II OZ 1134/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 września 2008r. r., sygn. akt II SA/Ke 11/08 o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 września 2008r. sygn. akt II SA/Ke 11/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że skarżący wniósł ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Ke 11/08 w związku z tym, że pogorszyła się jego sytuacja życiowa. Podał jednocześnie nowy adres do doręczeń: Schronisko dla bezdomnych w K.. Wnioskodawca podniósł, iż osoby, które dotychczas partycypowały w kosztach prowadzonych przez niego inwestycji wycofały się z nich i żądają pieniędzy za robociznę i pracę sprzętu. Zakwestionował twierdzenia organu administracji jakoby wykonał utwardzenie działki nr [...] w gminie M., podczas gdy przeprowadzone zostały tylko prace przygotowawcze polegające na wyrównaniu terenu. Wybudowane dotychczas budynki o powierzchni 25 m 2 - wykonane zostały własnoręcznie, małym nakładem kosztów z materiałów rozbiórkowych. S. S. wyraził także pogląd, że żyjąc w państwie prawa nie mógł przewidzieć bezprawia z jakim się spotkał ze strony organów administracji publicznej. Sąd I instancji ustalił na podstawie formularza PPF i oświadczenia skarżącego, iż pobiera on zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł. netto miesięcznie i korzysta z posiłków z opieki społecznej jeden raz dziennie. Leczy się na [...], ma problemy [...],[...] oraz chorobę [...]. Syn wnioskodawcy zaprzestał udzielania mu pomocy, domaga się zwrotu pożyczonych pieniędzy, a wykonawcy robót budowlanych grożą procesami cywilnymi o zapłatę. Prowadzone inwestycje są wstrzymane i nie przynoszą skarżącemu żadnych dochodów. S. S. stwierdził, że jest obecnie zadłużony, gdyż wszystkie pieniądze jakie posiadał przeznaczył na realizację inwestycji, a w chwili obecnej nie ma środków by dalej budować. W związku z tym, że jest bezdomny będzie ubiegać się o przyjęcie do noclegowni. Sąd rozpoznając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy doszedł do przekonania, że nowe okoliczności, które wskazał skarżący nie uzasadniają uwzględnienia wniosku. Oceniając możliwości finansowe wnioskodawcy w kontekście ustalonego stanu faktycznego i wiedzy posiadanej z urzędu dotyczącej ilości i przedmiotów spraw sądowoadministracyjnych prowadzonych przez S. S., doszedł do przekonania, że jako inwestor licznych przedsięwzięć budowlanych na terenie Województwa Ś., wymagających znacznych nakładów finansowych nie może być uznany za osobę ubogą, której pomocy powinien udzielić Skarb Państwa. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym stosowaną wyłącznie w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Sąd I instancji podniósł także, iż zamiar rozpoczęcia i prowadzenia tak dużych inwestycji, jak wybudowanie hotelu, restauracji, dróg dojazdowych, niesie ryzyko i należy liczyć się z kosztami (także sądowymi) związanymi z ewentualnym niepowodzeniem. Sąd odniósł się także do pisma z dnia 26 sierpnia 2008r. w którym podany został nowy adres do doręczeń tj. schronisko dla bezdomnych i stwierdził, że nie jest to jednoznaczne z przebywaniem w schronisku. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 września 2008r. wniósł S. S.. Autor zażalenia zarzucił postanowieniu błędną interpretację stanu faktycznego. Wyjaśnił, że nie prowadzi już żadnych inwestycji. Na działce nr [...] w B. nie zamierza i nie jest już w stanie nic budować. Jego bieda i zły stan zdrowia spowodowane zostały złośliwymi i błędnymi decyzjami urzędów nadzoru budowlanego. W związku z powyższym skarżący domaga przyznania prawa pomocy aby mógł dochodzić swoich praw przed Sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną, zaś ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonywujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniesionym zażaleniu, nie przedstawił okoliczności, które skutecznie mogłyby podważyć ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji dokonując oceny wniosku o przyznanie prawa pomoc na podstawie formularza PPF, oświadczenia skarżącego i w oparciu o fakty znane Sądowi z urzędu miał podstawę do oddalenia wniosku. S. S. przy bardzo niskich dochodach w kwocie [...] zł. realizował inwestycje wymagające znacznych nakładów finansowych. Złożył on wprawdzie oświadczenie, że potrzebne środki uzyskał z darowizny i pożyczki od swego syna, po czym w kolejnym piśmie procesowym stwierdził, że grożą mu procesy cywilne o zapłatę za wykonanie niwelacji i wyrównanie terenu pod utwardzenie. Skarżący podając odmienne fakty na uzasadnienie swego wniosku, powoduje powstanie wątpliwości co do ich prawdziwości. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna i bytowa w zestawieniu z faktem rozpoczęcia inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania wskazuje, że stan majątkowy skarżącego nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 Ppsa. Nie można również uznać za uzasadnione wywodów S. S., że jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do okoliczności ocenianych przez WSA w Kielcach przy wydaniu postanowienia z dnia 31 marca 2008r., gdyż zamieszkuje od sierpnia 2008r. w schronisku dla bezdomnych. Od początku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący podawał brak stałego miejsca zamieszkania, jedynie wskazywał adresy do doręczeń ( K., ul. [...]; B., ul. [...]). Wobec tego i w tym aspekcie nie nastąpiła zmiana okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa orzekł jak w sentencji.