II SA/Lu 9/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku oddala skargę. Decyzją z dnia 29 października 2007 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania S. M., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 19 września 2007 r., znak: [...], odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci E. M. i G. M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 19 września 2007 r., znak: [...], odmówił S. M. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Organ ten ustalił, iż dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wyniósł 613,07 zł i przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 504,00 zł na osobę w rodzinie. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślił, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę został ustalony prawidłowo. Zdaniem Kolegium na dochód rodziny odwołującej składały się: dochód męża strony J. M. w kwocie 10.632,71 zł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód odwołującej w kwocie 18.296,57 zł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód strony oraz jej męża w kwocie 3.725,20 zł podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stypendium pieniężne dla S. M. w kwocie 3330,00 zł, a także stypendia szkolne dla E. i G. M. w łącznej kwocie 800,00 zł. Ustalony w ten sposób łączny dochód rodziny wyniósł 36.784,48 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę 613,07 zł, przekraczającą kryterium dochodowe wynoszące 504,00 zł na osobę w rodzinie. Skargę do sądu administracyjnego wniosła S. M., domagając się uchylenia w całości powyższej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżąca podkreśliła, iż jej dochód w 2006 r. obejmował jednorazową wypłatę z tytułu przywrócenia prawa do renty za lata 2002-2006. Zawyżenie dochodu wynikło z przyjętego przez pracownika MOPS błędnie wypełnionego oświadczenia skarżącej, które zostało skorygowane w odwołaniu. Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2005 r., uznającego art. 5 ust. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z Konstytucją RP, przepis ten przestał obowiązywać. Zdaniem strony, Kolegium w związku z tym zobowiązane było przyjąć kwotę dochodu zadeklarowaną w poprawnie sporządzonym oświadczeniu skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń rodzinnych przez organ pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". Skarżąca wnosiła o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla dzieci G. M. i E. M. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające wysokość dochodu rodziny, w szczególności zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2007 r. o wysokości należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oraz oświadczenie strony i jej małżonka z dnia 7 sierpnia 2007 r. dotyczące wysokości dochodu z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencjonowanego (k.4,5 akt administracyjnych). Organy administracji obu instancji orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły na podstawie oświadczenia strony i jej męża, iż dochód z tego tytułu wyniósł 3.725,00 zł, zaś należne składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 115,20 zł. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 lit. "b" ustawy dochód stanowi deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Organy nie przekroczyły również – w ocenie Sądu – granic swobodnej oceny dowodów, uznając, iż złożone przez stronę wraz z odwołaniem oświadczenie z dnia 6 października 2007 r. wydaje się być niewiarygodne. W świetle bowiem wskazanego wyżej zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego podważanie – przez samą stronę – wiarygodności własnego oświadczenia o wysokości tego dochodu nie jest uzasadnione. Z powołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2005 r., sygn. akt P 3/2005, OTK-A 2005, nr 10, poz. 115, także nie wynika, by organy administracji nie mogły odmówić wiarygodności oświadczeniu z dnia 6 października 2007 r. i przyjąć dochód zadeklarowany w oświadczeniu z dnia 7 sierpnia 2007 r. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził jedynie, iż art. 5 ust. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 32 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten nie był podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji ani decyzji wydanej przez organ odwoławczy. Nieuzasadniony jest również zarzut skargi, co do błędnego ustalenia wysokości dochodu, poprzez przyjęcie do jego wyliczenia wypłaconego jednorazowo w 2006 r. wyrównania renty za okres czterech lat. Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2007 r. wynika, czego nie kwestionuje skarżąca, iż jej dochód w 2006 r. podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wyniósł 18.296,57 zł. Dochód ten podlegał wliczeniu w całości do dochodu obliczanego na podstawie przepisów ustawy. W myśl bowiem art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy dochód obejmuje przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepisy ustawy nie wyłączają z dochodu jednorazowej wypłaty świadczeń rentowych, nawet za okres wsteczny, co oznacza, iż świadczenia te podlegają uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Organy administracji prawidłowo ustaliły dochód rodziny zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy, który stanowi, że dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 613,07 zł, co obligowało organy do wydania decyzji odmownej w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy. W świetle tego przepisu zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Skoro organy nie ustaliły S. M. prawa do zasiłku rodzinnego, to brak było również podstaw do przyznania – stosownie do art. 8 ustawy – dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Dodatek ten przyznawany jest jedynie w przypadku ustalenia przez organ właściwy prawa do zasiłku rodzinnego. W ocenie Sądu organy obu instancji orzekające w sprawie nie naruszyły w toku postępowaniu wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady informowania stron ani innych przepisów będących rozwinięciem tej zasady, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) skargę oddalił.