I OSK 800/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-01

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Małgorzata Pocztarek, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu spełnia wymogi formalne i merytoryczne, aby mogła zostać uwzględniona przez NSA?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona, jeśli nie spełnia wymogów formalnych, takich jak prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być kierowane wobec sądu administracyjnego, a zarzuty naruszenia prawa materialnego muszą precyzyjnie wskazywać konkretne jednostki redakcyjne przepisów i wykazywać, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przez sąd pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości na cele budowy drogi krajowej i ustalenia odszkodowania. Wojewoda wydał decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, którą utrzymał w mocy Minister Budownictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę właściciela nieruchomości. Właściciel wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1595/07 w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1595/07 oddalił skargę T. N. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy. Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art.16 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 18, art. 22 ust. 1, art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) oraz art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz.1601), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...] D., gmina M., stanowiącej działkę nr [...] o pow. 1,3216 ha oraz ustalił na rzecz T. N., właściciela nieruchomości, odszkodowanie w wysokości 308.329,00 zł, zobowiązując Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegała wykonaniu. Minister Budownictwa. po rozpatrzeniu odwołania T. N., decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] powyższą decyzję utrzymał mocy. W uzasadnieniu wskazał, że działka nr [...] o pow. 1,3216 ha jest niezbędna dla realizacji celu publicznego – pod budowę drogi krajowej nr 74 klasy GP – na odcinku od granicy miasta do połączenia z istniejącą drogą krajową nr 74 w m. C., zgodnie z decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] października 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji polegającej na budowie drogi krajowej nr 74 klasy GP - na odcinku od skrzyżowania z ul. M. L. w K. do granicy miasta oraz klasy S - na odcinku od granicy miasta do połączenia z istniejącą drogą krajową nr 74 w m. C. O wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości wystąpił Dyrektor Oddziału GDDKiA w Kielcach, działający w imieniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wskazując iż starania zmierzające do nabycia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej nie dały pozytywnego rezultatu. Właściciel działki nie wyraził też zgody na jej zbycie w terminie wyznaczonym przez Wojewodę Świętokrzyskiego. W związku z tym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a następnie wywłaszczenie nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) było w pełni uzasadnione. Odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość stosownie do art. 18 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. ustalono na podstawie operatu szacunkowego. Operat ten, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 20 grudnia 2006 r. odpowiada, zdaniem organu, wymogom określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Minister Budownictwa, ustosunkowując się do żądania T. N. dotyczącego zamiany wywłaszczanej nieruchomości, stwierdził ponadto, iż zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może, ale nie ma obowiązku, dokonać zamiany gruntu leżącego w granicach pasa drogowego na grunt leżący poza pasem drogowym. Takie działania są fakultatywne i leżą w sferze jego uznaniowości. Żaden organ administracji nie może wpłynąć na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w tym zakresie. Organ odwoławczy wskazał również, że podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] został zatwierdzony decyzją Wojewody Świętokrzyskiego o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej nr 74 klasy GP. Kwestie związane z podziałem nieruchomości są przedmiotem odrębnego postępowania w zakresie ustalenia lokalizacji drogi (art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.) i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu wywłaszczeniowym. T. N. wniósł skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz naruszenie prawa procesowego przez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracji z mocy art. 8 i art. 11 kpa. Stwierdził także, że prowadzi i zamierza nadal prowadzić gospodarstwo rolne. Dlatego był zainteresowany jedynie zamianą, a nie na sprzedażą przedmiotowej nieruchomości. Później wyrażał zgodę na zbycie części działki po zaproponowanej cenie 55 zł za metr kwadratowy, pod warunkiem zamiany pozostałej części gruntów. Propozycja ta nie została przyjęta, a Wojewoda Świętokrzyski w zasadzie nie wyjaśnił, dlaczego taka zamiana i podział nie jest możliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1595/07, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez wojewodę terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1.Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Skoro właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na sprzedaż działki, to zostało wszczęte postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. WSA w Warszawie przytoczył ponadto treść zastosowanych w sprawie art. 18 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. oraz art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), podnosząc, iż odszkodowanie za omawianą nieruchomość zostało ustalone zgodnie z powołanymi przepisami. Sąd stwierdził również, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalistycznymi, które posiada rzeczoznawca majątkowy. Obowiązkiem organu jest dokonanie oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym oraz ocena jego wartości dowodowej, stosownie do art. 80 kpa, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Zdaniem Sądu I instancji trafne jest również stanowisko organu, że art. 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. daje Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad możliwość dokonania zamiany gruntu leżącego w granicach pasa drogowego na grunt leżący poza pasem drogowym, ale nie nakłada takiego obowiązku i pozostawia to wyłącznie do uznania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Skoro cała działka nr [...] położona jest w pasie drogowym i objęta jest wywłaszczeniem, to Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie może jej nabyć na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy, bowiem przepis ten umożliwia nabywanie tylko i wyłącznie nieruchomości leżących poza pasami drogowymi, co wyraźnie stwierdził organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. N., reprezentowany przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 114, 130 i 131 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Natomiast na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. kasator zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracyjnym z mocy art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przypomniał stan sprawy oraz treść zastrzeżeń zgłaszanych dotychczas przez T. N. pod adresem organów administracji obu instancji. Stwierdził przy tym, że organy administracji powinny tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie obywateli do tychże organów. Mają też obowiązek wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie organy obowiązków tych nie dopełniły. W dalszej części uzasadnienie, autor skargi kasacyjnej, powołując się na orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Konstytucyjnego, wskazał, iż w orzecznictwie tym dominuje pogląd, że należne odszkodowanie stanowi element kształtujący stan właściwej równowagi pomiędzy potrzebami wynikającymi z ogólnego interesu społeczeństwa, a wymaganiami związanymi z ochroną podstawowych praw jednostki. W niniejszej sprawie prawa skarżącego zostały jednoznacznie ograniczone na rzecz społeczności przez to, że nie wyrażono zgody na zamianę nieruchomości oraz wyznaczono mu nieadekwatne odszkodowanie. Tymczasem słuszne odszkodowanie powinno mieć charakter ekwiwalentny do wartości wywłaszczonego dobra. Kasator wskazał również, iż T. N. nie jest przeciwny wywłaszczeniu, ale z uwagi na to, że nieruchomość ta jest głównym źródłem utrzymania jego i rodziny chciał uzyskać podobną nieruchomość, by móc dalej prowadzić gospodarstwo rolne. Biorąc pod uwagę koszty, jakie strona poniesie przy zakupie, a także wydatki niezbędne na modernizację i dostosowanie zakupionej działki na potrzeby gospodarstwa rolnego, realizacja takiego celu byłaby możliwa tylko w przypadku otrzymania słusznego odszkodowanie, lub zamiany dotychczasowych gruntów na podobną nieruchomości, przydatną do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nieruchomość skarżącego jest działką bardzo atrakcyjną, w pełni zmodernizowaną, z niezbędną zabudową służącą do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Stanowi ona główne źródło dochodu T. N., dlatego też skarżący wciąż w nią inwestuje. Zdaniem kasatora nie ma powodu, dla którego skarżący miałby rezygnować z działki, na której gospodarował całe życie. Nadto podobne nieruchomości, ale jeszcze na terenie miasta Kielce, kosztują dużo więcej od działek już poza strefą miasta. Niedopuszczalne jest, by podobne działki były wyceniane według zupełnie różnych kryteriów tylko dlatego, że położone są po dwóch stronach granicy administracyjnej miasta. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych pismem z dnia 24 lipca 2007 r. poinformował, iż pismem z dnia 4 lipca 2007 r., skierowanym do Wojewody Świętokrzyskiego wycofał swój wniosek z dnia [...] lipca 2006r., znak: [...] o wywłaszczenie działki nr [...]. Obecnie toczy się bowiem nowe postępowanie o ustalenie lokalizacji drogi krajowej S 74 na odcinku K. – C. i jest ono prowadzone w oparciu o znowelizowaną 16 grudnia 2006 r. ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U 03 Nr 80, poz. 721 z późn. zmian.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim wyjaśnić, że stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływanej jako ustawa P.p.s.a.) skarga kasacyjna musi spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżane w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej rozumie się wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień normom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych ma istotne znaczenie z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Zasada ta - poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. - oznacza pełne związanie określonymi przez kasatora podstawami zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do ponownego badania zgodności z prawem zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Nie jest też właściwy do zastępowania stron postępowania i korygowania czy uzupełniania wniesionej przez nie skargi kasacyjnej. Z własnej inicjatywy nie może podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych wad zaskarżonego orzeczenia niż wskazane przez kasatora. Jeżeli zatem - tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, Sąd drugiej instancji zobowiązany jest ograniczyć się tylko do zarzutów sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej. Z uwagi na wskazane granice postępowania kasacyjnego oraz na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, ustawodawca w art. 175 § 1 P.p.s.a. określił krąg podmiotów uprawnionych do sporządzenia omawianego środka zaskarżenia. Wprowadzenie tzw. przymusu adwokacko - radcowskiego miało gwarantować sporządzenie skargi kasacyjnej na odpowiednim poziomie merytorycznym i formalnym, umożliwiającym dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie art.174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie oparta została na obu wskazanych podstawach. Zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, ograniczył się tylko do wytyku złamania art. 8 i art. 11 kpa. Powyższy zarzut z samego założenia jest całkowicie chybiony. Adresatem zarzutu naruszenia zarówno prawa materialnego jaki procesowego może być tylko Sąd I instancji, ponieważ przedmiotem kontroli kasacyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zarzuty kasacyjne muszą zatem odnosić się do wspomnianego orzeczenia oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Reguły tego postępowania zostały określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że w ramach podstawy z art.174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zobowiązany jest bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik spraw. Tymczasem wskazane przez kasatora uchybienia dotyczą wyłącznie działań organów administracji publicznej a nie Sądu I instancji. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy regulują postępowanie administracyjne, a nie odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi. Jest więc rzeczą oczywistą, że WSA w Warszawie nie mógł naruszyć norm wskazanych w petitum i uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ponieważ w ogóle ich nie stosował. Sąd administracyjny, dokonując oceny zaskarżonego działania, wprawdzie bada czy jest ono zgodne także z przepisami regulującymi postępowanie, w którym zaskarżony akt został wydany, ale przepisów tych w postępowaniu sadowoadministracyjnym bezpośrednio w toku sprawowanej kontroli nie stosuje. Badania takiego dokonuje się bowiem w ramach zakreślonych przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast w rozpoznawanej skardze kasacyjnej Sądowi I instancji nie wytknięto żadnych naruszeń przepisów tej ustawy. W konsekwencji powyższy, błędnie sformułowany wytyk nie podlegał merytorycznej ocenie sądu kasacyjnego. Zamierzonego skutku nie mogły też odnieść zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym zakresie kasator wytknął WSA w Warszawie złamanie ogólnie art. 114, art.130 i art. 131 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Autor skargi kasacyjnej zdaje się zatem nie zauważać, że każdy z powołanych przepisów ma złożoną strukturę. Pierwszy z nich składa się bowiem z czterech ustępów, art. 130 dzieli się zaś na 2 ustępy, natomiast art. 131 - na 5 ustępów. Dla profesjonalnego pełnomocnika zobowiązanego do sporządzenia skargi kasacyjnej nie powinno ulegać wątpliwości, że wymóg powołania w niej konkretnych przepisów oznacza konieczność sprecyzowania, która jednostka redakcyjna przepisu o złożonej budowie została naruszona przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji kasatora i samodzielnie ustalać naruszenie, jakiej dokładnie normy zamierzał on zarzucić Sądowi I instancji. Autor skargi kasacyjnej nie tylko błędnie sformułował zarzut naruszenia powyższych przepisów prawa materialnego, ale wytyku tego nawet prawidłowo nie umotywował. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zgłosił on ogólne zastrzeżenia dotyczące ustalonego na rzecz T. N. odszkodowania, ale wywodów tych nie powiązał jednoznacznie z konkretnymi przepisami. Ponadto w skardze kasacyjnej w istocie kwestionuje się ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku, a stawia się zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Nie podejmuje się przy tym nawet próby wykazania na czym miała polegała wadliwa wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji poszczególnych przepisów materialnoprawnych oraz jak, zdaniem skarżącego, każda z tych norm powinna być rozumiana i stosowana. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art.1 Protokółu nr 1 do Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Przepis nie zawiera bowiem żadnego uregulowania, które czyniłoby prawo własności prawem absolutnym. Przeciwnie przyzwala on sygnatariuszom na ustanawianie prawa, "jakie uznają za konieczne do uregulowania sposobu korzystania z własności zgodnie z interesem powszechnym, albo w celu zapewnienia uiszczania podatków lub innych należności pieniężnych". W katalogu ustaw zawierających ograniczenia w korzystaniu z prawa własności mieści się niewątpliwie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W rozpoznawanej sprawie skarżący skutecznie nie zarzucił naruszenia żadnego z przepisów tych aktów prawnych. Z powyższych względów, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej są niewłaściwie sformułowane oraz niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło