I SA/Po 1638/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-02-12
Skład orzekający: Stanisław Małek, Maria Skwierzyńska, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych, naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, a także czy prawidłowo zinterpretował przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych określone w art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych przedstawionych przez stronę skarżącą, w tym do przesłanki ważnego interesu publicznego oraz aktualnej sytuacji finansowej spółki. Brak wyczerpującego uzasadnienia i naruszenie zasady czynnego udziału strony uniemożliwiły sądową kontrolę legalności rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka A wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych, powołując się na niemożność ich poniesienia bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej oraz na ważny interes publiczny związany z jej działalnością. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając, że spółka nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów ani istnienia ważnego interesu publicznego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Kpa, w tym zasady czynnego udziału strony i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a także błędną wykładnię art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2008r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę (...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ E. Brychcy /-/ S. Małek /-/ M. Skwierzyńska
I SA/Po 1638/07
U Z A S A D N I E N I E
Spółka A w W. wniosła na podstawie przepisu art.64 e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz.1954) o umorzenie kosztów egzekucji w łącznej kwocie (...) zł wraz z odsetkami. Stwierdziła, iż wniosek znajduje oparcie na dwóch przesłankach wymienionych w przepisie § 2 art.64e:
1. że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;
2. za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny.
Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, iż A Oddział Regionalny w P. jest jej jednostką organizacyjną, która działa na zasadach wewnętrznego ograniczonego rozrachunku gospodarczego.
Podstawowym zadaniem Spółki i podległych jej jednostkom jest bu7dowa i utrzymanie infrastruktury (...), prowadzenie (...), świadczenie usług z tym związanych, zarządzenie nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury (...). Umożliwienie wykonywania tych obowiązków stanowi "ważny interes publiczny". (...) jest bowiem jedną z najważniejszych gałęzi (...).
Spółka została utworzona na podstawie ustawy z (...). Zgodnie z ustawą o (...), jest podmiotem gospodarczym zarządzającym państwową infrastrukturą (...) (budowa i utrzymanie infrastruktury (...), prowadzenie (...), świadczenie usług związanych z (...), zarządzanie nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury).
Sytuacja finansowa Spółki od początku jej działalności była trudna. Nieterminowe regulowanie zobowiązań przez jej kontrahentów przyczyniło się do załamania płynności finansowej.
Największym dłużnikiem Spółki są B, które na realizację swych zadań miały otrzymać w latach 2004-2005 co najmniej (...) złotych ((...)) a otrzymały z budżetu jedynie (...) złotych. Miało to wpływ na krytyczną sytuację finansową B, a tym samym na sytuację finansową Spółki i podległych jej jednostek.
W wyniku podjętych przez B działań restrukturyzacyjnych zawarta została ugoda, w której przewidziano umorzenie przez Spółkę (...)% należności głównej. W ten sposób Spółka pozbawiona została wpływów w wysokości około (...) złotych. Pozostała część należności ((...) złotych) ma być regulowana w (...) ratach począwszy od 1 stycznia 2006r. Pomimo zawarcia ugody zadłużenie B wobec Spółki wynosi ponad (...) złotych.
Trudna sytuacja finansowa A jest spowodowana także ograniczonymi możliwościami pozyskiwania usługobiorców, gdyż w dużym stopniu zakres tych usług przejęty został przez (...).
Wspieranie (...), w tym także przez pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie, jest ważnym interesem publicznym. Spowoduje bowiem zmniejszenie wydatków na remonty i naprawy dróg oraz ochronę środowiska.
Strata spółki - Zakład w P. wynosiła na dzień (...) (...) zł. Zakład jest pracodawcą dla (...) pracowników. Utrzymanie miejsc pracy dla tych pracowników jest też ważnym interesem publicznym. Wyjaśniono, iż Spółka zawarła (...) z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Umowa ta przewiduje (...) raty spłaty kwoty (...) zł. Mimo istniejących trudności postanowienia umowy są terminowo realizowane.
Według oceny Spółki wnio0sek o umorzenie kosztów egzekucyjnych zasługuje na pozytywne rozpatrzenie.
Spółka załączyła do pisma datowanego (...) cząstkowe bilanse oraz rachunek zysków i strat za lata 2005 i 2006 a także informację o ustanowionych obciążeniach na środkach trwałych i wartościach niematerialnych i prawnych.
W pismie wyjaśniono, że Spółka nie może skorzystać z dotacji Unii Europejskiej (nawet do 2 miliardów złotych), dlatego że nie ma możliwości wniesienia własnego wkładu pieniężnego. Od początku swojej działalności Spółka ponosi straty spowodowane przede wszystkim brakiem wymaganych dotacji z budżetu oraz brakiem wpłaty wciąż rosnących należności, głównie od B.
Układ zawarty z Centralą ZUS-u stanowi dla Spółki znaczne obciążenie finansowe. Podkreślono, że zapłata przedmiotowych kosztów egzekucyjnych "może ze sobą pociągnąć znaczną redukcję zatrudnienia". Zwolnienia takie wymuszone będą koniecznością zamknięcia (...) i innej infrastruktury nie posiadających znaczenia państwowego.
Obowiązkiem Spółki jest terminowe i bieżące płacenie rat zaległych składek i opłacanie bieżących. Nie spłacenie ich w terminie spowoduje bowiem, iż umowa zawarta z Centralą ZUS-u ulegnie rozwiązaniu a kwota zadłużenia będzie egzekwowana.
Wskazała Spółka, iż ważny interes publiczny należy oceniać tylko z jej punktu widzenia. Przepis art.64e nie przewiduje bowiem konieczności brania pod uwagę sytuacji finansowej ZUS.
W kolejnym pismie datowanym (...) Spółka podała, iż jej strata na grudzień 2006r. powiększyła się do kwoty (...) zł.
Znajdująca się w aktach sprawy analiza sytuacji ekonomiczno-finansowej potwierdza, iż Spółka nie posiada własnych środków na finansowanie działalności. Spadek przychodów powoduje spadek wpływów, co w kolejnym okresie powoduje spadek realizacji produkcji, ponieważ marża jest konsumowana przez koszty.
Znajdujący się w posiadaniu Spółki majątek trwały jest jak wskazano w powyższej analizie "mało produktywny", a w postępowaniu egzekucyjnym niemalże niemożliwym do sprzedania ((...)). Ewentualne jego zbycie byłoby związane z uniemożliwieniem usług na rzecz społeczeństwa.
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. postanowieniem z (...) odmówił uwzględnienia wniosku, przedstawiając następującą argumentację:
Organ egzekucyjny dokonał w oparciu o przedstawioną dokumentację analizę sytuacji ekonomiczno-finansowej Spółki, stwierdzając iż jej strata netto za rok 2006 wynosiła (...) zł. Od roku 2004 Spółka przynosi wysokie straty finansowe, które przekroczyły łączne kapitały własne. Na skutek zmniejszenia się wpływów ze sprzedaży przedsiębiorstwo utraciło zdolność do terminowego regulowania zobowiązań.
Dyrektor ZUS uznał, iż wprawdzie strata netto Spółki za rok 2006 jest znacząca, ale kapitał zakładowy wynosi (...) złotych. "W tych okolicznościach nie sposób uznać, iż zobowiązany wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej".
Odnosząc się do problemu "ważnego interesu publicznego" podkreślono, iż nie może on być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o słuszności wniosku co do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Problem ten należy rozpatrywać również w kontekście bieżącego stanu finansów ZUS, a nie tylko przy uwzględnieniu sytuacji ekonomiczno-finansowej zobowiązanego. Z tego względu nie można uznać, iż za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny pomimo tego, iż zobowiązany pełni istotną rolę społeczną.
Spółka A - Zakład w P. wniosła zażalenie zarzucając naruszenie przepisów art.6, art.8, art.77 §1 i art.80 oraz art.7, art.11 i art.107 §3 Kpa poprzez formułowanie sprzecznych z wynikami postępowania dowodowego wniosków i twierdzeń, prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów Państwa i nie odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych a także błędną wykładnię przepisu art.64e §2 ustawy o egzekucji.
W uzasadnieniu podtrzymano w całej rozciągłości stanowisko prezentowane we wniosku o umorzenie oraz w dodatkowych pismach.
Zdaniem Spółki organ I instancji naruszył przepis art.7 Kpa, gdyż pominął wskazywany ważny interes publiczny. Ten interes pokrywa się z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli, o którym mowa w art.7 Kpa.
Wbrew poglądowi Dyrektora ZUS nie można podzielić poglądu, iż przez interes publiczny należy rozumieć konieczność pozyskania jak największej ilości środków, z których finansowane są świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Taki pogląd nie znajduje bowiem oparcia w przepisie art.64e §2 pkt 2. Organ I instancji (art.107 §3 Kpa) nie odniósł się do przedstawionej we wniosku i pismach argumentacji (m.in. co do braku środków przeznaczonych z budżetu na finansowanie działalności A, niemożność skorzystania z dotacji Unii Europejskiej, konieczność redukcji zatrudnienia). Pominięcie w uzasadnieniu postanowienia podanych oceny okoliczności faktycznych narusza przepisy postanowienia.
Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem (art.138 §1 pkt 1 Kpa) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił argumentację zaskarżonego postanowienia. Stwierdził, iż zobowiązany nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Wprawdzie straty Spółki za rok 2006 są znaczące, ale wielkość kapitału zakładowego i zawarty układ z Centralą ZUS nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ I instancji w sposób wnikliwy dokonał analizy przedstawionej dokumentacji a uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi procedury.
A wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisu art.10 §1 oraz art.81 Kpa, gdyż w postępowaniu zażaleniowym nie zapewniono jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych i przeprowadzonych dowodów;
2) naruszenie przepisu art.77 §1 i art.80 poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
3) błędną wykładnię art.64e §2;
4) naruszenie art.6,art,8, art.7, art.11 i art.107 §3 w związku z art.126 kpa poprzez nie uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także nie wypowiedzenie się co do wszystkich zarzutów zażalenia.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu art.10 §1 kpa skarżąca podała, iż zasada czynnego udziału strony znajduje zastosowanie również w postępowaniu odwoławczym (art.140 w zw. z art.10 §1 kpa). Na obowiązywanie powyższej zasady nie ma wpływu to, że rozstrzygnięcie oparto na dowodach przedstawionych przez stronę. Zobowiązany nie wiedział bowiem, które z dowodów staną się podstawą rozstrzygnięcia, a nadto miał prawo do zajęcia ostatecznego stanowiska. Wskazano także, iż naruszenie przepisu art.10 § 1 uniemożliwiło zobowiązanemu przedłożenie nowych aktualnych dokumentów poświadczających negatywną sytuację ekonomiczną i wielkość strat.
Dowody te mogły mieć istotne znaczenie skoro organ odwoławczy ocenił sytuację finansową w oparciu o dokumentację z poprzednich lat a pominął obowiązek sprawdzenia aktualnych danych, na date rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy pominął także argumentację Spółki przedstawioną w zażaleniu, a dotyczącą analizy finansowej przedsiębiorstwa (wielkość straty netto, strata na sprzedaży, brak własnych środków na finansowanie działalności, brak dostatecznie wysokiego kapitału obrotowego) oraz wielkości kapitału zakładowego.
Spółka w toku postępowania wskazała, iż konieczność zapłaty kosztów spowoduje znaczną redukcję etatów pracowniczych, co z kolei pogorszy wykonywanie usług związanych z (...). Jest obowiązana umową z (...) do spłacania określonych rat z tytułu zaległych składek ubezpieczeń społecznych.
Według strony skarżącej organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisu art.64e §2 przyjmując, iż przez ważny interes publiczny należy rozumieć przede wszystkim konieczność zapewnienia ZUS-owi stałych wpłat należności. Tymczasem interes publiczny nie może być rozumiany z punktu widzenia udzielającego ulgę, ale z punktu widzenia podmiotu ubiegającego się o taką ulgę. Skarżąca podkreśla, iż brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i twierdzeń zawartych we wniosku o umorzenie nie pozwala na pełną kontrolę motywów rozstrzygnięcia, co narusza wymogi art.107 §3 kpa.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Stwierdzono, że w postępowaniu egzekucyjnym nie znajduje zastosowania przepis art.10 §1 kpa. Zasada w nim wyrażona odnosi się bowiem jedynie do postępowania orzekającego a więc do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia. Wykazanie tego interesu należy rozpatrzyć nie tylko w kontekście sytuacji ekonomiczno-finansowej zobowiązanego ale także w aspekcie bieżącego stanu finansowego ZUS. Nadto organ odwoławczy stwierdził, iż Dyrektor ZUS uznał, że ulga w postaci umorzenia kosztów przy obecnym stanie finansowym Spółki nie gwarantuje poprawy jej kondycji finansowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
A wystąpiły na podstawie przepisu art.64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz.1954) o umorzenie kosztów egzekucji w łącznej kwocie (...) zł wraz z należnymi odsetkami, związanych z wystawionymi przeciwko A - Zakład w P. tytułami wykonawczymi w 2002 i 2003r.
Stosownie do powołanego przepisu koszty egzekucyjne w całości lub w części mogą być umorzone, jeżeli:
1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;
2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;
3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Skarżący oparł żądanie umorzenia kosztów egzekucyjnych na tym, że:
a) nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej
b) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny związany z działalnością A.
Z treści powołanego przepisu wynika, iż katalog przesłanek umorzenia jest wyczerpujący, Organ egzekucyjny może więc umorzyć koszty w przypadku stwierdzenia jednej z okoliczności wskazanych w tym przepisie.
Należy też stwierdzić, iż umorzenie kosztów egzekucyjnych oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego.
W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacji przepisów dotyczących uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje bowiem organ egzekucyjny, który może (ale nie musi) umorzyć te koszty. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok NSA z 13 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Łd 1811/96).
Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi egzekucyjnemu wydanie określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem, jak wyżej wskazano, wyłączna kompetencja organu administracji (organu egzekucyjnego).
Kontrola sądowa obejmuje zatem tylko czy wydane postanowienia poprzedzone zostały prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, to znaczy czy organ podejmujący rozstrzygnięcie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na sposób załatwienia wniosku.
Zgodnie z przepisem art.18 ustawy egzekucyjnej w tym postępowaniu mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Koszty egzekucyjne mogą być umorzone w formie postanowienia (art.17 ustawy o egzekucji) wydanego przez organ egzekucyjny.
Przepis art.126 kpa stanowi, iż do postanowień stosuje się odpowiednio przepis art. 107 §3. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym postanowienia między innymi dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 stycznia 2003r. (sygn. I SA 1320/01 wskazał, iż dopełnienie powyższego obowiązku nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego. W tym przypadku obowiązki w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania. Z kolei w wyroku z 21 lipca 1998r. (II SA 506/98) NSA uznał, iż organ administracji, działając w ramach uznania administracyjnego powinien wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art.77 kpa).
Organ odwoławczy wbrew powyższym obowiązkom nie odniósł się do przedstawionych w zażaleniu przez stronę skarżącą przesłanek, które według jej oceny uzasadniają uwzględnienie wniosku.
Przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu argumentacja sprowadza się do stwierdzenia, iż:
a) sytuacja A - Zakład w P. świadczy o jego trudnościach finansowych;
b) strategia finansowa polegająca na zwiększeniu wysoko oprocentowanych obcych funduszy w finansowaniu działalności jest bardzo ryzykowna;
c) starty netto przedsiębiorstwa A za rok 2006 są znaczne;
d) kapitał zakładowy, który według Krajowego Rejestru Sądowego wynosi około (...) złotych oraz zawarty układ dotyczący spłaty zadłużenia składek z zakresu ubezpieczeń społecznych, pozwala na przyjęcie, iż strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.
Tymczasem jak wynika z wniosku oraz zażalenia skarżąca powołała jako przesłankę umorzenia nie tylko okoliczności wymienione w art.64e §2 pkt 1 (nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej) ale także przesłankę wymienioną w punkcie 2 (za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny).
Według strony skarżącej Zakład jest pracodawcą dla (...) pracowników, a zapłacenie przedmiotowych kosztów może spowodować zwolnienie niektórych pracowników i ograniczenie usług (...) między innymi dla ludności korzystających (...). Należy podzielić prezentowany w skardze pogląd, iż interesem publicznym jest zapewnienie (...) dla osób korzystających z dojazdów do miejsc pracy, szkół a także zapewnienie zatrudnienia dla pracowników obsługujących (...).
Nie została również wyjaśniona przesłanka wymieniona w przepisie art.64e §2 pkt 1. Wprawdzie organ odwoławczy stwierdził, iż strata netto firmy A za rok 2006 jest znacząca, jednak nie ustalono wielkości tych strat na datę wydania decyzji. Jest to o tyle istotne, że w roku 2006 straty te powiększały się bardzo szybko. Z akt sprawy wynika, iż strata na 30 września 2006r. wynosiła (...), a już w grudniu 2006r. (...) złotych. Zawarty (...) z Centralą ZUS układ przewiduje spłatę przez stronę skarżącą (...) złotych w (...) ratach (pismo skarżącego z (...) k.126). Również i do tych okoliczności organ odwoławczy nie odniósł się i nie ocenił ich wpływu na sytuację finansową Spółki (pkt 1 §2 art.64e).
Majątek trwały stanowi według Krajowego Rejestru Sądowego około (...) złotych. Jednakże według twierdzeń skarżącego są to grunty, (...) i inne obiekty związane z obsługą (...), których sprzedaż jest "niemalże niemożliwa". Organ odwoławczy jednak nie odniósł się do tych twierdzeń i nie wyjaśnił czy istotnie majątek trwały będący w posiadaniu Spółki nie może być źródłem pokrycia przedmiotowej należności, czy też jest to majątek w całości związany z infrastrukturą (...).
Zgodnie z art.107 §3 w związku z art.126 kpa uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia ustalenie czy organ egzekucyjny nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Obowiązkiem tego organu jest więc wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania, o której mowa w art.11 kpa nie zostanie zrealizowana, gdy organ egzekucyjny pominie milczeniem i nie odniesie się do twierdzeń zainteresowanej strony lub do faktów istotnych dla sprawy.
Podzielić należy pogląd strony skarżącej, iż organ odwoławczy wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu art.10 §1kpa nie umożliwił stronie przed wydaniem postanowienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Organ odwoławczy uznał, iż w niniejszym postępowaniu art.10 kpa nie znajduje zastosowania.
Umorzenie kosztów egzekucyjnych nie jest jednak w ścisłym tego słowa znaczeniu postępowaniem egzekucyjnm. Nie prowadzi bowiem do przymusowego zrealizowania obowiązku o charakterze publicznoprawnym. Jest to w zasadzie typowe postępowanie administracyjne zbliżone przedmiotowo do postępowania odnoszącego się do umorzenia zaległości podatkowych, o których mowa w przepisie art.67a ordynacji podatkowej. W tym postępowaniu znajdują zastosowanie zasady ogólne postępowania podatkowego jak art.200 ordynacji będący odpowiednikiem art.10 kpa. Brak jest zatem jakichkolwiek przesłanek dla niestosowania w postępowaniu odnoszącym się do umorzenia kosztów egzekucyjnych zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Należy zauważyć, iż uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skoro, jak twierdzi skarżąca, w tym trybie mogła przedstawić stan aktualnego zadłużenia (straty) i sytuację finansową przedsiębiorstwa.
Nie przesądzając zatem ostatecznego wyniku sprawy należy uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę winien ocenić aktualną sytuację finansową skarżącej spółki oraz przesłankę istnienia ważnego interesu publicznego z uwzględnieniem powyższych wskazówek.
Z tych powodów na podstawie art.145 §1 pkt 1c, art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ E.Brychcy /-/ S.Małek /-/ M.Skwierzyńska
L.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło