II SA/Go 770/07

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-02-13

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie wiaty produkcyjnej, wybudowanej bez pozwolenia na budowę, może zostać wydane bez uprzedniego ustalenia, czy wiata wraz z zainstalowanymi pod nią maszynami emituje hałas przekraczający dopuszczalne normy, a także bez oceny zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na użytkowanie wiaty produkcyjnej, która została wybudowana bez pozwolenia na budowę, nie może zostać wydane bez uprzedniego ustalenia, czy wiata wraz z zainstalowanymi pod nią maszynami emituje hałas przekraczający dopuszczalne normy oraz bez oceny zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ mógł samodzielnie uzupełnić postępowanie wyjaśniające w zakresie tych kwestii.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie wiaty produkcyjnej wraz z maszynami stolarskimi, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji udzielił pozwolenia, uznając, że wiata nie stanowi budynku i nie narusza przepisów. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność zbadania wpływu hałasu na otoczenie oraz zgodności z przepisami BHP. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru na rzecz skarżącej [...] kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z [...] działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z 7.07.1994r. – Prawo budowlane (Dz.U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 42 ust. 3 ustawy z 24.10.1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 104 kpa, udzielił "F." Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie wiaty produkcyjnej o konstrukcji stalowej wraz z maszynami stolarskimi znajdującymi się na działce nr [...] przy ul. [...] w Z. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że 1.02.2005r. wpłynęło do niego pismo Pana M.O. dotyczące wybudowania i użytkowania budowli bez wymaganego pozwolenia na budowę na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanych na ternie firmy "F.". Organ wyjaśnił, że przeprowadzona w dniu 7.05.2003r. wizja potwierdziła zarzuty przedstawione w piśmie M.O. Stwierdzono m.in., że obiekt budowlany - wiata o konstrukcji stalowej został wybudowy przez poprzedniego właściciela zakładu. Obiekt składa się ze stalowej konstrukcji dachowej przykrytej blachą trapezową, wspartej na stalowych słupkach. Organ stwierdził, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji terminu "wiata", tak więc w zakresie interpretacji tego terminu należy odwołać się do jego potocznego znaczenia. W powszechnym rozumieniu za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach", oraz "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach". W świetle powyższego za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny (nośny), wiążący budowlę z gruntem. Organ I instancji podał, że w związku z koniecznością wyjaśnienia, czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy z 24.10.1974r. Prawo budowlane, obligujące do wydania nakazu rozbiórki tj. czy obiekt wybudowany został zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz czy znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, wydał postanowienie z dnia 12.04.2005r. nakładające na właściciela obowiązek przedstawienia dokumentów dotyczących inwestycji. Organ podał, że zwrócił się do Urzędu Miasta w Z. w sprawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu na którym znajduje się wiata. Odpowiadając na pismo organu I instancji organ gminy poinformował, że obecnie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu. W okresie obowiązywania planu obowiązywał zapis "jednostka bilansowa E kwartał 15P – [...]. Powyższy zapis oznacza zatem, że teren działki nr [...] znajduje się w strefie przemysłowej. W tej sytuacji w ocenie organu I instancji nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., obligujące do wydania nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał ponadto, że 14.09.2005r. i 18.06.2007r. wpłynęła do niego inwentaryzacja i ekspertyza techniczna. Po analizie tych dokumentów organ doszedł do przekonania iż : - w świetle rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, regulacje dotyczą odległości sytuowania budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną i nie ma podstaw, aby stosowanie przedmiotowych przepisów rozszerzać na innego rodzaju obiekty budowlane, w tym wiaty wraz z maszynami stolarskimi. Organ wskazał, że podobnie stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - przeprowadzone badania w dniu 27.03.2007r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Z. wykazały, że poziom dźwięku 47,8 dB na granicy terenu kontrolowanego zakładu w kierunku najbliższej zabudowy mieszkaniowej przy ul. R. jest wartością niższą od dopuszczalnej w porze dziennej to jest 50 dB w porze dziennej, - emisja hałasu o natężeniu dopuszczalnym wynikającym z decyzji Starosty Z. z dnia [...] nie powoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki, - wiata wraz z maszynami stolarskimi nie emitują zanieczyszczeń gazowych, pyłowych i płynnych, - ustawienie wiaty wraz z maszynami stolarskimi zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz nie powodują pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ podał, że w dniu 2.05.2007r. wpłynęło do niego pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Z. wraz z protokołem z poziomu hałasu emitowanego do środowiska (pomiar został przeprowadzony 27.03.2007r). Z dokumentów tych wynika, że pomiary wykonane w porze dziennej wykazały równoważny poziom dźwięku 47,8 dB na granicy terenu kontrolowanego zakładu w kierunku najbliższej zabudowy mieszkaniowej przy ul. R., co jest wartością niższą od dopuszczalnej w porze dziennej która wynosi 50 dB. Reasumując organ I instancji stwierdził, że po przeanalizowaniu tych dokumentów wykluczono istnienie przesłanek wynikających z art. 37 ustawy z 1974r. Prawo budowlane oraz stwierdzono, że obiekt budowlany został wykonany w taki sposób, iż nie są konieczne żadne zmiany lub przeróbki, a więc wydanie decyzji na podstawie art. 40 ustawy jest zbędne, gdyż przedmiotem rozstrzygnięcia jest nałożenie na inwestora właśnie takich obowiązków. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się także do pisma M.O. z [...] w którym strona wskazała, że wszystkie zainstalowane maszyny i urządzenia nie posiadają wymaganych prawem zezwoleń na ich instalację, ponieważ montaż nie został poprzedzony sporządzeniem raportu oddziaływania na środowisko wymaganego na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorstwo "F." powstało w 1992r. i od początku swojej działalności zajmowało się produkcją wyrobów drewnianych. Sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie stolarni znalazło się dopiero w wykazie zamieszczonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z 24.09.2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Tak więc żądanie od spółki "F." uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach naruszałoby konstytucyjną zasadę niedziałania prawa wstecz. Organ dodatkowo zauważył, że zgodnie z przepisami ustawy z 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszeniem właściwemu organowi. Jeżeli zatem ustawienie maszyn nastąpiło organ nadzoru budowlanego nie może żądać od strony decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodził się M. O. – właściciel sąsiedniej nieruchomości i złożył od niego odwołanie do Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu odwołania odwołujący się wskazał, że badanie przeprowadzone 27.03.2007r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, wykonane zostało na jego wniosek z 1.03.2007r. i dotyczyło poziomu hałasu emitowanego przez urządzenia umieszczone pod wiatą położoną na działce Nr [...] a nie jak wskazał organ, urządzeń zlokalizowanych pod wiatą położoną na działce Nr [...]. Odwołujący się podkreślił, że w momencie wykonywania pomiarów przez WIOŚ przedmiotowa wiata (zlokalizowana na działce Nr [...]), nie posiadała ostatecznej decyzji o pozwoleniu na jej użytkowanie, a zatem w świetle prawa praca zainstalowanych pod nią urządzeń byłaby nielegalna. M. O. zwrócił uwagę, iż w takim przypadku na postawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego można by na inwestora nałożyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Odwołujący się nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż obiekt budowlany (wiata) wykonany został w taki sposób, iż nie są konieczne żadne zmiany i przeróbki. Wskazał, że wiata nie ma ścian, osłony ani ekranu osłonowego. Praca urządzeń pod wiatą wywołuje zatem hałas i drgania. W ocenie odwołującego się pomiary wykonane przez WIOŚ wykazały faktyczny poziom hałasu zbliżony do dopuszczalnego. Należy zatem domniemać, że uruchomienie dodatkowych urządzeń spowoduje przekroczenie dopuszczalnych norm. Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M.O., decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uwagi na to, że przedmiotowa wiata została wybudowana przez 1.01.1995r. podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jest stwierdzenie – zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r. – jego zdatności do użytku. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzję taką organ nadzoru budowlanego może wydać wyłącznie w sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowanego z 1974r. obligujące ten organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wiąże konieczność wydania nakazu rozbiórki z usytuowaniem obiektu na terenie, który przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Prowadzi to do wniosku, że brak planu – a w konsekwencji brak zakazu zabudowy terenu w określony sposób, nie stanowi przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie tego przepisu. Natomiast przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku, gdy obiekt ten powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowanych dla otoczenia. Organ II instancji zauważył, że organ I instancji analizując wpływ przedmiotowej wiaty produkcyjnej, ograniczył się do badania ewentualnego pogorszenia warunków użytkowych działek przyległych do terenu zakładu produkcyjnego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji powinien zbadać również wpływ (pod względem hałasu) urządzeń znajdujących się pod wiatą na budynek biurowy w którym znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, położony w odległości ok. 1,5 m od wiaty. Organ wskazał, że użytkownicy budynku biurowego narażeni będą na bezpośrednie oddziaływanie dźwięków powstających z związku z ewentualnym użytkowaniem wiaty w której pracować będą dwie zamontowane pilarki do obróbki drewna. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 252 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.07.1980r .w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, budynki oraz urządzenia i instalacje w zakładach pracy, w których ze względu na sposób użytkowania powstają dźwięki lub drgania uciążliwe dla pracowników i otoczenia, należy zaopatrzyć w odpowiednie zabezpieczenia, przy czym maksymalny poziom dźwięków i drgań emitowanych na zewnątrz nie powinien przekraczać dopuszczalnych wartości. Zatem w ocenie organu II instancji zachodzi konieczność rozpatrzenia kwestii, czy omawiana wiata produkcyjna istotnie, jak wskazał organ I instancji została wykonana w sposób niewymagający żadnych zmian lub przeróbek. Ponadto w celu wyjaśnienia powyższej kwestii organ I instancji powinien rozważyć możliwość zażądania dodatkowo od inwestora odpowiedniej oceny bądź ekspertyzy technicznej wyjaśniającej akustykę obiektu oraz jej wpływu na otoczenie. Organ II instancji zauważył również, że ocena przedmiotowej wiaty z uwagi na fakt urządzenia w niej stanowisk pracy, winna również uwzględniać ocenę zgodności obiektu z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii. Opinia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy będzie w tym względzie wiążąca dla organu. Odnosząc się od odwołania organ II instancji nie podzielił zarzutu M.O., iż niezasadnym jest powoływanie się przy rozstrzyganiu kwestii pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, na wyniki pomiarów poziomu hałasu z terenu zakładu, dokonanych przez WIOŚ 27.03.2007r. Organ wskazał, że z protokołu wykonanych pomiarów wynika, że w trakcie pomiarów pracowały maszyny znajdujące się w przedmiotowej wiacie. Niemniej organ odwoławczy podzielił stanowisko M.O., że samowolnie wybudowany obiekt, w sprawie którego toczy się postępowanie legalizacyjne, nie może być użytkowany do czasu uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na używanie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał ponadto, że z akt sprawy nie wynika, aby wiata produkcyjna wyposażona była w instalację odgromową, przy czym organ I instancji nie wyjaśnił, czy omawiana wiata powinna posiadać taką instalację. Wymaganie takie wynika z § 108 ust. 1 rozporządzenia z 3.07.1980r. oraz pośrednio z § 12 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Decyzja Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stała się przedmiotem skargi "F." Sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięć Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. dwukrotnie. Po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy w ponownym rozpoznaniu organ I instancji wykonał czynności, uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez wykonanie postanowienia z 12.04.2005r. tzn. przedłożył inwentaryzację i ekspertyzę techniczną wiaty opracowaną przez A. i S. B.. Skarżący podał, że na podstawie tej ekspertyzy organ I instancji stwierdził brak podstaw do zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ przedmiotowa wiata nie jest budynkiem w rozumieniu tych przepisów. Dlatego też w ocenie skarżącego nie ma podstaw do żądania dodatkowych ustaleń dotyczących ewentualnych przekroczeń natężenia dźwięków wobec budynku biurowego. Skarżący zwrócił uwagę, iż ta kwestia nie jest przedmiotem postępowania i jako taka przedmiotem zaskarżenia M.O. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji wskazał, że organ ten nie wyjaśnił, czy natężenie hałasu przekracza dopuszczalne normy, oraz czy posadowienie wiaty jest zgodnie z art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego. Zatem w ocenie skarżącego organ odwoławczy winien sam uzupełnić postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 136 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że nieuzasadnione jest stanowisko wyrażone w skardze, iż powinien samodzielnie rozstrzygnąć sprawę samowolnej budowy przedmiotowej wiaty. Naruszałoby to bowiem zasadę zawartą w art. 15 kpa – dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na wstępie należy stwierdzić, że przedmiotem postępowania administracyjnego była kwestia, czy po wybudowaniu i użytkowaniu obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej na działce Nr [...] w Z. istnieją przesłanki do udzielenia firmie "F." Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie wiaty. Niesporne jest w sprawie to, że przedmiotowa wiata została wybudowana bez pozwolenia na budowę. Niesporne jest też to, że sprawa pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej wiaty była przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy trzy razy. W decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5.01.2006r. wskazano organowi I instancji, że nie dokonał ustaleń pozwalających jednoznacznie wykluczyć istnienie przesłanek wynikających z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. W drugiej decyzji kasacyjnej z 13.07.2006r. organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji powinien uzupełnić postępowanie tak, by ustalić czy przy stwierdzonym przez organ braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego z 1974r. zachodzi przesłanka do wydania takiego nakazu, wynikająca z art. 37 ust. 1pkt 2. Z tych wytycznych wynika, że przesądzony jest brak przesłanek do wydania nakazu rozbiórki z tego powodu, że obiekt budowlany (wiata) nia znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem zainteresowania organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinno być ustalenie, czy wiata produkcyjna powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie powinno budzić wątpliwości to, że wiata produkcyjna bez przegród, a więc przedmiotowa wiata w świetle uregulowań zawartych w Prawie budowlanym z 1994r. nie jest budynkiem. Nie jest to bowiem obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Wiata nie jest też urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Wiata jest więc obiektem budowlanym (budowlą). Ustawa Prawo budowlane z 1974r., która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, w odróżnieniu od ustawy z 1994r. nie zawiera definicji budynku. Słusznie zatem organ I instancji ustalając znaczenie terminu "wiata" odwołał się do definicji słownikowej, z której wynika, że wiata to budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach, czy też lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Przedmiotowa wiata ma taki charakter i konstrukcję. Wynika to z opracowanej inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej opracowanej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane. Do wiaty jako obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia przed 1.01.1995r. podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest jego zdatność do użytku. Taki obiekt budowlany podlega rozbiórce, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że występują łącznie przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie niezbędne było ustalenie, czy występuje przesłanka z pkt 2 art. 37 ust. 1 a więc, czy wiata powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in. § 252 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r. Nr 17, poz. 62 ze zm.). W § 1 rozporządzenia wskazano, że ustala ono warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki. Rozporządzenie jako takie nie ma więc zastosowania do wiaty, gdyż nie jest ona budynkiem. § 252 rozporządzenia wskazuje jednak, że regulacje w nim zawarte nie ograniczają się do budynków. Dotyczy on bowiem również urządzeń i instalacji z zakładach pracy, w których powstają dźwięki lub drgania uciążliwe dla pracowników lub otoczenia. Maksymalny poziom dźwięków emitowanych na zewnątrz nie powinien przekraczać dopuszczalnych wartości. Mając do czynienia z wiatą produkcyjną właściwe organy zajmujące się sprawą pozwolenia na użytkowanie obowiązane są więc ustalić, czy wiata, w której znajdują się urządzenia emitujące hałas powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Nie można pomijać przy tym tego, że przedmiotowa wiata, choć nie jest budynkiem spełnia zadania podobne do hali produkcyjnej, skoro pod nią zamontowano maszyny stolarskie emitujące hałas. Musi więc być traktowana z tymi urządzeniami łącznie. Gdyby bowiem chodziło o wiaty spełniające funkcje magazynu, wówczas nie można by wydać decyzji o przymusowej rozbiórce. Nie spełnione byłyby bowiem przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Jeżeli natomiast wiata jest ściśle związana z wykorzystaniem maszyn i urządzeń, to musi spełniać wymagania z zakresu dopuszczalnego poziomu dźwięków i drgań. Niewątpliwie takich ustaleń w niniejszej sprawie nie poczyniono. Za chybiony należało uznać zarzut niewyjaśnienia przez organ I instancji kwestii obowiązku zapewnienia ochrony wiaty przed wyładowaniami atmosferycznymi. Wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji § 108 rozporządzenia z 3.07.1980r. wskazanego wyżej jednoznacznie reguluje ochronę budynków przed wyładowaniami atmosferycznymi. Jeżeli wiata nie jest budynkiem, to powyższy przepis nie ma do niej zastosowania. Z wytycznych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do rozpoznania przez organ I instancji pozostała więc kwestia ustalenia, czy emisja hałasu pochodząca z wiaty wraz z urządzeniami emitującymi hałas powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia a nie tylko dla sąsiadów, jak to (zaprzeczając takiej niezgodnej z obowiązującymi normami emisji hałasu) ustalił organ I instancji, oraz ocena zgodności obiektu z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii. W tym miejscu należało ocenić zgodność z treścią art. 138 § 2 kpa zaskarżonej decyzji. Przypomnieć wypada po raz wtóry, że organ odwoławczy trzykrotnie uchylał decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. Początkowo nawet nie określono precyzyjnie jaki charakter ma obiekt budowlany (wiata). Gdyby od początku w kręgu zainteresowania organów budowlanych pozostawała wiata o charakterze produkcyjnym, wówczas nie byłoby potrzeby wielokrotnego rozpoznawania sprawy przez organy budowlane. Wskazówki byłyby wówczas precyzyjne i jednoznaczne a nie ogólne i nie mające w sprawie zastosowania (vide : kwestia zabezpieczenia przez wyładowaniami atmosferycznymi). Zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Bezpośrednie przeprowadzenie dowodów co do dopuszczalnej emisji hałasu pochodzącego z urządzeń znajdujących się we wiacie, oraz dokonanie oceny zgodności obiektu z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy i wymaganiami ergonomii, nie oznacza, że organ odwoławczy musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w znacznej części. Poziom hałasu był już badany ale nie w pełnym zakresie. Konieczne jest jedynie przeprowadzenie badania dotyczącego oddziaływania urządzeń z wiaty na warunki zdrowotne ludzi pracujących w budynku biurowym, oraz czy przy obsłudze zamontowanych pod wiatą urządzeń (pilarek) zachowane są przepisy bhp (o ile praca przy tych urządzeniach może powodować niebezpieczeństwo dla ludzi). Te czynności mieszczą się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 kpa, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Oznacza to, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 kpa. Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ odwoławczy powinien poczynić wskazane wyżej ustalenia i jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do wydania pozwolenia na użytkowanie wiaty mającej charakter produkcyjny. Z powyższych przyczyn uznano, że skarga zasługuje na uwzględnienie i orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej p.p.s.a). Na mocy art. 152 p.p.s.a orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło