I SA/Kr 1675/06

WyrokWSA w Krakowie2008-02-13

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba, Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty na postępowanie egzekucyjne, złożone na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być rozpatrywane merytorycznie, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez komornika sądowego, a następnie przekazane do prowadzenia organowi egzekucyjnemu w administracji?
Ratio decidendi
Zarzuty na postępowanie egzekucyjne, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczą etapu wszczęcia postępowania egzekucyjnego i doręczenia tytułu wykonawczego. Nie mogą być one rozpatrywane merytorycznie, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez komornika sądowego, a następnie przekazane do prowadzenia organowi egzekucyjnemu w administracji, ponieważ w takiej sytuacji nie jest dopuszczalne rozpatrywanie w oparciu o tę ustawę zarzutów na czynności egzekucyjne dokonane przez komornika sądowego. W przypadku kwestionowania czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego, zobowiązanemu przysługują uprawnienia z art. 54 ustawy.
Stan faktyczny
Spółka "H-T" Sp. z o.o. złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, kwestionując jego prawidłowość i dopuszczalność egzekucji. Organ egzekucyjny I instancji odmówił rozpatrzenia zarzutów z powodu uchybienia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając, że nie jest dopuszczalne rozpatrywanie zarzutów na czynności komornika sądowego w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1675/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Asesor: WSA Maja Chodacka, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008r., sprawy ze skargi "H-T" Sp. z o.o. w Z., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, - skargę oddala - I SA/Kr 1675/06 UZASADNIENIE W stosunku do "H - T" Spółka z o.o. z siedzibą w Z. toczyło się wiele postępowań egzekucyjnych a ich wynikiem było zaistnienie zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną. W związku z powyższym Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] wydanym w sprawie [...] wyznaczył do dalszego prowadzenia łącznie wszystkich objętych wnioskiem egzekucji, Naczelnika Urzędu Skarbowego, utrzymując równocześnie w mocy dokonane dotychczas czynności egzekucyjne. Organ egzekucyjny kontynuował egzekucję wszczętą przez komornika Sądu Rejonowego w czasie której dokonano zajęcia rachunku bankowego dłużnika w [...] SA oraz w Banku [...] w S. B., dokonał też dalszych zajęć rachunków bankowych w oparciu o kolejne tytuły wykonawcze. W trakcie egzekucji doszło też do zajęcia rachunków bankowych dłużnika w innych bankach a następnie do zajęcia w dniu [...] czerwca 2006 roku wierzytelności Spółki "H. - T." w Ośrodku Turystyczno - [...] "M. G." Sp. z o.o. w oparciu o szczegółowo wymienione w zawiadomieniu o zajęciu tytuły wykonawcze, w tym tytuł wykonawczy będący przedmiotem postępowania w sprawie egzekucyjnej wszczętej przez komornika sądowego o sygn. [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2006 roku / data wpływu do urzędu [...] lipca 2006r / dłużnik złożył zarzuty na podstawie art. 33 pkt 1 - 4 oraz pkt. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego w sprawie [...], postępowanie egzekucyjne, domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedstawionego tam tytułu wykonawczego. Jako podstawę zarzutu wskazał, na nieprawidłowość przedstawionego w tej sprawie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, nieuprawniającego do prowadzenia egzekucji przeciwko spółce na podstawie wyroku wydanego przez sąd po uwzględnieniu skargi paulińskiej, który to wyrok nie został opatrzony klauzulą wykonalności w stosunku do spółki " H - T". Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił rozpatrzenia zarzutów z dnia [...] lipca 2006 roku z powodu uchybienia siedmiodniowego terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że wszczęcia postępowania egzekucyjnego we wskazanej sprawie dokonał dnia [...] grudnia 2005 roku komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym poprzez zajęcie rachunku bankowego "H - T" Sp. z o.o. w Banku [...] i Banku [...] SA, co sam zobowiązany przyznał w zarzutach. Natomiast zarzuty, które w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym wnieść może dłużnik, są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co w praktyce oznacza, że nie można się nimi posłużyć w następnych stadiach postępowania egzekucyjnego. Wnosi się je w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka domagała się uchylenia postanowienia i przyjęcia zarzutów do rozpatrzenia, a jeżeli jest to konieczne do nadania biegu sprawie wniosła także o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów. Zarzuciła, że komornik nie zawiadomił spółki o wszczęciu postępowania egzekucyjnego a jedynie o zajęciu rachunku bankowego. Ponadto podniosła, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] sygn. akt [...], na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy w sprawie [...] jest nieprawomocny a nie nadano mu rygoru natychmiastowej wykonalności i nie zaopatrzono go w klauzulę wykonalności. Strona żaląca zarzuciła poza tym, że postanowienie organu I instancji zawiera błędną podstawę prawną, gdyż wskazuje przepisy art. 18 i 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które wzajemnie się wykluczają. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, iż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza w art. 33 złożenie zarzutów na postępowanie wszczęte w trybie egzekucji administracyjnej ale niedopuszczalne jest rozpatrywanie w oparciu o wymienioną ustawę zarzutów na czynności egzekucyjne dokonane przez komornika sądowego. W tej sytuacji należało uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie zarzutów z dnia [...] lipca 2007 roku w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa. Zwrócono także stronie uwagę, iż skierowane do organu egzekucyjnego zarzuty mogłyby być ewentualnie przedmiotem skargi na czynności komornika, skierowanej do właściwego sądu na podstawie art. 767 § 1 kpc. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której spółka "H - T" wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia z uwagi na ; naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię względnie niewłaściwe zastosowanie ; - art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że tytuł wykonawczy [...] na kwotę 4.207.287,00 zł spełnia kryteria wymagane dla tytułu wykonawczego w świetle wymienionego przepisu, - art. 29 cytowanej ustawy poprzez zaniechanie zbadania dopuszczalności egzekucji i przystąpienie do czynności egzekucyjnych pomimo niespełnienia przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy - art. 33 cytowanej ustawy poprzez uznanie, że nie znajduje on zastosowania w sprawie - art. 34 cytowanej ustawy poprzez rozpoznanie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów bez uzyskania stanowiska wierzyciela w tym przedmiocie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności ; - art. 77 kpa, - art. 124 § 2 kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego odnośnie nieuwzględnionych zarzutów skarżącej, - art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka streściła wyniki dotychczasowego postępowania oraz ponowiła swe zarzuty w przedmiocie nieprawidłowego tytułu wykonawczego, będącego podstawą egzekucji w sprawie [...], przekazanej do prowadzenia administracyjnemu organowi egzekucyjnemu w związku ze stwierdzonym zbiegiem egzekucji. W oparciu o przedstawione argumenty strona skarżąca wywodziła brak podstaw do prowadzenia egzekucji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz. 1270 / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji / postanowień / z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika natomiast, że sąd uchyla decyzję / postanowienie / jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procedury, uzasadniających uchylenie zaskarżonego postanowienia. Istota powstałego między stronami sporu sprowadza się do oceny dopuszczalności rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji w trybie art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. nr 24 poz. 151 ze zm. / w sytuacji gdy zobowiązany składa te zarzuty po uprzednim wszczęciu i prowadzeniu egzekucji przez komornika sądowego w sprawie, która w czasie trwającego postępowania przekazana została do dalszego prowadzenia administracyjnemu organowi egzekucyjnemu. Aby dokonać powyższej oceny odnieść się należy do stanu faktycznego sprawy. Podstawą zarzutów podatnika były - wskazane jednocześnie - wykonanie obowiązku a przez to jego wygaśnięcie, nieistnienie obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Ich treść wskazuje jednoznacznie, że były to zarzuty dotyczące wszczęcia egzekucji administracyjnej a nie poszczególnych czynności wykonywanych przez komornika w prowadzonym już postępowaniu egzekucyjnym, na które ewentualnie przysługiwałaby zobowiązanemu skarga złożona na podstawie art. 54 § 1, 3 i 4 cytowanej ustawy. Badanie przedstawionych akt egzekucyjnych pozwoliło sądowi na stwierdzenie, że sprawa egzekucyjna [...] prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym przeciwko " H - T" Spółka z o.o. została wszczęta zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Występując z wnioskiem o wszczęcie egzekucji wierzyciel przedstawił stosowny tytuł egzekucyjny a komornik przy pierwszej czynności doręczył dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji wraz z tytułem egzekucyjnym i wymienieniem sposobu egzekucji. Komornik nie występował wbrew treści tytułu wykonawczego bowiem realizował wyrok uwzględniający roszczenie paulińskie, co do którego jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie możliwość prowadzenia egzekucji wprost z majątku osoby trzeciej z tytułu zobowiązania istniejącego po stronie nielojalnego dłużnika. Potwierdzenie tych okoliczności odnaleźć można nie tylko w dokumentach źródłowych znajdujących się w aktach komorniczych ale także w postanowieniach Sądu Rejonowego z dnia [...], wydanych w sprawach o sygn [...] i [...] po rozpoznaniu złożonych przez dłużnika "H - T" Spółka z o.o. skarg na czynności komornika sądowego. Przedmiotem zaskarżenia - jak wynika z uzasadnień tych postanowień - było wszczęcie egzekucji oraz zajęcie wierzytelności dłużnika na rachunkach bankowych. Sąd oddalił skargi na czynności komornika, uznając bezzasadność zgłoszonych zarzutów i stwierdził prawidłowość działań komornika. Wydanym następnie postanowieniem z dnia [...] komornik zgodnie z postanowieniem z dnia [...] sygn. [...] oraz na mocy art. 773 § 3 kpc przekazał akta sprawy do dalszego prowadzenia do Urzędu Skarbowego. Przepis ten stanowi, że w przypadku wystąpienia kolejnych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji. Po przekazaniu akt, Naczelnik Urzędu Skarbowego stał się organem egzekucyjnym uprawnionym do kontynuowania postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia według którego zarzuty których mowa w art. 27 § 1 pkt. 9, art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji związane są z etapem wszczęcia postępowania egzekucyjnego i doręczenia tytułu wykonawczego, co wynika bezpośrednio z treści art. 33, precyzującego okoliczności mogące być podstawą wniesionych zarzutów a także z określenia momentu w którym zobowiązany pouczony zostaje o prawie złożenia zarzutów, co ma miejsce w dacie doręczania tytułu wykonawczego. Zarzuty oparte na powyższych podstawach, zgłaszane na późniejszych etapach postępowania, w czasie wykonywania kolejnych czynności egzekucyjnych nie mogą więc zostać merytorycznie rozpoznane a zobowiązanemu, który kwestionuje czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, przysługują uprawnienia z art. 54 cytowanej ustawy. Tego rodzaju zarzutów skarżący jednak nie zgłosił, odnosząc się wyraźnie do treści art. 33 ustawy. Zasadnie więc organ II instancji, rozpoznając zażalenie zobowiązanego, zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 144 kpa i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszonych na tej podstawie zarzutów. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, gdyby doszło do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów, rozważać można by także zastosowanie przepisu art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiącego, iż w sytuacji gdy zarzut zobowiązanego był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Zobowiązany, nawet więc w przypadku przyjęcia zarzutów do rozpoznania przez organ egzekucyjny, nie doprowadziłby do ponownego zbadania sprawy w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym skoro doszło już do rozpoznania skarg na czynności komornika w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, opartych na tych samych zarzutach. Po dokonaniu wnikliwej analizy akt egzekucyjnych a także zbadaniu przebiegu postępowania Sąd doszedł do przekonania, iż działania i rozstrzygnięcia podjęte w niniejszej sprawie były prawidłowe i nie naruszały przepisów prawa materialnego ani procedury, także przepisów wskazanych przez zobowiązanego w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. 2002 nr 153, poz. 1270 /, orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło