II OSK 559/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-29
Skład orzekający: Maria Rzążewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez dwie wspólnoty mieszkaniowe, reprezentujące odrębne interesy prawne, ale dążące do wspólnego celu, podlega jednemu wpisowi sądowemu, czy też każda wspólnota jest zobowiązana do osobnego uiszczenia wpisu?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez dwie wspólnoty mieszkaniowe, nawet jeśli dążą do wspólnego celu i reprezentują sąsiadujące nieruchomości, podlega odrębnym opłatom sądowym, jeśli każda wspólnota reprezentuje swój własny, odrębny interes prawny chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego. W takiej sytuacji występuje współuczestnictwo formalne, które nie jest objęte zasadą jednego wpisu dla pisma wnoszonego przez kilka podmiotów.Stan faktyczny
Wspólnoty Mieszkaniowe 1 i 2 wniosły wspólną skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Pełnomocnik uiścił wpis od skargi Wspólnoty Mieszkaniowej 2, ale nie uiścił wpisu od skargi Wspólnoty Mieszkaniowej 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej 1 z powodu nieuiszczenia należnej opłaty sądowej. Wspólnota Mieszkaniowa 1 wniosła skargę kasacyjną, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów P.p.s.a. dotyczących opłat sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Po 561/07 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej 2. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Po 561/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż pismem sporządzonym w dniu [...], reprezentujący Wspólnotę Mieszkaniową 2. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i Wspólnotę Mieszkaniową 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] radca prawny wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. Do skargi dołączono dowód uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi Wspólnoty Mieszkaniowej 2. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Jak wskazał Sąd I instancji w myśl art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] wniosły dwie wspólnoty mieszkaniowe, a każda z nich reprezentuje w sprawie swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego; czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą one osiągnąć skarżąc decyzję jest dla nich wspólny. Z tych względów skargi, mimo wniesienia ich w jednym piśmie podlegają odrębnemu wpisowi, w pełnej wysokości od każdej ze skarżących wspólnot. Tymczasem wnoszący skargę pełnomocnik profesjonalny nie uiścił wpisu stałego od skargi Wspólnoty Mieszkaniowej 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], co w oparciu o art. 221 P.p.s.a. skutkowało odrzuceniem tej skargi przez WSA w Poznaniu.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła pismem z dnia 6 lutego 2008 r. Wspólnota Mieszkaniowa 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], reprezentowana przez radcę prawnego G. K.-J., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
- art. 214 § 1 i § 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Wspólnoty wnoszące skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] były odrębnie zobowiązane do uiszczenia wpisu w pełnej wysokości
- art. 219 § 1 i art. 230 § 1 P.p.s.a. poprzez brak ich zastosowania i stwierdzenie obowiązku odrębnego uiszczania wpisu przez Skarżących wnoszących jedną skargę
- art. 221 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie należycie opłaconej skargi
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] wniosła skargę wspólnie ze Wspólnotą Mieszkaniową 2. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] albowiem uprawnienia tych Wspólnot wynikają z tej samej podstawy faktycznej i prawnej. Ich interesy prawne jako sąsiadów naruszone zostały tymi samymi decyzjami dotyczącymi warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej przy ul. [...] w P., tożsame są żądania i zarzuty podnoszone przez obie Wspólnoty. Skoro więc przedmiot sporu jest jeden, to również zdaniem Skarżącej skarga wniesiona przez dwie Wspólnoty winna podlegać jednej opłacie. Powyższe twierdzenie potwierdza, zdaniem Skarżącej, brzmienie art. 219 § 1 oraz art. 230 § 1 P.p.s.a. w których prawodawca posługuje się stwierdzeniem, iż opłatę sądową (wpis) należy uiścić przy wnoszeniu pisma podlegającego opłacie. Zatem, jak podnosi Skarżąca, prawodawca konsekwentnie, podobnie jak w przepisach postępowania cywilnego, uznaje pismo za przedmiot, z który w pierwszej kolejności związany jest obowiązek poniesienia opłaty sądowej, niezależnie od tego ile osób dane pismo składa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 214 § 1 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie.
Wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601).
W niniejszej sprawie nie można uznać, że uprawnienia czy obowiązki Skarżących Wspólnot związane z zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] są wspólne. Wniesienie skargi jednym pismem, podanie jednego adresu do doręczeń, czy też posiadanie tego samego pełnomocnika w sprawie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 P.p.s.a. To, że zaskarżona decyzja dotyczy wielu podmiotów i została następnie przez te podmioty zaskarżona nie oznacza, że nakłada na nich wspólne obowiązki albo uprawnienia. W przedmiotowej sprawie każda ze skarżących Wspólnot reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. W takiej sytuacji, bez wątpienia można stwierdzić, że po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednakże ma ono charakter formalny. Takiego zaś współuczestnictwa nie obejmuje przepis art. 214 § 2 P.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 968/04 (niepubl.) wspólne prawa lub obowiązki byłyby wówczas, gdyby wynikały one z tego samego tytułu prawnego.
Z tych względów skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], mimo iż wniesiona jednym pismem, podlega odrębnemu wpisowi, w pełnej wysokości od każdej ze skarżących Wspólnot. Wobec faktu iż wnoszący skargę Wspólnoty Mieszkaniowej 1. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], pełnomocnik profesjonalny wpisu stałego od tej skargi nie uiścił, słusznie zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji skargę tę odrzucił na mocy art. 221 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło