II SA/Ke 308/05

WyrokWSA w Kielcach2005-11-16

Skład orzekający: Dorota Chobian, Anna Żak, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie poszycia wiaty magazynowej, które w rzeczywistości doprowadziły do odbudowy obiektu od podstaw, mogą być uznane za wykonane w warunkach samowoli budowlanej, jeśli organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia remontu i złożonej dokumentacji, a następnie inwestor działał zgodnie z tą dokumentacją?
Ratio decidendi
Zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu w ustawowym terminie wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach samowoli budowlanej. Nawet jeśli faktycznie doszło do odbudowy obiektu od podstaw, inwestor nie może być uznany za działającego samowolnie, jeśli wykonał wszystkie zalecenia organu, złożył wymaganą dokumentację i działał zgodnie z nią, nie napotykając na sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar remontu wiaty magazynowej, polegający na wymianie poszycia. Na żądanie organu uzupełnił zgłoszenie i złożył dokumentację techniczną oraz inwentaryzację. Organ nie wniósł sprzeciwu. Następnie skarżący rozebrał starą wiatę i wykonał nowy obiekt o tych samych wymiarach i w tym samym miejscu, zgodnie ze złożoną dokumentacją. Organy nadzoru budowlanego uznały te działania za samowolę budowlaną i nakazały rozbiórkę obiektu. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając, że działał w oparciu o zgłoszenie i dokumentację zaakceptowaną przez organ.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. D. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant - referent stażysta Andrzej Stolarski, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2005r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. D. 740,00 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 5 maja 2003r. R. D. zgłosił w Urzędzie Gminy rozpoczęcie remontu wiaty magazynowej znajdujacej się na działce nr 312/5 w Z. nr 158.,który miał polegać na wymianie poszycia z drewna i papy na blachę ocynkowaną. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy na podstawie art.30 ust.1a Prawa budowlanego z 1994r. nałożył na R. D. obowiązek usunięcia w terminie 7 dni braków w/w zgłoszenia polegających na niewskazaniu terminu wykonywania robót, braku dokumentacji technicznej obiektu oraz dokumentacji określającej rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót a także braku dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomoscią na cele budowlane - z zastrzeżeniem wniesienia sprzeciwu w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia. W piśmie z dnia 6 czerwca 2003r./ data wpływu do organu/ inwestor podał, iż remont wiaty rozpocznie w lipcu 2003r. zaś zakończy go we wrześniu 2003r. Do pisma tego dołączył kserokopię aktu notarialnego. Złożył także opracowany przez uprawnioną osobę projekt techniczny remontu wiaty magazynowej opatrzony datą kwiecień 2003r. oraz inwentaryzację budowlaną tej wiaty z marca 2003r. Na każdym z tych dokumentów znajduje się pieczęć Urzędu Gminy. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art.48 ust.2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał budowę hali magazynowej na działce nr 158 w Z. i zobowiązał R. D. do złożenia zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności z ustaleniami obowiązującego mieiscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dokumentów wymienionych w art.33 ust.2 pkt.1 i 2 Prawa budowlanego.W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 7 sierpnia 2003r. ustalno, że na działce inwestora znajduje się hala magazynowa wybudowana bez pozwolenia na budowę. Ze zgłoszenia wynikało, iż wiata magazynowa miała być wyremontowana poprzez wymianę poszycia z drewna i papy na blachę ocynkowaną, tymczasem wiata ta została rozebrana, wykonano nową podmurówkę, a następnie w tym samym miejscu i o tych samych wymiarach wykonano halę magazynową. Wobec tego doszło do odbudowy obiektu budowlanego, co w świetle art.3 pkt.6 Prawa budowlanego jest równoznaczne z budową hali magazynowej, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec tego przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej i zdaniem organu nadzoru nie można uznać, że inwestor dokonał odbudowy obiektu w oparciu o dokonane zgłoszenie, bowiem dotyczyło ono remontu obiektu. Ponieważ moga zachodzić przesłanki z art.48 ust.2 Prawa budowlanego do zalegalizowania obiektu nałożono powyższe obowiązki. Decyzją z dnia[...] nr [...], Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art.48 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r.nakazał R.D. rozbiórkę hali magazynowej wobec nie spełnienienia obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...].W odwołaniu od tej decyzji R. D. zarzucił, że dokonał remontu hali na podstawie dokonanego zgłoszenia a organ nadzoru nie zapoznał się z dokumentacją dotyczącą remontu hali. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postepowania administracyjnego i wskazał, że w zgłoszeniu nie przewidywano demontażu elementów konstrukcyjnych i ponownej budowy wiaty. Jakkolwiek w projekcie technicznym remontu wiaty znajduje sie zapis, ze w celu dokładnego wykonania robót malarskich można zdemontować konstrukcję lub jej elementy lecz inwestor nie uzupełnił swojego zgłoszenia o inne roboty. Ponadto sąsiad zeznał, ze wiata została wybudowana od podstaw i poprzednio nie posiadała fundamentów, co znajduje potwierdzenie w inwentaryzacji budowlanej wiaty z marca 2003r. gdzie pisze się o stopach fundamentowych, natomiast z materiału sprawy wynika, że obecnie wykonano stopy fundamentowe, na których zamocowano konstrukcję wiaty.Oznacza to że wykonano budowę nie posiadając pozwolenia. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, R.D. zarzucił, iż działal w opraciu o dokonane zgłoszenie i złożoną na żądanie organu dokumentację budowlaną, w której dopuszczono możliwość zdemontowania konstrukcji obiektu lub jego elementów. Podniósł, iż organ nie wniósł żadnych zastrzeżeń do tej dokumentacji i dlatego w lipcu 2003r. przystąpił do realizacji robót, w trakcie których zdemontował stalową konstrukcję obiektu celem jej zabezpieczenia oraz uzupełnił uszkodzone elementy betonowe fundamentów. Stwierdził, że nie można uznać, iż dokonał nielegalnie robót budowlanych, skoro organ zgłoszenie remontu oraz złożoną dokumentację uznał za zgodną z prawem. Zarzucił, że przedmiotowy obiekt stoi na starych stopach fundamentowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Problem prawny w tej sprawie sprowadzał się do tego, że skarżący zgłosił właściwemu organowi zamiar przeprowadzenia remontu wiaty magazynowej polegającego na wymianie poszycia z drewna i papy na blachę ocynkowaną, następnie na żądanie organu uzupełnił zgłoszenie i złożył wymagane dokumenty w tym projekt techniczny remontu wiaty oraz inwentaryzację budowlaną tego obiektu, a następnie nie natrafiając na sprzeciw organu, w oparciu o złożona dokumentację - rozebrał starą wiatę i wykonał obiekt nazywaną halą magazynową z materiałów podanych w zgłoszeniu, o tych samych rozmiarach i w tym samym miejscu. W tych okolicznościach zdaniem Sądu, rozważenia w sprawie wymagało, czy do tak wykonanego obiektu budowlanego mógł mieć zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. w jego brzmieniu obowiązującym od 11 lipca 2003r. - jak przyjęły to orzekające w sprawie organy. Jak wyżej wskazano, co wynika z akt sprawy, inwestor wykonał postanowienie organu architektoniczno-budowlanego z dnia 14.10.04r. i uzupełnił zgłoszenie przedkładając żądaną przez organ dokumentację budowlaną. Z inwentaryzacji budowlanej wynikało, że przedmiotowy obiekt pełni funkcję magazynu materiałów niepalnych, jest parterowy, ma ściany z desek, zwieńczony jest dachem dwuspadowym, posiada drzwi wejściowe, bramę stalową, posadowiony jest na stopach fundamentowych z betonu zbrojonego stalą. Prace remontowe, zgodnie z projektem technicznym remontu wiaty przedstawionym przez inwestora, miały obejmować wymianę ściany osłonowej drewnianej na ścianę z blachy ocynkowanej, wymianę dachu z papy na pokrycie z blachy ocynkowanej, oczyszczenie i zabezpieczenie antykorozyjne konstrukcji stalowej obiektu, a dla dokładniejszego wykonania robót antykorozyjnych przewidziano demontaż konstrukcji stalowej obiektu lub jej części, zaplanowano także wymianę stolarki drzwiowej na nową oraz wykonanie dodatkowych drzwi. Nie jest wiadome, czy dokumentacja ta złożona została w Urzędzie Gminy przy piśmie inwestora z dnia 6 czerwca 2003r. kiedy uzupełniał on swoje zgłoszenie, czy też później, ponieważ mimo, iż na dokumentacji tej znajduje się pieczęć Urzędu Gminy, to nie ma daty złożenia tych dokumentów. W każdym bądź razie, organ architektoniczno-budowlany po uzyskaniu tej dokumentacji nie zgłosił sprzeciwu w trybie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 7 sierpnia 2003r. organ nadzoru budowlanego ustalił, że na działce inwestora znajduje się hala magazynowa o wymiarach i w tym samym miejscu, co poprzednia wiata magazynowa, o konstrukcji stalowej szkieletowej, przytwierdzona śrubami do fundamentów. Inwestor w toku tej czynności oświadczył, że remont rozpoczął 7 lipca 2003r. na podstawie pisemnego zgłoszenia, po upływie ustawowego terminu do zgłoszenia przez organ sprzeciwu. Zdemontował wtedy konstrukcję stalową obiektu, oczyścił ją, naprawił zniszczone podmurówki wiaty, a następnie zdemontował konstrukcję stalową i obłożył ją blachą. Powyższe okoliczności faktyczne sprawy upoważniają do stwierdzenia, że zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu w ustawowym terminie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach samowoli budowlanej. Jeśli nawet wymagały one uzyskania pozwolenia na budowę z tego powodu, że faktycznie doszło do odbudowy obiektu budowlanego od podstaw, to przecież inwestorowi nie można zarzucić, że działał samowolnie. Zauważyć należy, że wykonał wszystkie zalecenia organu składając żądaną dokumentację budowlaną i zgodnie z nią wykonał przedmiotowy obiekt nie odbiegając zasadniczo od robót objętych zgłoszeniem i nie natrafiając na sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego. Okoliczności tej sprawy wskazują, że celem działania inwestora nie było obejście p[przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, skoro wykonał wszystkie obowiązki nałożone przez organ. Z przedłożonej dokumentacji budowlanej dokładnie wynikało, jakie roboty budowlane są przewidziane w ramach dokonanego zgłoszenia i rzeczą organu było ich przeanalizowanie, w wypadku zaś ustalenia, że są to roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego konieczne było wniesienie sprzeciwu. Organ architektoniczno-budowlany nie wniósł jednak sprzeciwu, a tym samym zaakceptował zakres robót budowlanych objętych dokumentacją budowlaną stanowiacą przecież integralną część zgłoszenia. W tych warunkach nie można przyjąć, że inwestor działał w warunkach samowoli budowlanej z art.48 Prawa budowlanego. Wydaje się, że przedmiotowa dokumentacja w ogóle nie była przeanalizowana przez organ, przez co doszło do wzniesienia hali magazynowej na podstawie zgłoszenia a nie pozwolenia na budowę. Ta wadliwość działania organu nie może jednak wpływać negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzjaca ja decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art.48 ust.1 ustawy Prawo budowlane i dlatego uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania wydano w oparciu o art.200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło