnieniu decyzji uniemożliwił kontrolę legalności rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Prezydent Miasta ustalił odpłatność dla rodziców, którzy złożyli odwołania, powołując się na niskie dochody i trudną sytuację materialną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Rodzice wnieśli skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego i brak rozważenia ich sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z., a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ustalił odpłatność dla małżonków J. i R. Ż. za pobyt dziecka W. Ż. w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. W podstawie prawnej powołał art. 104 k.p.a. oraz art. 79 ust. 1 -4, art. 106 ust. 1 i art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 , poz. 593 ze zm.) oraz § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. Nr 233 , poz. 2344). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż małoletni W. Ż. przebywa w rodzinie zastępczej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt [...] z dnia [...] r. Ustalono, iż sytuacja materialna rodziców dziecka pozwala na ponoszenie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w wym. wysokości. Dochód rodziny wynosi bowiem [...] zł, przy kryterium dochodowym wynoszącym dla typu rodziny strony [...] zł i przewyższa kryterium o kwotę [...] zł.. Zarówno J. R.-Ż. jak i R. Ż. złożyli odwołania od w/wym. decyzji. J. R.- Ż. w swoim odwołaniu powołała się na niski dochód. Stwierdziła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a renta inwalidzka i zasiłek pielęgnacyjny nie pozwalają jej na uiszczanie opłat za pobyt syna w rodzinie zastępczej. Z kolei R. Ż. w swoim odwołaniu zwrócił się z wnioskiem o zmniejszenie odpłatności za pobyt syna w rodzinie zastępczej. Podał, że jego zarobki nie są równomierne w każdym miesiącu, musi ponosić opłaty za mieszkanie i media oraz za samochód, który jest mu potrzebny do pracy i że umowę o pracę ma zawartą na czas określony. Decyzją z dnia [...] r. wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, iż MOPR w Z. w dniu [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt dzieci W. i E. Ż. w rodzinie zastępczej. Pomoc dla rodziny zastępczej każdego z dzieci wynosi [...] zł miesięcznie. J. Ż. i R. Ż. w dniu [...] r. zwrócili się do MOPR w Z. z wnioskiem o zwolnienie ich z odpłatności za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej. W dniu [...] r. w miejscu zamieszkania strony przeprowadzono wywiad środowiskowy. W wyniku wywiadu środowiskowego oraz na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, iż J. Ż. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem T. Ż. Dzieci W. Ż. i E. Ż. przebywają w rodzinie zastępczej. J. Ż. jest osobą niepełnosprawną, otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie [...] zł., a jej mąż pracuje, a jego zarobek wynosi [...] zł. Dorosły syn T. Ż. nie uczy się i nie pracuje. Stałe miesięczne wydatki rodziny wynoszą [...] zł. Składają się na nie czynsz [...] zł, woda - [...] zł, energia elektryczna [...] zł /co 2 miesiące/ i gaz [...] zł /co dwa miesiące/ oraz telefon - [...] zł. Rodzina prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podkreślono, iż decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ I instancji zwolnił małżonków Ż. z obowiązku odpłatności za pobyt dziecka E. Ż. w rodzinie zastępczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż obowiązek ponoszenia przez rodziców odpłatności za pobyt ich dzieci w rodzinie zastępczej wynika z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 79 ust. 2 ustawy, decyzję o wysokości tej odpłatności wydaje starosta, a w miastach na prawach powiatu prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej. Jednak na podstawie art. 154 ustawy, w sytuacji dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych przed dniem 01 stycznia 2004 r., decyzje o odpłatności rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych wydaje starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej. Starosta może odstąpić od ustalenia odpłatności na wniosek rodziców lub z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną - art. 79 ust. 5 cyt. ustawy. W myśl ust. 6 tego artykułu rada powiatu określa w drodze uchwały, warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka rodzinie zastępczej. Przy tym myśl art. 10 ust. 3 ww. ustawy, przy ustalaniu odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, w składzie rodziny uwzględnia się to dziecko, a także dzieci przebywające w domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej i placówce opiekuńczo-wychowawczej, jeżeli rodzice ponoszą odpłatność za ich pobyt. Organ wskazał, iż Rada Miejska w Z. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] określiła warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka oraz osoby pełnoletniej określonej w art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w rodzinach zastępczych na terenie miasta Z. Zgodnie z punktem 3 załącznika do w/wym. uchwały, rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej zostają całkowicie zwolnieni z opłat jeżeli dochód w rodzinie jest niższy lub równy kryterium dochodowemu zawartemu w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, wliczając dziecko przebywające w rodzinie zastępczej. Zgodnie z punktem 4 załącznika, rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej mogą być całkowicie zwolnieni z opłat gdy występują uzasadnione okoliczności, a w szczególności długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, strata materialna powstała w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Natomiast zgodnie z punktem 5 załącznika rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej mogą być częściowo zwolnieni z opłat jeżeli: - występują uzasadnione okoliczności, a w szczególności: długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, strata materialna powstała w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, - w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, lub rodzinach zastępczych przebywa więcej niż jedno dziecko z rodziny, a rodzice ponoszą już koszty jego utrzymania, - ponoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, - osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty samotnie wychowuje inne dziecko lub jest w ciąży, - dochód w rodzinie jest wyższy niż kryterium dochodowe zawarte w art. 8 ustawy o pomocy społecznej /wliczając dziecko przebywające w rodzinie zastępczej/ gdy ponoszenie odpłatności powodowałoby obniżenie dochodów rodziny w taki sposób, że znalazłaby się ona poniżej kryterium dochodowego zawartego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, jednak tylko do wysokości kwoty, która spowodowałaby obniżenie ich dochodów poniżej wskazanego kryterium. Kolegium stwierdziło, iż rodzice obowiązani są ponosić odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w tej rodzinie. Zgodnie z w/wym. uchwałą małżonkowie Ż. zostali całkowicie zwolnieni z ponoszenia odpłatności za pobyt córki E. Ż. w rodzinie zastępczej, a skoro posiadają środki finansowe umożliwiające im uiszczanie opłaty za pobyt syna W. Ż. w rodzinie zastępczej to trafna jawi się decyzja organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. Ż. zarzuciła Kolegium naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów uchwały Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. nr [...] oraz solidarne zobowiązanie jej i męża do ponoszenia odpłatności. Stwierdziła, iż jest osobą dotkniętą długotrwałą [...], otrzymuje rentę inwalidzką w najniższej wysokości i ma na utrzymaniu bezrobotnego syna. Zarzuciła, iż opierając się na ustaleniach wywiadu środowiskowego Kolegium stwierdziło, że razem z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podkreśliła, iż ze względu na poważne trudności w porozumiewaniu się z mężem, podjęte rozstrzygnięcie uważa za niesprawiedliwe i wnosi o wydanie odrębnej decyzji dotyczącej jej osoby, odnoszącej się do jej sytuacji osobistej i materialnej. Do skargi dołączyła kserokopię decyzji ZUS Oddział w Z. z dnia [...] r. przyznającej jej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w kwocie [...] zł i dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podkreśliło, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem (osiągającym stosunkowo wysoki dochód) i synem T. Ż. W tej sytuacji bezzasadne jest twierdzenie strony, iż utrzymuje się wyłącznie ze swojej renty i że utrzymuje także syna T. Ż. Kolegium podkreśliło, iż rozważało sprawę również w świetle warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w rodzinach zastępczych ustalonych uchwałą Rady Miejskiej w Z. nr [...] z dnia [...] r.. W szczególności wzięło pod uwagę fakt całkowitego zwolnienia małżonków Ż. z odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej córki skarżącej E. Ż. i w świetle powyższej okoliczności oraz dochodu i wydatków rodziny strony uznało, iż ustalona wysokość odpłatności za pobyt syna w rodzinie zastępczej jest prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po myśli przepisu art. 79 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 , poz. 593) za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz osoby pełnoletniej, o której mowa w art. 78 ust. 5, opłatę, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą rodzice (ust. 1). Decyzję administracyjną o wysokości tej opłaty wydaje starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej (ust. 2). Starosta, ustalając wysokość opłaty rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową (ust. 3). Przy tym starosta może częściowo albo całkowicie zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny (ust. 5), a warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat, o których mowa w ust. 1 określa, w drodze uchwały Rada powiatu (ust. 6). Nadto należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 10 ust. 3 ustawy pomocy społecznej przy ustalaniu odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej lub całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej w składzie rodziny uwzględnia się to dziecko, a także dzieci przebywające w domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej i całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej, jeżeli rodzice ponoszą odpłatność za ich pobyt. Rada Miejska w Z. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] określiła warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka oraz osoby pełnoletniej określonej w art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w rodzinach zastępczych na terenie miasta Z. Zgodnie z punktem 3 załącznika do w/wym. uchwały, rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej zostają całkowicie zwolnieni z opłat jeżeli dochód w rodzinie jest niższy lub równy kryterium dochodowemu zawartemu w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, wliczając dziecko przebywające w rodzinie zastępczej. Zgodnie z punktem 4 załącznika, rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej mogą być całkowicie zwolnieni z opłat gdy występują uzasadnione okoliczności, a w szczególności długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, strata materialna powstała w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Natomiast zgodnie z punktem 5 załącznika rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej mogą być częściowo zwolnieni z opłat jeżeli: 1. występują uzasadnione okoliczności, a w szczególności: długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, strata materialna powstała w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, 2. w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, lub rodzinach zastępczych przebywa więcej niż jedno dziecko z rodziny, a rodzice ponoszą już koszty jego utrzymania, 3. ponoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, 4. osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty samotnie wychowuje inne dziecko lub jest w ciąży, 5. dochód w rodzinie jest wyższy niż kryterium dochodowe zawarte w art. 8 ustawy o pomocy społecznej /wliczając dziecko przebywające w rodzinie zastępczej/ gdy ponoszenie odpłatności powodowałoby obniżenie dochodów rodziny w taki sposób, że znalazłaby się ona poniżej kryterium dochodowego zawartego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, jednak tylko do wysokości kwoty, która spowodowałaby obniżenie ich dochodów poniżej wskazanego kryterium. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy , a to z treści wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. – wbrew temu co twierdzi skarżąca – prowadzi ona wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe, a rodzina funkcjonuje dobrze, bez zagrożeń. Stąd też brak było podstaw do wydawania odrębnych decyzji administracyjnych w kwestii odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej odrębnie co do każdego małżonka. Razem ze skarżącą i jej mężem zamieszkuje dorosły syn T. Ż., który nie uczy się i nie pracuje. Dochód strony w miesiącu [...] r. stanowiły świadczenie rentowe skarżącej (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym) w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie małżonka skarżącej w kwocie [...] zł tj. łącznie kwota [...] zł.. Dochód ten jest zatem wyższy od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej dla rodziny skarżącej (1404 zł). Z wywiadu środowiskowego wynika, iż skarżąca choruje na [...]. Syn skarżącej małoletni W. Ż. przebywa w rodzinie zastępczej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt [...] z dnia [...] r.. Godzi się przy tym zaznaczyć, iż na mocy wspomnianego postanowienia w rodzinie zastępczej umieszczona została także małoletnia córka stron E. Ż. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dacie podjęcia decyzji przez organ I instancji, organ ten wydał także drugą decyzję dotycząca kwestii odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej - decyzję dotyczącą małoletniej córki stron E. Ż. Decyzją Nr [...] organ I instancji całkowicie zwolnił małżonków Ż. z obowiązku odpłatności za pobyt mał. E. Ż. w rodzinie zastępczej. Bezspornym jest, iż warunki rodziny skarżącej nie odpowiadają sytuacji opisanej pkt. 3 załącznika do uchwały Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. Nr [...] określającej warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinach zastępczych. Zgodnie z punktem 3 załącznika do w/wym. uchwały, rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej zostają całkowicie zwolnieni z opłat jeżeli dochód w rodzinie jest niższy lub równy kryterium dochodowemu zawartemu w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, wliczając dziecko przebywające w rodzinie zastępczej. Kryterium dochodowe dla rodziny skarżącej wynosi bowiem kwotę 1404,00 zł., a zatem bezdyskusyjnie dochód rodziny skarżącej wynoszący [...] zł przekracza i to znacznie to kryterium. Zdaniem Sądu nie sposób jednak przy ocenie zaskarżonej decyzji nie zauważyć, iż organ wydając w tej samej dacie dwie odrębne decyzje odnośnie odpłatności za pobyt dzieci skarżącej w rodzinie zastępczej stosował w każdym przypadku inne kryteria, co nie wydaje się być uzasadnione wobec faktu, iż w obu przypadkach mamy do czynienia z tą samą rodziną o tej samej sytuacji materialno – bytowej. Przede wszystkim jednakże należy wskazać, iż organ odwoławczy, wbrew temu co twierdzi w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, nie rozważył należycie, a w istocie w ogóle, argumentów zawartych w odwołaniu skarżącej. Skarżąca bowiem w wyraźny sposób w treści odwołania powołuje się na przyczyny, które po myśli pkt 4 oraz pkt 5 ppkt a załącznika do uchwały Rady Miejskiej w Z. nr [...] z dnia [...] r. mogły stanowić uzasadnione okoliczności do całkowitego, względnie częściowego zwolnienia skarżącej z ponoszenia przedmiotowej opłaty. Skarżąca wyraźnie wskazała, iż posiada status inwalidy, a niska renta wystarcza jej jedynie na skromne wyżywienie, leki oraz ćwiczenia rehabilitacyjne. Podniosła, iż otrzymywany dodatek pielęgnacyjny przeznacza na opiekuna, do którego i tak musi dopłacać. W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie wyżej przytoczonej argumentacji skarżącej i odniesienie się do niej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia , czego organ nie uczynił. Tego typu wada uzasadnienia wskazuje na niedbałość organu odwoławczego w rozpoznaniu sprawy, nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu i powoduje, że w zasadzie, poprzez brak rzeczowej argumentacji, decyzja w tej mierze w istocie wymyka się spod kontroli. Wbrew swym obowiązkom organ odwoławczy nie odniósł się konkretnie do żadnego z argumentów odwołania skarżącej. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Brak podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kwestii ustosunkowania się do argumentacji skarżącej podniesionej w odwołaniu została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 K.p.a. . Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Takich kroków zaś – jak już wyżej wskazano - w niniejszej sprawie nie podjęto. Nieporozumieniem jest też powoływanie się przez organ odwoławczy na pozaustawowe kryteria mające potwierdzać prawidłowość obciążenia skarżącej przedmiotową odpłatnością, albowiem w żadnej mierze argumentem przemawiającym za obciążeniem skarżącej pełna odpłatnością za pobyt syna w rodziniie zastępczej, nie może być argument całkowitego zwolnienia małżonków Ż. z odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej drugiego dziecka - córki E. Ż., tym bardziej, iż jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji dotycząca odpłatności za pobyt syna skarżącej w rodzinie zastępczej była pierwszą decyzją w sprawie (nosi numer 14002), a mianowicie zapadła przed wydaniem decyzji o zwolnienia małżonków Ż. z odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej córki E. Ż. (nr [...]). Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wyrok sądu jest nieprawomocny, w oparciu o art. 152 cyt. ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych wywodów Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło