II SA/Gl 817/06
WyrokWSA w Gliwicach2008-02-11
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy P. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu naruszenia zasad sporządzania planu, w szczególności niezgodności ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego oraz wadliwości graficznego przedstawienia strefy ochronnej wokół składowiska odpadów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że uchwała Rady Gminy P. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza zasad sporządzania planu. W szczególności, Sąd stwierdził, że plan jest zgodny ze Studium Uwarunkowaniem i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, a zarzuty dotyczące niezgodności graficznej przedstawienia strefy ochronnej wokół składowiska odpadów nie znalazły potwierdzenia w materiale sprawy, biorąc pod uwagę dopuszczalność wykorzystania opracowań geodezyjnych do określenia granic strefy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Wojewody i H. T. na uchwałę Rady Gminy P. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił niezgodność planu ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego w zakresie przeznaczenia terenów oznaczonych symbolami 1R/1MN i 2R/UHG. H. T. podniosła zarzuty dotyczące wadliwości proceduralnych i merytorycznych planu, w szczególności błędnego wyznaczenia granicy strefy ochronnej wokół składowiska odpadów oraz braku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi Wojewody i H. T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2008 r. sprawy ze skarg Wojewody i H. T. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargi.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. Rada Gminy w P. przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy P. Uchwała ta została zaskarżona do sądu administracyjnego przez Wojewodę S. oraz przez H. T., W. J. i B. P.-J. Skarga W. J. i B. P.-J. została odrzucona przez Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2007 r., albowiem skarżący nie uiścili żądanego wpisu od skargi.
Wojewoda S. wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w całości lub w części określonej w §§ 114 i 115 uchwały, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W uzasadnieniu zaś wskazano, że przyjęty plan nie jest zgodny z zapisami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy P., uchwalonego uchwałą Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...], co stanowi naruszenie zasady sporządzania planu i skutkuje jego nieważnością. Niezgodność ta dotyczy przeznaczenia terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami 1R/1MN (§ 114 uchwały) i 2R/UHG (§ 115 uchwały).
Dla terenu oznaczonego w planie symbolem 1R/1MN ustalono "przeznaczenie podstawowe: tereny rolne rezerwowane dla różnorodnej działalności inwestycyjnej. Zasady i warunki zagospodarowania terenu: realizacja zabudowy wymaga uzyskania zgody na wyłącznie gruntów z produkcji rolnej w trybie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; do czasu uchwalenia nowego planu, utrzymuje się dotychczasowe przeznaczenie terenu". Natomiast zgodnie z zapisami Studium teren ten znajduje się w strefie I – tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, która zgodnie z pkt 3.2 Studium obejmuje tereny istniejącej i projektowanej zabudowy mieszkaniowo-usługowej z dopuszczeniem lokalizowania wszystkich funkcji towarzyszących nieuciążliwych dla otoczenia.
Z kolei dla terenu oznaczonego w planie symbolem 2R/UHG ustalono "przeznaczenie podstawowe: tereny rolne rezerwowane dla różnorodnej działalności inwestycyjnej. Zasady i warunki zagospodarowania terenu: realizacja zabudowy wymaga zgody na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej w trybie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; do czasu uchwalenia nowego planu utrzymuje się dotychczasowe zagospodarowanie terenu". Tymczasem w Studium teren ten znajduje się w obszarze oznaczonym jako strefa V – "tereny ofertowe dla różnorodnej działalności gospodarczej"
W odpowiedzi na tę skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Po pierwsze zauważono, że w miejscowym planie teren oznaczony symbolem 1R/1MN (§ 114) został określony jako "tereny rolne zarezerwowane dla potrzeb zabudowy mieszkaniowej" (a nie jak twierdzi Wojewoda – tereny rolne zarezerwowane dla potrzeb różnorodnej działalności inwestycyjnej). Po wtóre wskazano, że plan zachowuje zgodność ze Studium. Studium to, zgodnie z przepisami, składa się z dwóch części: tekstowej i graficznej. W części tekstowej w pkt 3.2 wyróżniono strefy polityki przestrzennej, w tym strefę I – tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, a w niej strefę zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności, oraz strefę V – tereny ofertowe dla rozwoju różnorodnej działalności inwestycyjnej. Na rysunku Studium w taki sposób oznaczone są bardzo duże obszary, zarówno już zabudowane, jak i tereny rolne, wskazane do zabudowy po spełnieniu wymagań zawartych w ustaleniach Studium.
Zgodnie z ustaleniami zawartymi na str. 16 i 17 Studium, Strefa zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności obejmuje tereny istniejącej zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej z usługami wraz z terenami rozwojowymi dla tej funkcji. Przyjęte kierunki i zasady zagospodarowania przewidują m. in., że dla nowych terenów wskazanych do zabudowy, dopuszczenie do zagospodarowania należy uwarunkować analizą możliwości lokalizacji zabudowy i uzbrojenia terenu oraz bezkolizyjnym rozwiązaniem obsługi komunikacyjnej. Oznacza to w przekonaniu Gminy, że w granicach tej strefy można i należy różnicować – w zależności od warunków- rodzaj zabudowy. Takie zróżnicowanie występuje właśnie przy ul. [...], gdzie w dwóch pierwszych liniach zabudowy dopuszczono lokalizację zabudowy mieszkaniowej (teren o symbolu 1 MN), a na zapleczu teren oznaczono jako 1R/1MN i dopuszczono do zabudowy wyłącznie budynkami gospodarczymi i inwentarskimi (zabudowa zaliczana zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm./, do zabudowy zagrodowej). W ocenie gminy, takie zróżnicowanie przeznaczenia terenu odpowiada wymogom Studium a funkcja terenu o symbolu 1R/1MN określona w § 114 uchwały mieści się w funkcji wyznaczonej przez Studium. Podstawowym warunkiem wskazanym w Studium dla realizacji zabudowy na trenach niezabudowanych jest możliwość uzbrojenia terenu i istnienie obsługi komunikacyjnej.
Natomiast zgodnie z zapisami Studium, udostępnienie do zagospodarowania terenów ofertowych dla różnorodnej działalności gospodarczej wymaga uporządkowania własności gruntów, przeprowadzenia scaleń i podziałów oraz przygotowania terenu poprzez sporządzenie planu w celu rozwiązania obsługi komunikacyjnej i inżynieryjnej. Teren oznaczony w planie jako 2R/UHG był w projekcie planu przeznaczony pierwotnie dla realizacji działalności inwestycyjnej. Nie został jednak uzgodniony zjazd z drogi krajowej przez Dyrekcję Okręgową Dróg Krajowych i Autostrad, co uniemożliwia obsługę komunikacyjną i w efekcie dopuszczenie terenów do zabudowy. Wskazano, że po rozwiązaniu konfliktów dotyczących sposobu obsługi komunikacyjnej i sposobu uzbrojenia, oba tereny mogą być objęte zmianą planu.
H. T. w skardze do sądu administracyjnego zwróciła się o stwierdzenie nieważności uchwały w przedmiocie planu w całości, zarzucając rażące błędy proceduralne oraz merytoryczne braki planu. W uzasadnieniu natomiast podała, że plan winien służyć uporządkowaniu funkcjonowania składowiska śmieci w M. S. Skarżąca opisała uciążliwości jakie wiążą się dla okolicznych mieszkańców z istnieniem składowiska i zarzuciła, że jego status prawny nie jest uregulowany. Podniosła też, że bezskutecznie od lat walczy o uznanie, że jej nieruchomość położona jest w zasięgu 500 metrowej strefy ochronnej wyznaczonej wokół składowiska. Skarżąca wskazała, że w toku postępowania winien zostać sporządzony raport oddziaływania na środowisko, obowiązkowy dla tego rodzaju obiektów jak składowisko śmieci. Raportu tego nie może zastąpić ani pochodzący z roku [...] przegląd ekologiczny, ani ogólnikowa prognoza oddziaływania na środowisko. Zignorowane zostało także żądanie, aby zamiast strefy ochronnej został ustanowiony obszar ograniczonego użytkowania. W końcu w skardze stwierdzono, że istota problemu sprowadza się do manipulowania granicami strefy ochronnej. Dołączona do prognozy oddziaływania na środowisko mapa jest sprzeczna z opisem zawartym w prognozie. Projekt planu wprowadza wymóg realizacji 500 metrowej strefy ochronnej, a mapa wykazuje strefę 400 metrową. Rysunek strefy ochronnej z tej mapy został przyjęty przez Radę do planu. Rozbieżność między rysunkiem i opisem winna być usunięta na korzyść opisu. Na poparcie swych argumentów przedłożono dwie mapy, na których wedle skarżącej nie ma tej rozbieżności. Rozbieżność ta wyznacza natomiast interes prawny skarżącej w zaskarżeniu uchwały w przedmiocie planu, albowiem mapa przyjęta do planu usuwa działkę skarżącej z terenu strefy, zaś prawidłowo winna ona znajdować się w strefie ochronnej. Poświadcza to wykaz działek z rejestru gruntów dołączony jako załącznik nr 4 do skargi. Z tego względu najlepszym rozwiązaniem byłoby, aby do planu został sporządzony wykaz działek do wywłaszczenia, co Rada Gminy zignorowała. Przyjęcie planu bez uzyskania wiadomości specjalnych o wpływie składowiska na środowisko, bez uprzedniego wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania, z błędami między opisem i rysunkiem planu i uchybieniami w ustaleniach faktycznych uzasadnia w ocenie skarżącej żądanie stwierdzenia nieważności uchwały.
Wniesienie skargi do sądu zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, na które udzielono odpowiedzi negatywnej uchwałą nr [...] z dnia [...] r., doręczoną skarżącej [...] r. W uzasadnieniu tej uchwały Rada Gminy podniosła, że obszar specjalnego zagospodarowania: zieleni izolacyjnej, wyznaczony wokół składowiska odpadów obejmuje teren w promieniu 500 m od granic składowisk i jest wyznaczony geodezyjnie na mapach z dnia [...] r. opracowanych na zlecenie Wójta Gminy przez geodetę Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w C. Obszar ten jest zgodny w swym zasięgu z planem realizacyjnym wysypiska wraz ze strefą ochronną dla całego wysypiska, tj. z załącznikiem nr 1 do decyzji Wojewody S. nr [...], Przeglądem Ekologicznym dla Składowiska, Planem Gospodarki Odpadami dla Gminy P., czego dowodem są pozytywne uzgodnienia projektu planu. Wskazany obszar jest zgodny także ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy P., który posługuje się pojęciem strefy ochronnej. Strefa ograniczonego użytkowania może natomiast być wyznaczona przez Wojewodę, w tej sprawie Rada Gminy podjęła uchwałę zobowiązującą Wójta do wystąpienia z listem intencyjnym. Podniesiono, że uchwalony plan zagospodarowania nie podaje areału wysypiska ani nie stwierdza, że w promieniu 1000 m nie ma siedzib ludzkich. Powierzchni wysypiska i obszar dawnej strefy ochronnej zgadzają się z planem realizacyjnym wysypiska. Żądanie, aby uchwalenie planu było poprzedzone sporządzeniem raportu oddziaływania na środowisko i wyznaczeniem obszaru ograniczonego użytkowania, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.
W odpowiedzi na tę skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko Rady wyrażone w uchwale podjętej w wyniku rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Z akt sprawy, w tym załączników do skargi wniesionej przez H. T. wynika, że na gruncie uprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P. istniała sprzeczność między zapisami planu a załącznikiem graficznym w zakresie szerokości przedmiotowej strefy ochronnej, co wynika z pisma Dyrektora Wydziału Architektury i Polityki Regionalnej z dnia [...] r. nr [...], skierowanego do H. T. Szerokość tej strefy wedle zapisów ówcześnie obowiązującego planu wynosiła również 500 m natomiast rysunek planu sporządzony był wadliwie i przebieg tej strefy ilustrował odmiennie. W konsekwencji Wójt Gminy zlecił wykonanie map z naniesioną na nich granicą 500 metrowej strefy ochronnej, o czym zawiadomiono skarżącą H. T. pismem z dnia [...]r., nr [...]. Mapy opracowania geodezyjnego z dnia [...] r. zostały przedłożone Sądowi. Mapa oznaczona numerem [...] jako km [...] Gmina P. obręb Kolonia B. W. obejmuje stanowiącą własność skarżącej nieruchomość o numerze ewidencyjnym [...] przy ul. [...]. Działka ta leży poza obszarem zakreślonym na mapie czerwoną linią, ilustrującą przebieg granicy strefy ochronnej wysypiska.
Do procedury przygotowania zaskarżonego planu Rada Gminy przystąpiła w oparciu o uchwałę z dnia [...] r nr [...], zmienionej uchwałą z dnia [...] r. nr [...], o czym ogłoszono poprzez obwieszczenie oraz publikację w prasie miejscowej (Trybuna S. nr [...] z dnia [...] r.), informując jednocześnie o prawie zgłaszania wniosków do planu. Instytucje i organy uprawnione do opiniowania i uzgadniania planu zawiadomiono indywidualnie.
Wniosek do planu został złożony m.in. przez H. T. [...] r. (teczka [...] dokumentacji planistycznej, wniosek nr [...]). We wniosku tym zwrócono się o naniesienie na rysunku planu granicy strefy ochronnej dla wysypiska zgodnie z jej prawnym przebiegiem, to jest w odległości 500 m. od granic wysypiska, jak również o delimitację tej strefy w terenie i trwałe oznakowanie.
Złożone wnioski poddane zostały analizie. Odnośnie wniosku skarżącej przyjęto, że wnioskuje ona o objęcie działki strefą ograniczonego użytkowania, działka leży poza zasięgiem 500 m strefy sanitarnej wysypiska a ustanowienie strefy ograniczonego użytkowania leży w kompetencji Wojewody.
Do projektu planu przedłożone zostały opinie wójtów gmin sąsiednich w zakresie inwestycji celu publicznego o zasięgu lokalnym oraz opinia gminnej komisji urbanistyczno-architektonicznej. Wszystkie opinie były pozytywne. Uzyskano także wymagane prawem uzgodnienia oraz zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne.
Na potrzeby procedury planistycznej zostały także sporządzone: prognoza oddziaływania na środowisko oraz prognoza skutków finansowych uchwalenia planu. W prognozie oddziaływania na środowisko ze [...] r. stwierdzono m. in., że w zakresie dotyczącym zasad ochrony środowiska, projekt planu jest zasadniczo zgodny ze Studium. Różnice wynikają z mniejszych powierzchni przyjętych w planie dla realizacji poszczególnych form użytkowania terenu. Nie powoduje to jednak sprzeczności z długookresową polityką przestrzenna określoną w Studium a z punktu widzenia środowiska przyrodniczego jest to zjawisko korzystne, ponieważ umożliwia zachowanie terenów stanowiących w Studium rezerwę dla różnych form, w użytkowaniu rolniczym. Obiektami powodującymi uciążliwości dla otoczenia i środowiska są: międzygminne składowisko odpadów w M. –S., droga krajowa [...] oraz potencjalnie złoże piasków w Z. Dla ochrony i zmniejszenia uciążliwości zalecono m. in. aby zagospodarowanie terenów położonych wokół składowiska uwzględniało realizacje zadrzewień izolacyjnych. Przyjęto, że dla składowiska plan przewiduje 500 metrową zieleń o charakterze izolacyjno-ochronnym. Wśród zagrożeń dla środowiska i ludzi wskazano zagrożenia powodziowe, związane z przerwaniem zapory w P., awarii gazociągu, pożaru lub rozszczelnienia zbiorników stacji benzynowych. Za źródło zagrożeń uznano również istnienie składowiska odpadów i związane z nim zagrożenia wynikające z ewentualnego pożaru lub niewłaściwego składowania odpadów. Zalecono w związku z tym opracowanie programu zapobiegania awariom i ograniczania ich skutków oraz prowadzenie ewidencji składowanych odpadów i zakaz składowania odpadów niebezpiecznych. Oceniono, że respektowanie przewidzianych w planie zasad i warunków zagospodarowania terenów ograniczy niekorzystne oddziaływanie na środowisko.
Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu na okres od [...] do [...] r. o czym zawiadomiono poprzez obwieszczenie i ogłoszenia w prasie lokalnej. Pouczono o możliwości wnoszenia uwag do planu.
Publiczna dyskusja nad projektem planu odbyła się [...] r. Do projektu planu zgłoszone zostały 24 uwagi, m. in uwaga H. T., dotycząca przebiegu granicy strefy izolacyjnej dla składowiska. Wniosek ten nie został uwzględniony ze wskazaniem na sprzeczność ze Studium. W efekcie uwzględnienia części uwag, projekt planu został ponownie wyłożony do publicznego wglądu na okres od [...] do [...] r., o czym prawidłowo zawiadomiono. W trakcie przeprowadzonej w dniu [...] r. kolejnej dyskusji publicznej, H. T. zarzuciła wadliwe nakreślenie strefy sanitarnej przedmiotowego składowiska odpadów zaś pismem z dnia [...] r. wniosła uwagi do projektu planu. Zawnioskowała po raz kolejny o doprowadzenie do zgodności między planem realizacyjnym składowiska a planem zagospodarowania przestrzennego gminy poprzez uwzględnienie opracowania Biura Projektów z L. [...] i Przeglądu ekologicznego składowiska odpadów z [...] r. Uwagi tej nie uwzględniono. W piśmie z dnia [...] r. Wójt Gminy wyjaśnił, że obszar specjalnego zagospodarowania wokół składowiska odpadów jest zgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy P., obejmuje obszar o promieniu 500 m od granic składowiska i jest wytyczony geodezyjnie a swym zasięgiem odpowiada planowi realizacyjnemu, przeglądowi ekologicznemu, planowi gospodarki odpadami gminy, czego dowodem są uzyskane uzgodnienia.
Lista nieuwzględnionych uwag została przedłożona Radzie Gminy wraz z projektem planu. Zaskarżoną uchwałą, po stwierdzeniu zgodności projektu planu z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy P., Rada Gminy przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W aktach sprawy znajduje się nadto dokumentacja projektowa wysypiska odpadów część III, dotycząca planu realizacyjnego zagospodarowania strefy ochronnej. Dokumentacja ta potwierdza, że dla wysypiska przewidziano strefę ochronną o promieniu 500 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały w całości lub części. Badając legalność zaskarżonej uchwały Sąd stwierdził w pierwszym rzędzie, że w toku procedury planistycznej nie doszło do naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, zachowana została też właściwość organów. Organ prowadzący procedurę uchwalania planu dopełnił czynności wymaganych w przepisach art. 14-20 powołanej ustawy, co dokumentuje opisana dokumentacja planistyczna. Nie znalazły zatem potwierdzenia w materiale sprawy zarzuty skarżącej H. T., dotyczące podjęcia uchwały z naruszeniem norm proceduralnych.
Do rozważenia pozostaje zatem przesłanka uzależniająca nieważność uchwały w przedmiocie planu miejscowego od stwierdzenia naruszenia zasad sporządzania takiego planu. W tym przypadku ustawodawca nie wymaga, aby naruszenie miało charakter istotny, zatem każde naruszenie zasad sporządzania planu, skutkuje stwierdzeniem jego nieważności w całości lub części. Zasady sporządzania planu miejscowego to standardy odnoszące się do merytorycznych ustaleń planu, związane są z jego treścią oraz parametrami technicznymi i wymaganiami dotyczącymi dokumentacji planu. Dla normatywnego wyznaczenia tych standardów znaczenie mają zatem w szczególności przepisy art. 15, 17 pkt 4 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odniesieniu do dokumentacji planistycznej kryteria jej poprawności wskazują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587).
Zasady związane ze sporządzaniem planu wymagają w konkretnym przypadku uwzględnienia w takim zakresie, w jakim jest to celowe ze względu na okoliczności tego przypadku.
Badając zaskarżoną uchwałę Sąd doszedł do przekonania, że przy uchwalaniu przedmiotowego planu miejscowego dla gminy P. nie doszło do naruszenia zasad sporządzania planu. W szczególności Sąd nie uznał za zasadny zarzutu Wojewody, jakoby plan był sprzeczny ze Studium w części wskazanej w skardze.
Zakwestionowane przepisy § 114 i 115 odnoszą się odpowiednio do przeznaczenia terenów oznaczonych symbolami 1R/1MN i 2R/UHG. Dla terenu określonego jako 1R/1MN ustalono przeznaczenie podstawowe: tereny zarezerwowane dla potrzeb zabudowy mieszkaniowej. Wskazano, że do czasu opracowania nowego planu utrzymuje się istniejące użytkowanie terenu a realizacja zabudowy wymaga zgody na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Tereny te w postanowieniach Studium zostały zaliczone do strefy I jako tereny zabudowy mieszkaniowej. Strefa ta obejmuje tereny istniejącej i projektowanej zabudowy mieszkaniowo-usługowej i została podzielona na strefę zabudowy mieszkaniowej o cechach i standardach osiedlowych, strefę zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności oraz tereny mieszkaniowe o obniżonym standardzie zamieszkiwania. W przekonaniu Sadu należy zgodzić się ze stanowiskiem Rady Gminy, że określenie w planie miejscowym terenów przewidzianych w Studium pod zabudowę mieszkaniową jako terenów stanowiących rezerwę pod taką zabudowę, nie stoi we wzajemnej sprzeczności. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o planowaniu (...), Studium służy gminie do określenia kierunków jej polityki przestrzennej. Stąd, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy, jego postanowienia wyznaczają z zasady ogólne kierunki działalności i wskaźniki dla wydzielonych obszarów. Studium zawiera diagnozę zagospodarowania przestrzennego i określa politykę gminy w zakresie zagospodarowania przestrzennego, zwykle w dłuższym czasie. Postanowienia Studium są dla organu sporządzającego plan wiążące (art. 9 ust. 4 ustawy), co oznacza, że zapisy planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w Studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć. Utrzymanie dotychczasowego sposobu użytkowania terenów oznaczonych jako 1R/1MN niewątpliwie nie wyklucza i nie ogranicza zrealizowania w przyszłości kierunku zagospodarowania wyznaczonego w Studium. Postanowienia planu dla tej jednostki nie modyfikują też kierunków zagospodarowania wyznaczonych w Studium, albowiem rezerwują te tereny dla realizacji funkcji głównej, zgodnej ze Studium.
Analogicznie wygląda w przekonaniu Sądu kwestia zgodności § 115 uchwały i postanowień Studium dotyczących strefy V. Strefa V obejmuje tereny ofertowe dla różnorodnej działalności gospodarczej. Studium nie precyzuje nawet rodzaju tej działalności stanowiąc, że wskazuje się jedynie tereny, które mogą być atrakcyjne dla lokalizacji przedsięwzięć komercyjnych. Przewiduje przy tym, że udostępnienie tych terenów do zagospodarowania wymaga uporządkowania stanu własności, scaleń i podziałów, przygotowania w planach rozwiązań obsługi komunikacyjnej i inżynieryjnej oraz zdefiniowania zasad lokalizacji i rodzajów działalności gospodarczej. Zapis § 115 planu, charakteryzujący te tereny jako tereny rolne rezerwowane dla potrzeb różnorodnej działalności inwestycyjnej i przewidujący do czasu opracowania nowego planu, utrzymanie istniejącego użytkowania terenu, zapisów Studium nie narusza. Realizacja zapisów planu nie prowadzi bowiem do zagospodarowania terenu innego niż docelowe, w szczególności skutku takiego nie wywiera utrzymanie dotychczasowego sposobu użytkowania
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi H. T. należy wskazać, że w istocie dotyczą one sporu co do przebiegu granicy strefy izolacyjnej dla wysypiska śmieci. W sprawie jest bezsporne i przyznawane przez strony, że promień wyznaczający ten obszar wynosi 500 m. Zasadności przyjęcia takiej właśnie szerokości obszaru o funkcji ochronnej skarżąca nie podważa. Neguje natomiast zgodność rysunku planu z ustaleniami tekstowymi.
Zgodnie z § 55 zaskarżonej uchwały teren oznaczony symbolem NU przeznaczony jest w podstawowym zakresie pod składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w S., zakład zagospodarowania odpadów wraz z urządzeniami towarzyszącymi oraz oczyszczalnię ścieków. Natomiast przepis § 56 uchwały przewiduje, że teren w promieniu 500 m od składowiska odpadów, określony na rysunku planu symbolem 1ZI stanowi obszar specjalnego zagospodarowania – zieleń izolacyjno ochronną o zwartym pokroju wskazany do objęcia prawną formą ochronną poprzez ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. Wielkość tego obszaru szczególnego zagospodarowania nie jest zdeterminowana postanowieniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy P. Studium to wyróżnia strefą VI określona jako tereny urządzeń infrastrukturalno-technicznych o znaczeniu ponadlokalnym. Strefa to obejmuje m in. składowisko odpadów w M.-S. wraz z ustalona strefą. Natomiast w części dotyczącej określenia celów polityki ochrony środowiska przyrodniczego (pkt 4 Studium) wskazuje się na potrzebę wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania na terenach położonych w zasięgu uciążliwego oddziaływania istniejącego wysypiska śmieci oraz realizację na tym terenie zieleni charakterze izolacyjnym. W tym zakresie ostanowienia uchwały nie naruszają zatem zapisów Studium.
Skarżąca zarzucała, że uchwalenie planu nastąpiło z naruszeniem prawa, albowiem nie sporządzono raportu oddziaływania na środowisko jak również zignorowane zostało żądanie, aby zamiast strefy ochronnej został ustanowiony obszar ograniczonego użytkowania. Należy w związku z tym zauważyć, że w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przewidziane postępowanie dotyczące sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Raport taki, w odniesieniu do określonych kategorii obiektów jest wymagany w postępowaniu związanym z realizacją inwestycji – ustalania warunków zabudowy lub udzielania pozwolenia na budowę.
Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, uregulowane w dziale VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Z 2006 r., nr 129, poz. 902 ze zm.) może mieć miejsce zarówno w odniesieniu do oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji planów i programów (rozdz. 1) jak i w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć. (rozdz.2).Przepisy art. 40-45 ustawy regulują postępowanie w sprawie oddziaływania na środowisko na etapie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 40 tej ustawy, przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty planów zagospodarowania przestrzennego. Organ opracowujący projekt takiego planu jest zobowiązany, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy do sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko. Treść tej prognozy winna odpowiadać wymaganiom z art. 41 ust. 2ustawy. Projekt planu wraz ze sporządzoną prognozą oddziaływania na środowisko podlega opiniowaniu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zgodnie z art. 43 ust. 1 i art. 45 pkt 3 ustawy. W odniesieniu o planów miejscowych, udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, regulowany jest przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz ze sporządzona prognozą oddziaływania na środowisko został przedstawiony właściwemu organowi, co dokumentuje pismo skierowane do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] r. nr [...]. Organ ten zaopiniował przedłożony projekt bez uwag postanowieniem z dnia [...] r., nr [...].
W sprawie nie miały natomiast zastosowania przepisy rozdz. 2 działu VI ustawy o ochronie środowiska, albowiem dotyczą one planowanych przedsięwzięć. Art. 51 ustawy, odnoszący się do przypadków obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko nie ma zatem zastosowania w sprawie i zarzut skargi dotyczący braku sporządzenia takiego raportu nie jest zasadny. Przedmiotowe składowisko odpadów jest obiektem istniejącym, zatem przy uchwalaniu planu organ właściwy winien uwzględnić uwarunkowania wynikające ze stanu prawnego regulującego działanie takiego obiektu, w tym np. dane wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z przepisów regulujących istnienie wysypiska.
Zebrane w sprawie materiały dokumentują, że wysypisko powstało m. in. w oparciu o pozostającą w obiegu prawnym decyzję z dnia [...] r. nr [...], którą zatwierdzony został plan realizacyjny wraz z 500 m strefą ochronną. Zatem zapis planu powielający tę wielkość jest dopuszczalny, czego skarżąca w istocie nie neguje. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 ze zm), funkcjonowanie instalacji w warunkach ustalonych stref ochronnych było możliwe do dnia [...] r. Okoliczność ta nie pozbawia jednak Rady Gminy uchwalającej plan miejscowy do zachowania obszaru o funkcji izolacyjno-ochronnej.
Kolejny zarzut skarżącej dotyczył przyjęcia planu mimo braku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Trzeba zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, obszary ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ustanawiane są uchwałą sejmiku województwa (w dacie prowadzenia postępowania planistycznego organem tym był Wojewoda), jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, z analizy porealizacyjnej lub z przeglądu ekologicznego wynika, że mimo zastosowanych dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu. Ustanowiony obszar ograniczonego użytkowania winien być uwzględniony w uchwalanym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustanowienie takiego obszaru nie należy jednak do kompetencji rady gminy. W niniejszej sprawie przeprowadzone w toku procedury planistycznej postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie wykazało konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. W tej sytuacji brak podstaw do formułowania żądania, aby uchwalenie planu było uwarunkowane wcześniejszym ustanowieniem takiego obszaru. Potwierdza to stanowisko Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] r., nr [...], który odpowiadając na pismo wójta gminy P. w sprawie ustanowieni takiego obszaru wskazał, że potrzeba utrzymania dla składowiska 500 m strefy ochronnej została potwierdzona przeglądem ekologicznym, przepis art. 26 ustawy o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska (...) może być podstawą do zmniejszenia lub zniesienia strefy ochronnej gdy prowadzący instalacje ograniczy szkodliwe oddziaływanie na środowisko.
Zarzuty skarżącej związane z przebiegiem granicy obszaru specjalnego zagospodarowania - zieleni izolacyjnej o symbolu 1ZI związane są zatem w istocie z problemem prawidłowości wyznaczenia na rysunku planu takiego elementu planu jak przebieg linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Plan miejscowy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera część tekstowa i graficzną. Jak przewiduje art. 16 tej ustawy, winien on zostać sporządzony w odpowiedniej skali z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych lub w ich braku – map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587), w przypadku sporządzania planu dla dużych obszarów dopuszcza się stosowanie map w skali 1:2000. W takiej właśnie skali zostały sporządzony rysunek planu. Mapy przedłożone przez skarżącą wraz ze skargą i uznane przez nią za wiarygodne, sporządzone są w skali 1: 10.000, ich precyzja zatem jest mniejsza. W istocie przebiegu granicy strefy ochronnej z precyzją pozwalającą stwierdzić, czy działka skarżącej w tej strefie się znajduje, w oparciu o dołączone do skargi mapy, nie da się stwierdzić. Nie można również potwierdzić tezy skarżącej, że przyczyną rzekomej wadliwości rysunku planu jest przyjęcie granic strefy ochronnej z mapy sporządzonej na potrzeby raportu oddziaływania na środowisko. Dla oceny, jak przebiega zewnętrzna granica strefy 1ZI znaczenie natomiast mają materiały przygotowane w ramach opracowania geodezyjnego z roku [...]. W przekonaniu Sądu, przygotowane opracowanie geodezyjne dotyczące przebiegu granicy 500 m strefy ochronnej składowiska stanowi dopuszczalny i wiarygodny materiał do wykorzystania w pracach planistycznych związanych z przygotowaniem rysunku planu. Przepisy dotyczące planowania nie przewidują ani nie wymagają, aby działki wchodzące w skład danych jednostek planistycznych były w planie wymieniane indywidualnie, z podaniem ich numerów. Wobec istnienia wskazanego opracowania geodezyjnego nie może też stanowić dowodu na przebieg granicy strefy ochronnej wysypiska lista działek według wykazu z rejestru gruntów, znajdująca się w aktach związanych z udzieleniem pozwolenia na budowę wysypiska. Brak jest przy tym jasności, czy zawiera ona wykaz działek objętych inwestycją, czy też wykaz stron postępowania, a zatem również właścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Należy także zwrócić uwagę, że działka nr [...] ujęta w tym wykazie nie jest scharakteryzowana jako zabudowana. Późniejsze ewentualna zabudowa działki była dopuszczalna jedynie w sytuacji, gdy leżała ona poza obszarem strefy ochronnej, objętym zakazem nowej zabudowy.
Mając na uwadze podane wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło