II FSK 1076/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 642/07 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 642/07 oddalił skargę J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2007 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Z niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. w dniu 12 marca 2007 r. wydał decyzję określającą zobowiązanemu podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. Decyzja ta została wysłana do strony w dniu 8 lutym 2007 r. Z powodu niezastania adresata w domu, w dniu 12 lutym 2007 r., przesyłka została złożona na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym – M.. Zawiadomienia o tym umieszczono w widocznym miejscu przy wejściu na posesję (brak skrzynki pocztowej) po raz pierwszy w dniu 12 lutego 2007 r., zaś po raz drugi 20 lutego 2007 r. W dniu 27 lutego 2007 r. urząd pocztowy wydał adresatowi przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję. Odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 13 marca 2007 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że słusznie organy podatkowe uznały, iż skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 8 lutego 2007 r. została skarżącemu skutecznie doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 26 lutego 2007 r. Zatem termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upływał w dniu 12 marca 2007 r., natomiast podatnik wniósł je w dniu 13 marca 2007 r. Sąd rozpatrując skargę podkreślił, że art. 150 Ordynacji podatkowej zapobiega tamowaniu przebiegu postępowania podatkowego, przez uznanie czynności podjętych na jego podstawie, za równoważne w skutkach z doręczeniem pisma. Stosownie do tego uregulowania adresat ma możliwość odebrania pisma w terminie 14 dni od pierwszego awizowania, a jeżeli tego nie uczyni, przyjmuje się fikcję doręczenia, która pozwala na prowadzenie czynności postępowania. Sąd dodał, iż skutek prawny doręczenia powstaje w terminie określonym w § 2 art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. z upływem wskazanego wyżej okresu 14 dni i to niezależnie od faktu, że przesyłka przez oddawczą placówkę pocztową przechowywana będzie przez dłuższy okres. W konkluzji Sąd stwierdził, że jeżeli nastąpi odebranie przesyłki po tej dacie to i tak skutek prawny doręczenia następuje z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył przez swojego pełnomocnika skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparł na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 1 i art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż organ administracyjny słusznie wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz poprzez uznanie, iż organ administracyjny dokonał prawidłowej oceny daty doręczenia decyzji administracyjnej; - art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że jeżeli rzeczywiście termin odbioru przesyłki upłynął w dniu 26 lutym 2007 r. to urząd pocztowy winien zwrócić przesyłkę nadawcy i nie mógł jej wydać w dniu 27 lutym 2007 r. Jeżeli jednak urząd pocztowy doręczył pismo w dniu 27 lutym 2007 r. to nie ma wątpliwości, że doręczenie ze wszystkimi jego skutkami prawnymi nastąpiło w dniu 27 lutym 2007 r. tj. termin do wniesienia odwołania został dochowany. Podkreślił, iż wydanie przesyłki w dniu 27 lutym 2007 r. sugerowało jednoznacznie skarżącemu, że data ta jest w świetle przepisów prawa, datą faktycznego doręczenia decyzji. Dodał również, że w sprawie nie został spełniony, wynikający z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, wymóg pozostawienia przesyłki w aktach sprawy, do czego nie odniósł się w uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego – 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Termin do złożenia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie. Zasady liczenia terminów do wniesienia odwołania określa art. 12 Ordynacji podatkowej. W art. 150 Ordynacji podatkowej normodawca uregulował fikcję prawną doręczenia pisma osobie fizycznej stwierdzając, że w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce, a adresata zawiadamia dwukrotnie o miejscu pozostawienia pisma. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W przepisie tym postanowił, że zawiadomienie o miejscu pozostawienia pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane w upływem ostatniego dnia okresu, tj. z upływem czternastego dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższy przepis, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego wprost, że w sytuacji, o której mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej adresat pisma ma obowiązek odbioru pisma złożonego w placówce pocztowej, o czym jest dwukrotnie zawiadamiany, w terminie 14 dni liczonych od dnia złożenia pisma w urzędzie pocztowym. Z upływem tego terminu przyjmuje się fikcję doręczenia pisma stronie. Odebranie pisma przez adresata po tym terminie nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Termin do wniesienia odwołania od doręczonej w ten sposób decyzji biegnie od upływu ostatniego dnia (14-tego) okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, nie zaś od daty odebrania tego pisma przez adresata po upływie 14-tego dnia. Faktem jest, że po upływie 14 dni poczta winna przesłać nieodebraną przesyłkę nadawcy, zaś nadawca przesyłki powinien to pismo pozostawić w aktach sprawy. Jednakże należy wskazać, że celem takiego procedowania jest umożliwienie sprawdzenia, że to właśnie ta konkretna przesyłka, złożona w urzędzie pocztowym, była nieodebrana przez adresata. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, gdyż podatnik odbierając osobiście przesyłkę po upływie 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, potwierdził, że faktycznie przesyłkę stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 12 marca 2007 r. Oznacza to, że złożenie przesyłki w aktach sprawy było niecelowe i niemożliwe do spełnienia i nie stanowi podstawy do uznania, że organy podatkowe, a także Sąd pierwszej instancji naruszyły przepisy procesowe – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 1 i art. 150 Ordynacji podatkowej, a także art. 141 § 4 i art. 133 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.