I SA/Ol 14/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 13 lutego 2008r. sprawy ze skargi B. F. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia korekty do wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" o Nr "[...]" odmawiające B.F. przywrócenia terminu do złożenia korekty wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Z akt sprawy wynika, że odbiór wezwania z dnia 21 czerwca 2007 r. do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności, został pokwitowany pod wskazanym przez stronę adresem w dniu 25 czerwca 2007 r.. Wezwanie to zawierało pouczenie, iż nieusunięcie braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, w części dotkniętej brakami. Wniosek o przywrócenie terminu wraz z korektą wniosku B.F. złożył zaś dopiero w dniu 5 lipca 2007r., podnosząc, że przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie dotarła do niego w dniu 2 lipca 2007 r. Ponadto uzasadniając wniosek podał, że zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowego wezwania zostało odebrane przez niewłaściwą i podpisane przez obcą, osobę. W złożonym zażaleniu skarżący, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym ponownie poniósł, że podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie należy do niego, na potwierdzenie czego przedłożył kserokopie dwóch innych, pochodzących z różnych okresów dokumentów z własnym podpisem. Jak podał, różnica w podpisach na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania oraz przedstawionych dokumentach jest znaczna i można ją stwierdzić bez potrzeby przeprowadzania ekspertyzy grafologicznej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie wskazał na § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34), zgodnie z którym potwierdzenie odbioru polega na doręczeniu nadawcy formularza z pokwitowaniem adresata odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego. Organ podniósł, że stosownie do § 44 Regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych, stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 137 DGPP z dnia 21 września 2005 r., przesyłka rejestrowana podlega doręczeniu po uprzednim: ustaleniu przez pracownika poczty osoby uprawnionej do odbioru, sprawdzeniu tożsamości odbiorcy, o ile nie jest znany doręczającemu osobiście oraz pokwitowaniu przez odbiorcę odbioru przesyłki na odpowiednim formularzu odbioru. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że wezwanie do usunięcia braków we wniosku zostało doręczone B.F., gdyż to jego imię i nazwisko widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Organ II instancji dodał, że wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku, strona nie spełniła warunku, o którym mowa w art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. nie uprawdopodobniła, iż niestawienie się w terminie do dnia 2 lipca 2007 r. celem usunięcia braków wniosku nastąpiło bez jej winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła organom naruszenie art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż ponosi ona winę w uchybieniu terminu. Podniosła, że zaskarżone postanowienie narusza również art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego co do ustalenia okoliczności komu wezwanie zostało faktycznie doręczone oraz tego, czy skarżący otrzymał to wezwanie i kiedy. Ponadto strona zarzuciła organom naruszenie art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem nie umożliwiono jej wypowiedzenia się co do terminu i okoliczności doręczenia wezwania do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Wskazując na powyższe uchybienia wniosła o uchylenie w całości rozstrzygnięć organów obu instancji. W uzasadnieniu powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżący podniósł, iż potwierdzenie odbioru przesyłki stwarza jedynie domniemanie doręczenia. Może być zatem obalone przeciwdowodem. W razie wątpliwości czy okoliczności zawarte w dowodzie doręczenia odpowiadają rzeczywistości, konieczne jest podjęcie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów. Stanowisko organu odwoławczego, który jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał przepisy prawa pocztowego i uznał, że formalnie wezwanie zostało doręczone, bowiem na potwierdzeniu odbioru widnieje podpis strony, jest błędne w sytuacji, gdy strona kwestionuje prawdziwość podpisu. Organ winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tej kwestii, a ponadto umożliwić stronie wypowiedzenie się co do terminu i okoliczności doręczenia stronie wezwania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że narusza ono prawo. Zgodnie z treści art. 63 kpa podaniem w rozumieniu kodeksu są wszelkiego rodzaju oświadczenia stron oraz innych uczestników postępowania podatkowego, z którymi występują oni wobec organu podatkowego, a więc żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia. Jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (jak np. w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy finansowej), organ jest obowiązany na podstawie art. 64 § 2 kpa do wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych podania jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przez organ administracji ani skrócony, ani przedłużony. Wnoszący podanie może jednak złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu, w razie uchybienia bez własnej winy, na zasadach i w trybie określonym w art. 58-59 kpa. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. W przedmiotowej sprawie strona podnosiła, iż przeszkodą uniemożliwiającą złożenie korekty było w istocie nieprawidłowe, z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, doręczenie wezwania przez pocztę. Złożony przez nieustaloną osobę w jej imieniu podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji poświadczał bowiem nieprawdę, zaś o wezwaniu do korekty wniosku o przyznanie płatności, dowiedziała się dopiero w dniu 2 lipca 2007r.. Organ odwoławczy, który znał podniesione przez wnioskodawcę okoliczności, powinien zatem mieć na uwadze art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. W świetle wyrażonej w tych przepisach procesowej zasady prawdy obiektywnej, postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może pozbawiać strony prawa wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ, do którego zwróciła się strona o przywrócenie terminu nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania z przestrzeganiem wszelkich obowiązujących zasad. Odmowa przywrócenia terminu winna być zatem poprzedzona wyjaśnieniem stanu faktycznego, w tym okoliczności podpisania zwrotnego potwierdzenia odbioru z datą 25 czerwca 2007r.. W opisanych wyżej okolicznościach sprawy organ powinien mieć w szczególności na uwadze treść przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.). § 35 ust 1 tego rozporządzenia stanowi, że przesyłki rejestrowane i przekazy pocztowe doręcza się, zgodnie z art. 26 ustawy (Prawo pocztowe), za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Zgodnie zaś z ust. 2 wymienionego paragrafu, pracownik operatora doręczający przesyłkę lub przekaz pocztowy może odstąpić od żądania okazania jednego z dokumentów stwierdzających tożsamość, o których mowa w § 36, jedynie wówczas, gdy osoba uprawniona do odbioru jest mu znana osobiście. Uwzględniając treść powyższych uregulowań organ powinien zatem przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, mające na celu zweryfikowanie twierdzeń strony i ustalenie okoliczności doręczenia korespondencji oraz tego, czy rzeczywiście podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania nie jest jej podpisem. Postępowanie to pozwoliłoby stronie, która próbowała wykazać brak winy w uchybieniu terminu, złożyć stosowne wyjaśnienia we wskazanym zakresie oraz przedstawić ewentualne wnioski dowodowe w celu uprawdopodobnienia powołanych okoliczności. W zależności od ustaleń organy powinny wykonać inne wyłaniające się czynności (ewentualnie powołać biegłego z zakresu grafologii) w celu wyjaśnienia, czy strona wiedziała o wezwaniu, oraz czy w okresie 25 czerwca do dnia 2 lipca 2007r. w sposób niezawiniony nie miała możliwości uzupełnienia braków, na wezwanie organu. Stronie, która próbowała uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, należało zatem z uwzględnieniem zasad procesowych wyrażonych w art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., umożliwić złożenie stosownych wyjaśnień i wniosków dowodowych we wskazanym zakresie, co pozwoliłoby sprawdzić okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu. Organ prowadząc ponownie postępowanie winien tym samym, wyjaśnić z udziałem poczty datę doręczenia skarżącemu wymienionego na wstępie, postanowienia organu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200 i art. 205 § 2 i 4 tejże ustawy.