III SA/Łd 747/07
WyrokWSA w Łodzi2008-02-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie kwoty cła prawnie nienależnej może zostać wydana bez wcześniejszego określenia prawnie należnej kwoty cła w drodze decyzji rozstrzygającej o niezaksięgowanej kwocie należności wynikającej z długu celnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 51 Prawa celnego i art. 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez wydanie decyzji o zwrocie kwoty cła prawnie nienależnej bez wcześniejszego określenia prawnie należnej kwoty cła w drodze decyzji rozstrzygającej o niezaksięgowanej kwocie należności wynikającej z długu celnego. Uchylenie pierwotnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oznaczało, że cała określona w niej kwota stała się prawnie nienależna, a do czasu wydania nowej decyzji w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego, brak było podstaw do orzekania o zwrocie tylko części tej kwoty. Ponadto, Sąd podzielił zarzut naruszenia przepisów dotyczących języka polskiego, wskazując na niedopuszczalność dokonywania ustaleń dowodowych w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy bez jego tłumaczenia.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy wraz z częściami. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w uzasadnieniu i dokumentacji. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. następnie orzekł o zwrocie części kwoty cła prawnie nienależnej. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując m.in. zmianę przedmiotu postępowania i posługiwanie się obcojęzycznym materiałem dowodowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu prawnie nienależnej kwoty cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz K. Ś. kwotę 726 (siedemset dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 23 sierpnia 2006 roku P. B. działający z upoważnienia K. Ś. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie jednolitego zgłoszenia celnego SAD nr [...] towar opisany w poz. 1 jako używany samochód osobowy marki Chrysler Pacific, rok produkcji 2005 zaklasyfikowany do kodu TARIC 8703 24 90 00, w poz. 2 – błotniki w ilości sztuk 2 zaklasyfikowane do kodu TARIC 8708 29 90 90, w poz. 3 – atrapę przednią zaklasyfikowaną do kodu TARIC 3926 30 00 00, w pozycji 4 – ramię do wycieraczek w ilości 2 sztuk, zaklasyfikowane do kodu TARIC 8512 90 00 00, w poz. 5 – zderzak zaklasyfikowany do kodu TARIC 87081090. Do zgłoszenia celnego strona załączyła dokumenty w postaci; aktu kupna – sprzedaży samochodu marki Chrysler Pacific z dnia 17 lipca 2006 roku za kwotę 2.900,00 USD oraz akt kupna – sprzedaży części do samochodu wystawiony w dniu 17 lipca 2006 roku na kwotę 380.00 USD. Dodatkowo przedłożyła także ocenę techniczną sporządzoną w dniu 25 sierpnia 2006 roku przez rzeczoznawcę samochodowego, z której wynika, że będący przedmiotem zgłoszenia celnego samochód jest zdekompletowany. W wyniku przeprowadzonych oględzin rzeczoznawca stwierdził ślady korozji układu wydechowego i elementów zawieszenia, a ujawnione braki i uszkodzenia w postaci braku błotników przednich prawego i lewego, nadkoli przednich, reflektorów przednich kompletnych z kierunkowskazami, atrapy przedniej, zderzaka przedniego, wycieraczek szyby czołowej powstały w wyniku demontażu poszczególnych elementów pojazdu. Biegły stwierdził jednocześnie, iż trudno jest ustalić, w jakich okolicznościach i w jakim czasie nastąpił demontaż tych elementów.
W wyniku weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł., działając m.in. na podstawie art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 51, 65 ust. 1, 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1 i ust. 3 pkt a i c, art. 29 ust. 1, art. 31, art. 67, art. 71 ust. 1, art. 79, art. 201, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 221, art. 222 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 10.10.1992r. ze zm.), określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 3.168,00 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą cła zaksięgowaną na podstawie wyżej wskazanego zgłoszenia celnego a prawnie należną. Mając zaś na uwadze poczynione ustalenia faktyczne Naczelnik Urzędu Celnego powołał biegłego rzeczoznawcę w celu sporządzenia opinii technicznej importowanego pojazdu uwzględniającej wartość samochodu na rynku amerykańskim i polskim w stanie zdekompletowanym oraz w stanie uwzględniającym zakupione i zgłoszone oddzielnie części. W wyniku dokonanych oględzin pojazdu biegły rzeczoznawca przedstawił 5 opinii technicznych, w oparciu o które ustalono, że w będącym przedmiotem zgłoszenia samochodzie osobowym marki Chrysler Pacific brak jest jedynie reflektorów przednich i tylnych lamp zespolonych, a fakt zakupu pojazdu oraz części u dwóch różnych kontrahentów nie stanowi przeszkody do dokonania klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów jako pojazdu samochodowego.
W wyniku odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w toku przeprowadzonego postępowania nie wyjaśniono, czy będący przedmiotem zgłoszenia celnego pojazd jest produkowany na obszarze należącym do Wspólnoty Europejskiej. Analizując załączone do akt sprawy opinie techniczne organ stwierdził, iż powołany biegły nie załączył dokumentacji w postaci wydruków ofert obowiązujących na rynku amerykańskim, w oparciu o które ustalił wartość bazową samochodu. W przedstawionej przez biegłego dokumentacji brak jest również kart katalogu "Pojazdy Samochodowe – Wartości Rynkowe IX -2006" co uniemożliwia odniesienie się do kwestii prawidłowości przyjętej kwoty bazowej, brak jest również źródeł w postaci instrukcji, wyjaśnień, a przeprowadzona kalkulacja naprawy samochodu nie uwzględnia stanu pojazdu w dniu zgłoszenia celnego. Dokonując natomiast kalkulacji wartości celnej towaru, Naczelnik Urzędu Celnego nie wskazał, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, na jakiej podstawie ustalił 10% marżę. Organ stwierdził, iż zastosowany sposób korekty polegający na odliczeniu od ceny bzowej czynników w postaci marży, cła, podatku akcyzowego, podatku VAT jako procentowej części ceny bazowej jest prawidłowy jedynie w przypadku korekty marży.
W wyniku przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Prawo celne (Dz. U. z 2004r., Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1 i 3 lit.a i c, art. 31 ust. 1, art. 67, art. 78 ust. 2 i 2, art. 79, art. 201 ust. 1 lit. a, art. 214 ust. 1 oraz art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE. L 302 z dnia 19 października 1992r.), art. 181a, art. 886 ust. 1 i 2 lit. a i b rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993r. ze zm.) art. 2 rozporządzenia Rady (EEC) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury scalonej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 7 września 1987r), § 5 rozporządzenia Ministra finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 ze zm.), orzekł o zwrocie na rzecz K. Ś. kwoty cła prawnie nienależnej w wysokości 414,00 zł, stanowiącej różnicę cła między kwotą cła zaksięgowanego i zapłaconego według zgłoszenia celnego z dnia [...]. oraz decyzji z dnia [...]. a cłem prawnie należnym. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wykonując wytyczne zawarte w decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wystąpiono do biegłych rzeczoznawców o uzupełnienie opinii technicznych we wskazanym w uzasadnieniu decyzji zakresie. Analizując zaś zadeklarowaną przez stronę wartość pojazdu wynikającą z załączonych do zgłoszenia celnego umów kupna - sprzedaży z dnia 17 lipca 2006 roku (tj. 3.280,00 USD) Naczelnik Urzędu Celnego porównał ją z wartością wskazaną w uzupełnionej opinii technicznej sporządzonej dla potrzeb przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego (tj. 6.430,00 USD) i stanął na stanowisku, iż zaistniały przesłanki uzasadniające zakwestionowanie wiarygodności przedstawionych umów kupna – sprzedaży z uwagi na wskazaną niższą cenę zakupu importowanego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę. Mając na uwadze fakt, że będący przedmiotem zgłoszenia celnego samochód marki Chrysler Pacific nie jest produkowany na terenie Wspólnoty zastosowano metodę określenia wartości celnej towaru, określoną w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie, w którym podniósł zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne poprzez zamieszczenie w operatywnej części decyzji rozstrzygnięcia niezgodnego z przedmiotem prowadzonego postępowania i brak uzasadnienia w tym zakresie, a także naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania materiału dowodowego w sprawie, dowolne uznanie, że sprowadzone razem z pojazdem części pochodziły z jednego pojazdu oraz że cena wskazana w zgłoszeniu celnym nie jest ceną rynkową na rynku amerykańskim. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie lub uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji zamiast prawidłowo – określić kwotę wynikającą z długu celnego, bezzasadnie powołał się na treść art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wydając decyzję o zwrocie kwoty cła prawnie nienależnej, podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia określenia prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego. Odnosząc się merytorycznie do treści zaskarżonej decyzji wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, by importer nabył pojazd w stanie kompletnym. Z opinii biegłego wynika jedynie, iż poszczególne części sprowadzone luzem mogą pochodzić z okazanego pojazdu. W odwołaniu wskazano, iż organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zwrócił się do biegłego m. in. o przedstawienie dokumentacji w postaci wydruków internetowych z rynku USA w oparciu o które określono wartość bazową spornego pojazdu na tamtym rynku na kwotę 13.870 USD. Z akt sprawy wynika, iż biegły do opinii z 14 maja 2007r. załączył wydruk ze strony internetowej w języku angielskim, co uniemożliwia stronie prawidłowe odniesienie się do tego dowodu. Pełnomocnik dodał również, iż do odwołania od poprzedniej decyzji strona załączyła dokument, z którego wynikało, że ceny pojazdów na rynku USA są zbliżone do cen podanych przez stronę przy odprawie celnej, natomiast organ I instancji w ogóle się do tego nie odniósł, mimo zleceń zawartych w decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. Kwestionując natomiast wiarygodność wartości celnej wskazanej przez stronę poprzez odniesienie się do wskazania cen rynkowych, zdaniem pełnomocnika byłoby możliwie tylko wówczas, gdyby nie można było wskazać transakcji rynkowych dotyczących podobnych towarów, zawieranych przy zastosowaniu cen porównywalnych z zadeklarowaną w przedmiotowym zgłoszeniu celnym.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odnosząc się do klasyfikacji taryfowej importowanego towaru odwołał się do reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej wskazując, iż fakt dokonania zakupu pojazdu oraz części pojazdu u dwóch różnych kontrahentów nie stanowi przeszkody do dokonania klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów jako pojazdu samochodowego występującego w dniu zgłoszenia w stanie rozmontowanym, tym bardziej, że w opinii technicznej nr LDP/990/2/2006 biegły rzeczoznawca stwierdził, że zgłoszone odrębnie części pochodzą z tego samego pojazdu. Odnosząc się natomiast do wartości celnej sprowadzonego towaru Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż porównując zadeklarowaną przez stronę wartość celną towaru z ceną wskazaną przez biegłego rzeczoznawcę w przedłożonej opinii technicznej, podana przez stronę cena wzbudziła wątpliwości. Konsekwencją zaś podważenia wiarygodności przedłożonych dokumentów rejestrujących dokonaną transakcję handlową była konieczność ustalenia wartości celnej towaru za pomocą metody "ostatniej szansy", określonej w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Odpowiadając zaś na zarzuty strony skarżącej organ odwoławczy podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie towar został zwolniony w dniu 8 września 2006 roku tj. przed zakończeniem weryfikacji zgłoszenia celnego. Zgodnie natomiast przepisami prawa celnego po zwolnieniu towaru organ celny wydaje decyzję w której określa kwotę należności wynikającą z długu celnego powstałego na podstawie art. 202-205, art. 210, art. 211 i art. 216 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a także niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego, gdy istnieją podstawy do jej retrospektywnego zaksięgowania na podstawie art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W związku z tym natomiast, iż zaksięgowana kwota cła była wyższa do kwoty cła określonej w decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], organ I instancji działając na podstawie art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 886 ust. 1 i ust. 2 a i b rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, prawidłowo orzekł o zwrocie kwoty cła prawnie nienależnej. Podstawą natomiast zakwestionowania wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru były ustalenia zawarte w ocenie technicznej z dnia 4 września 2006 roku, nr LDP/990A1/06, w której biegły opierając się na swej wiedzy, umiejętnościach i doświadczeniu życiowym, jako wartość bazową pojazdu na rynku amerykańskim wskazał kwotę 1.3870 USD. Kwestionując natomiast ustalenia zawarte w opinii biegłego rzeczoznawcy strona powinna przedstawić własną opinię biegłego. Odnosząc się natomiast do załączonych do akt sprawy wydruków z serwisu internetowego www. allegro.pl. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż oferty dotyczą pojazdów oferowanych na terenie Polski, a towary na portalu allegro. pl można kupować poprzez licytację lub po cenie stałej korzystając z opcji "kup teraz". Informacje uzyskane z portalu internetowego allegro. pl. obejmują wartości wstępne od których zaczyna się licytacja, a nie kwoty transakcyjne. Najniższe ceny transakcyjne mogą być natomiast ustalane wyłącznie w przypadku ustalania wartości celnej towarów metodą towarów identycznych i podobnych. Organ dodał, iż w toku postępowania wyjaśniającego strona załączyła do akt sprawy oświadczenie sprzedawcy z dnia 25 października 2006 roku, z którego wynika, że przedmiotowy samochód był sprzedany bez gwarancji, ponieważ został uszkodzony przez wodę, może mieć niesprawny silnik i może wymagać wielu części w przednich partiach, jednak przeprowadzone przez biegłego rzeczoznawcę oględziny nie potwierdziły powyższych okoliczności.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu oraz dodatkowo podnosząc zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 191, art. 197 § 1 w związku z art. 73 ust. 1 Prawa Celnego oraz naruszenie art. 27 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 4 pkt 1, 3 i 5, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 roku o języku polskim oraz art. 29 i art. 31 Rozporządzenia Rady ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że wszczęte w niniejszej sprawie postępowanie nie dotyczyło "zwrotu kwoty cła prawnie nienależnej" lecz określenia zarejestrowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego. Orzekający ponownie w rozpoznawanej sprawie organ I instancji orzekł zatem w innym przedmiocie postępowania niż przedmiot, w którym postępowanie zostało wszczęte. Ustalając natomiast, że importowany samochód był kompletny z wyjątkiem reflektorów przednich i tylnych lamp zespolonych organy celne nie rozważyły dostatecznie okoliczności wynikających ze zgłoszenia celnego, które wskazywały, że w importowanym samochodzie brakowało znacznie więcej części niż reflektory i lampy. Pełnomocnik podniósł, iż opierając się bezkrytycznie na opinii biegłego organy nie rozważyły dostatecznie wniosków opinii, w której biegły rzeczoznawca stwierdził, że części "mogą pochodzić" z przedmiotowego samochodu, ale nie wykluczono, że części pochodzą z innego pojazdu. Odwołując się do treści art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej pełnomocnik podkreślił, że uzupełnienie opinii biegłego w zakresie wskazanym przez Dyrektora Izby Celnej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] nie może być uznane za dowód, który nie jest sprzeczny z prawem w rozumieniu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ uzupełniony materiał został sporządzony w języku angielskim i nie został przetłumaczony na język polski. Dokonując wyceny wartości rynkowej pojazdu biegły posłużył się tzw. "Private Party Value", czyli określeniem wartości pojazdu w transakcjach pomiędzy konsumentami, podczas gdy strona nabyła pojazd od przedsiębiorcy zawodowo trudniącego się sprzedażą samochodów używanych i błędnie określił stan pojazdu jako "good". Podkreślił, iż do tej kategorii, według stosowanego przez biegłego cennika należą samochody, które nie mają poważnych wad technicznych i prawnych, zaś "karoseria i wnętrze nie mają defektów". Tymczasem, jak wynika z dokumentacji celnej, w dniu odprawy importowany samochód dotknięty był korozją układu wydechowego i elementów zawieszenia, miał porysowaną powłokę lakierniczą i nie miał zamontowanych wszystkich części, które potrzebne są do normalnego korzystania z samochodu zgodnie z jego przeznaczeniem. Powołując się natomiast na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż zasada wyłączności języka polskiego ma zastosowanie także w toku prowadzonego postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie niedopuszczalne jest posługiwanie się opinią techniczną bez przetłumaczenia na język polski załączonego materiału źródłowego. Dopiero bowiem po przetłumaczeniu dokumentu na język polski strona mogłaby w prawidłowy formalnie sposób odnieść się do opinii biegłego. Dokonując weryfikacji wartości pojazdu w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonego pojazdu, organ II instancji nie rozważył zdaniem strony, w sposób dostateczny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominął wnioski płynące z przedstawionych przez stronę dokumentów. Biegły porównał bowiem ceny samochodów nieuszkodzonych, w stanie kompletnym, określanym jako dobry, mimo iż sporny samochód był rozmontowany i nosił znaczne ślady zużycia. Istotna natomiast różnica pomiędzy wyceną biegłego a wycenami innych sprzedających nie została dostatecznie rozważona przez organy orzekające w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, zwłaszcza art. 51 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) w związku z art. 220 ust. 1 i 236 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE. L 302 z dnia 19 października 1992r.) oraz art. 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, iż w trakcie postępowania doszło do nieuzasadnionej zmiany przedmiotu postępowania i co się z tym wiąże do wydania decyzji nieodpowiadającej istocie toczącej się sprawy celnej.
Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] orzekające o zwrocie kwoty cła prawnie nienależnej, stanowiącej różnicę między kwotą cła zaksięgowanego i zapłaconego według zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] oraz decyzji nr [...] z dnia [...] a prawnie należną, w sytuacji, gdy brak było decyzji określającej prawnie należną kwotę niezaksiegowanych należności wynikających z długu celnego. Organy celne oparły swoje rozstrzygnięcia na art. 236 WKC, który stanowi, iż należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają umorzeniu, gdy okaże się, że w chwili zaksięgowania kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Należności nie podlegają zwrotowi ani umorzeniu, w przypadku gdy fakty, które doprowadziły do zapłacenia lub zaksięgowania kwoty prawnie nienależnej, są wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej. W myśl natomiast ustępu 2 art. 236 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Wniosek należy złożyć we właściwym urzędzie celnym. Termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie. Organy celne dokonują zwrotu lub umorzenia z urzędu, gdy same przed upływem tego terminu stwierdzą, że zaistniała jedna z okoliczności określonych w ust. 1 akapit pierwszy i drugi.
Cytowany wyżej przepis daje zatem organowi podstawę do zwrotu kwoty cła prawnie nienależnej, jednak, aby można było tego dokonać, należy uprzednio określić prawnie należną kwotę cła w oparciu o art. 51 ustawy Prawo celne. Zgodnie z tym przepisem organ celny, w drodze decyzji, określa kwotę należności wynikającą z długu celnego powstałego na podstawie art. 202-205, art. 210, art. 211 i art. 216 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a także niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego, gdy istnieją podstawy do jej zaksięgowania retrospektywnego na podstawie art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Od początku postępowania celnego organy uznały, iż wobec skarżącej winien mieć zastosowanie art. 220 ust. 1 WKC, w myśl którego, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). Skoro tak, to postępowanie w niniejszej sprawie winno zakończyć się decyzją w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego. Taka decyzja wydana została przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w dniu [...]., jednak została uchylona decyzją Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Nie ulega wątpliwości, iż ponowne rozpatrzenie sprawy oznacza konieczność wydania decyzji zawierającej rozstrzygnięcie w takim samym przedmiocie jak rozstrzygnięcie decyzji uchylonej. W ocenie Sądu, mimo uiszczenia przez skarżącą kwoty należności celnej określonej w decyzji z dnia [...]., po jej uchyleniu nadal istniała podstawa prawna do wydania decyzji określającej niezaksięgowaną kwotę należności wynikającej z długu celnego w oparciu o art. 51 Prawa celnego w związku z art. 220 ust. 1 WKC. Pojęcie "zaksięgowanie" oznacza bowiem decyzję administracyjną, na mocy której zostaje określona prawidłowa kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych pobieranych przez właściwe organy celne nie zaś wpisanie tej kwoty przez organy celne do księgowości, które może nastąpić z mocą wsteczną. Decyzję taką należy wydać najpóźniej w chwili podania danej kwoty należności do wiadomości dłużnika (Prawo celne Unii Europejskiej. Michael Lux. Wydawnictwo BW Szczecin, grudzień 2004r. str. 500). Uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]. spowodowało, iż cała określona w tej decyzji kwota stała się kwotą prawnie nienależną i do czasu wydania nowej decyzji w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego powstałego w związku ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...]., brak było podstaw do orzekania o zwrocie tylko części z tej kwoty. Należy zaznaczyć, iż zawarcie wyliczeń odnoszących się do określenia niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego w uzasadnieniu decyzji nie może być uznane za dokonanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Jak wynika z art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, uzasadnienie decyzji winno wyjaśniać przyczyny faktyczne i prawne podjętego w decyzji rozstrzygnięcia, a nie zastępować czy tez uzupełniać braki rozstrzygnięcia.
Z uwagi na rodzaj stwierdzonych uchybień, powodujących w istocie brak możliwości doniesienia się do merytorycznego rozstrzygnięcia podjętego w sprawie, należy zaznaczyć, iż Sąd podzielił również pogląd strony skarżącej odnoszący się do naruszenia przez organy art. 122, 180 § 1 i 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.), poprzez dokonanie ustaleń dowodowych o istotnym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy. W ocenie Sądu, niedopuszczalne jest w świetle ww. przepisów dokonywanie analizy materiału dowodowego, którym jest również opinia biegłego wraz z załączonymi do niej dokumentami, bez przetłumaczenia tego materiału na język polski. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że opinia biegłego, tak jak każdy dowód zgromadzony w toku postępowania, podlega ocenie organu, a strona postępowania powinna mieć możliwość ustosunkowania się do tego dowodu. Skoro w rozpoznawanej sprawie materiały, na których oparł się biegły dokonując wyceny spornego pojazdu, nie zostały przetłumaczone na język polski, to faktycznie uniemożliwia to stronie (jak i Sądowi) prawidłowe odniesienie się do takiej opinii biegłego.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zadbać o to, by postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji odpowiadającej przedmiotowi toczącego się postępowania. Organy muszą mieć również na uwadze, iż decyzja w przedmiocie zwrotu kwoty cła prawnie nienależnej powinna być poprzedzona określeniem kwoty cła prawnie należnej, wynikającej w tym przypadku z decyzji rozstrzygającej o niezaksięgowanej kwocie należności wynikającej z długu celnego. Ponadto, obcojęzyczne materiały znajdujące się w aktach sprawy i mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, winny być przetłumaczone na język polski.
Mając na względzie treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło