I SA/Wa 1678/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2008 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę oddala skargę. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M., R. Ś. i B. Ś. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za grunt oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² i działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² z obrębu [...], uregulowany obecnie w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiący własność W., zajęty pod drogę publiczną (gminną) ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki podał, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną z nieruchomości przy ul. [...], twierdząc w uzasadnieniu, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] września 2004 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w W., zajętej pod drogę publiczną - część ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² i działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...]. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. ustalił odszkodowanie za w/w nieruchomość w wysokości [...] zł. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu J. M., R. Ś. i B. Ś. odnoszące się do wysokości ustalonego odszkodowania są nieuzasadnione. Stosownie bowiem do art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy na podstawie art. 154 ust. 1 w/w ustawy dokonuje wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Zgodnie z art. 156 ust. 3 i ust. 4 w/w ustawy "operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego ...". Zgodnie zaś z art. 75 kpa, opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie i jako dowód podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie. W szczególności ocena ta musi dotyczyć prawidłowości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego wysokości odszkodowania w korelacji z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Na podstawie § 36 ust. 1 i ust. 2 w/w rozporządzenia, przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się w pierwszej kolejności podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele, a w przypadku braku takich cen wartość gruntów określa się następująco: wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne lub pod poszerzenie dróg istniejących określa się jako iloczyn wartości 1 m² gruntów, z których wydzielono te działki gruntu i ich powierzchni. Rozpoznając niniejszą sprawę Prezydent W. ustalił, iż operat szacunkowy został wykonany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i przyjął go jako właściwy odnośnie określenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego, organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 10 kpa, przed wydaniem decyzji umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zawiadomił strony o zebraniu całości materiału dowodowego i możliwości zapoznania się ze sporządzonym w przedmiotowej sprawie operatem szacunkowym, a na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 20 listopada 2006 r. strony mogły zadawać pytania bądź zgłaszać wnioski dotyczące w/w operatu. Pismem z dnia 11 stycznia 2007 r. R. Ś. złożył uwagi w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy w dniu 16 lutego 2007 r. złożył pisemne wyjaśnienia dot. w/w uwag wnioskodawców. Zdaniem organu, twierdzenie odwołujących się stron, iż wartość działek wydzielona pod ulice jest wyższa, nie zostało poparte konkretnym kontroperatem. Wojewoda Mazowiecki uznał, iż wobec braku dowodów przeciwnych, sporządzony w sprawie operat szacunkowy spełnia wymogi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. Ś.; zarzucając naruszenie art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji wyraźnego kwestionowania przez niego w toku postępowania administracyjnego prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego i wnioskowania o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia tego operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja i decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. ustalającą odszkodowanie za grunt oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² i działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² uregulowany obecnie w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiący własność W., zajęty pod drogę publiczną (gminną) ul. [...] – w wysokości [...] zł, tj. na rzecz B. Ś. w udziale [...] części czyli w kwocie [...] zł, na rzecz R. Ś. w udziale [...] części czyli w kwocie [...] zł oraz na rzecz J. M. w udziale [...] części czyli w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 73 ust. 3 i 4 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem. Ostateczną decyzją z dnia [...] września 2004 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nabycie przez Gminę W., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – część ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² i działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m². Zgodnie z uchwałą Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stoł. Warszawskiego Nr 17, poz. 186), ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. drogi lokalne miejskie z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi. Zgodnie z art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, odszkodowanie wypłaca gmina. Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2 będzie ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, to jest działu III, rozdział 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603); przepisy te nie przewidują obowiązku przeprowadzenia rozprawy. Stosownie do art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 z późn. zm.), ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości. Organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Ponieważ jednak, zgodnie z art. 75 kpa, opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie i jako dowód podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie, organ ten powinien dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać czy został on zrobiony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową, i na podstawie art. 80 kpa ocenić wartość dowodową złożonego operatu szacunkowego. Obowiązkiem organu jest w takiej sytuacji należyte wyjaśnienie motywów zajętego stanowiska i przedstawienie argumenty, którymi kierował się zajmując stanowisko. Zgodnie z art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych, a sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1. Należy zatem podkreślić, że zakwestionowanie przez stronę w toku postępowania administracyjnego prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego nie nakłada na organ administracji obowiązku ponownego zlecenia sporządzenia operatu przez innego rzeczoznawcę majątkowego ani też obowiązku zlecenia oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, bowiem operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest jednym z dowodów, i podlega ocenie przez organ administracji, tak jak każdy inny dowód, na podstawie art. 80 kpa. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2006 r., LEX nr 206473, zarówno organy administracyjne jak i sądy rozpoznające sprawę mają obowiązek ocenić, na podstawie art. 80 kpa, wartość dowodową złożonego operatu szacunkowego. Żadne argumenty nie przemawiają za tym, aby organy rozpoznające sprawę na podstawie tego dokumentu nie mogły samodzielnie ocenić jego wartości dowodowej, a w razie wątpliwości żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.