II SA/Gl 705/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-02-13
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, uwzględniając jedynie zarzut trwałej niewykonalności i zgodności z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, pomijając inne przesłanki nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. oraz prawidłowo oceniając kwestię własności nieruchomości?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dochowało wymogów proceduralnych, ograniczając się do oceny jedynie części przesłanek nieważności decyzji i nie badając w sposób pogłębiony wszystkich wad kwalifikowanych. Ponadto, organ nieprawidłowo ocenił kwestię własności nieruchomości, opierając się na sprzecznych dokumentach i nie dostrzegając wadliwości aktu własności ziemi oraz jego odpisów, co mogło mieć wpływ na prawidłowość wydanej decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Sąd uznał również za uzasadniony zarzut naruszenia procedury poprzez wyproszenie strony z rozprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.S. i L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Gminy R. o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej pod budowę domu jednorodzinnego. Skarżący zarzucali niewykonalność decyzji z powodu błędnego oznaczenia działki oraz niezgodności z faktycznym stanem prawnym i ewidencyjnym. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając decyzję za zgodną z prawem i faktycznie wykonaną, a zarzut niewykonalności za nietrafny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium utrzymało swoje stanowisko, przyznając jednocześnie, że organ I instancji naruszył przepisy prawa, nie podając oznaczenia nieruchomości w decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008r. sprawy ze skargi E.S. i L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Gminy R. zezwolił R. J. na wyłączenie z produkcji rolnej pod budowę domu jednorodzinnego gruntów o powierzchni [...] m2 - grunty orne kl. [...], zwolnił R. J. z obowiązku uiszczenia należności jednorazowej i stałych opłat rocznych oraz zobowiązał wnioskodawcę do zdjęcia próchnicznej warstwy gleby z terenu zajętego pod budowę na głębokość 20 cm i zagospodarowanie jej we własnym zakresie na swojej nieruchomości. W uzasadnieniu Naczelnik Gminy R. wskazał, iż inwestor przedłożył decyzję zatwierdzającą plan zabudowy działki [...] i chce przystąpić do rozpoczęcia budowy.
Wnioskiem z dnia [...] r. L. S. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji. Przedmiotowej decyzji zarzucił, iż była ona niewykonalna już w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W jego ocenie niewykonalność decyzji wynika stąd, że zezwolenie na wyłączenie gruntów zostało wydane na działkę nr [...], podczas gdy taka działka występuje jedynie w części opisowej rejestru gruntów, nie ma jej natomiast na mapach ewidencyjnych. Nadto pozwolenie na budowę opiewa na działki [...] co powoduje, że wyłączenie z produkcji rolnej jedynie działki [...] niezgodne jest ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skierowane przez Kolegium zapytanie L. S. wyjaśnił, że przysługuje mu status strony albowiem jest następcą prawnym właścicieli części nieruchomości, która weszła w skład nowo wydzielonej działki nr [...].
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika Gminy R., mylnie wskazując datę jej wydania jako [...] r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż decyzją Naczelnika Gminy R. z dnia [...] r. został zatwierdzony plan realizacyjny zagospodarowania działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...], a następnie decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Gminy R. udzielił L. i R. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działkach nr nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Wskazana numeracja działek wynika z faktu, iż:
działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...]
działka nr [...] " " " nr [...]
działka nr [...] " " " nr [...]
działka nr [...] " " " nr [...]
działka nr [...] " " " nr [...]
Podział ,ten został zatwierdzony decyzją Naczelnika Gminy R. z dnia [...] r.
Stosownie do mapy podziału wydzielone działki nr nr [...] , [...], [...] i [...] zostały następnie włączone do działki nr [...] , która zmieniła konfigurację i powierzchnię na [...] m2. Z dokumentów przedłożonych przez L. S. wynika, że jego poprzednicy prawni posiadają dokumenty stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości objętej opisanym wyżej podziałem i oznaczonej nr [...] , która podzieliła się na działki nr nr [...] i [...], a działka [...] weszła w skład działki nr [...] na której R. J. uzyskał zgodę na wyłączenie z produkcji rolnej [...] m2 gruntu. Sprawa własności nieruchomości jest kwestią sporną albowiem wprawdzie prawo własności do działki nr [...] i [...] przysługiwało A. i T. M., których następcami prawnymi są L. S. i jego żona E. S., jednakowoż R. J. nabył te działki pod budowę budynku mieszkalnego - umową notarialną z dnia [...] r. od A. i M. B. W sprawie własności tej nieruchomości toczy się postępowanie przed sądem powszechnym. Oceniając natomiast objętą wnioskiem L. S. decyzję Naczelnika Gminy R. Kolegium przytoczyło przepisy traktujące o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej (art.4 pkt 5, art. 13, art. 15, art. 20 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz. U. Nr 11, poz. 79 z późn. zm.) konstatując, iż w świetle przywołanych norm przedmiotową decyzję należy uznać, zdaniem organu, za zgodną z przepisami ustawy. Także postawiony przez L. S. zarzut niewykonalności jest nietrafny, ponieważ decyzja została faktycznie wykonana, albowiem doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej przez osobę, która nabyła grunty pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego tj. R. i L. małżonków J.
Pismem z dnia [...] r. L. S. złożył wniosek o uchylenie decyzji Kolegium i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł naruszenie prawa procesowego poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów. Wskazał, iż zdaniem Kolegium prawo własności działki nr [...] i nr [...] przysługiwało A. i T. M., których następcami prawnymi są E. i L. S., podczas gdy w rzeczywistości byli i są oni właścicielami działki nr [...]. Błędnie wskazano także, że wyłączono grunt z produkcji rolnej na wniosek R. J. podczas gdy wniosku takiego nie ma w aktach sprawy. Błędnie wskazano nadto, że decyzję o wyłączeniu gruntu [...] z produkcji rolnej wydano po uzyskaniu i przedłożeniu przez inwestora decyzji o lokalizacji lub pozwolenia na budowę podczas gdy decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny w rzeczywistości dotyczy działek o innej numeracji, a nadto, zdaniem strony, utraciła ważność w [...] r. Wadliwie wskazano nadto iż, wyłączono z produkcji rolnej grunt, który nie został ujawniony tylko w części kartograficznej podczas gdy w zasobach geodezyjnych w ogóle nie został ujawniony podział działek. L. S. wskazał nadto naruszenie przepisów proceduralnych poprzez wyproszenie go z sali na czas składania wyjaśnień przez R. J. przez co pozbawiono go możliwości pełnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu. Podniósł też fakt reprezentowania R. J. przez adwokata co, jego zdaniem, jest w postępowaniu przed samorządowymi kolegiami odwoławczymi niedopuszczalne oraz naruszenie konstytucyjnej zasady równości.
Podjętą w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał swą tezę, iż decyzja Naczelnika Gminy R. nie naruszała przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Proponowany przez inwestora do wyłączenia z produkcji rolnej grunt zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był bowiem pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne i zagrodowe. W aktach znajduje się nadto decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny zagospodarowania działek nr [...], [...], [...], [...], [...]. R. J. przed wystąpieniem o zezwolenie na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej nabył od małżonków B. w drodze zawartej w formie aktu notarialnego umowy działki nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które powstały z podziału działek wymienionych w opisanej wyżej decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania działek i uzyskał pozwolenie na budowę na tych działkach budynku mieszkalnego. Organ I instancji wydając decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej bezspornie naruszył jednak przepisy prawa - na co wcześniej Kolegium nie zwróciło uwagi - przez to, że w decyzji nie podał oznaczenia nieruchomości, na której zezwolił wyłączyć z produkcji rolnej [...] m2 gruntu rolnego kl.[...]. W uzasadnieniu decyzji mówi się wprawdzie o tym, że inwestor przedłożył decyzje nr [...] zatwierdzającą plan zabudowy działki nr [...], ale decyzji takiej w aktach brak i trudno stąd wywodzić, że zezwolenie na wyłączenie gruntów rolnych dotyczyło tej działki. Nadto ustalono, że R. J. zgodnie z uzyskanym zezwoleniem na budowę budynku mieszkalnego na działkach oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...] wybudował budynek mieszkalny i w tym budynku zamieszkał. Po wybudowaniu budynki inwestor nie sporządził dokumentacji powykonawczej i budynek nie jest ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków i w ewidencji nie ujawniono zmiany rodzaju użytków nieruchomości, na której budynek został wybudowany. W świetle powyższych ustaleń zdaniem Kolegium organ I instancji wydając decyzje zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej naruszył przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej: k.p.a.), a w szczególności art. 7, 8, 10, 77. Ta okoliczność w ocenie Kolegium nie może jednak stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Kolegium wskazało nadto, że L. S. jest znane to, że akta sprawy organu I instancji nie zostały zachowane w komplecie i że brak w nich wniosku R. J. o wydanie decyzji. Przyznało także, iż faktem jest, że R. J. przesłuchano pod nieobecność na sali rozpraw L. S. jednak nastąpiło to z uwagi na to, że są oni stronami przeciwnymi w sporze. Protokół z przesłuchania R. J. L. S. udostępniono oraz umożliwiono mu zadawanie pytań, a zatem nie doszło do naruszenia art.10 k.p.a.. W ocenie Kolegium nie doszło również do naruszenia art.18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2001, Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), ani też art.32 Konstytucji RP.
Pismem z dnia [...] r. E. i L. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podnieśli te same argumenty, które uprzednio już wskazywano we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dołączając dodatkowo kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalającego powództwo L. i R. J. przeciwko E. i L. S. oraz M. S. i A. M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentowało, iż kwestia własności działki [...] jest kwestią sporną albowiem akt własności ziemi w odniesieniu do tej działki Naczelnik Gminy R. wydał zarówno T. i A. M., poprzednikom prawnym małżonków S. (nr [...]), jak też A. i M. B. (nr [...]), którzy następnie aktem notarialnym zbyli działkę małżonkom J.
Dodatkowym pismem procesowym z dnia [...] r. skarżący nadesłali kserokopie m.in. wydanego na rzecz A. i M. B. aktu własności ziemi z [...] r., nie obejmującego działki [...], oraz jego odpisu potwierdzonego w imieniu Naczelnika Gminy za zgodność z oryginałem, na którym to odpisie działka ta została wskazana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, po części z innych przyczyn niż podnoszone w skardze.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Przytoczony przepis, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wylicza enumeratywnie te istotne kwalifikowane wady decyzji administracyjnej, których ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć jednak miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad (por. np. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r., II SA 581/83, Prob.Praw. 1984, nr 10, s. 28). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż wszczęcie postępowania na żądanie strony wskazującej tylko wybraną bądź wybrane przesłanki nieważności spośród wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji, w sprawie której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem występowania wszystkich wskazanych w przepisie tym przesłanek – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2001 r., IV SA 645/99, LEX nr 53459.
Zdaniem Składu Orzekającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wymogów tych w niezbędnym zakresie nie dochowało. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, a także decyzji rozstrzygnięcie to poprzedzającej, Kolegium ograniczyło się do oceny czy w sprawie zaszła zarzucana przez L. S. trwała niewykonalność decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...] r. (notabene w obydwu rozstrzygnięciach błędnie oznaczanej przez Kolegium jako decyzja z dnia [...] r.) oraz oceny zgodności przedmiotowej decyzji z cytowaną wyżej ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych i normami kodeksu postępowania administracyjnego. Z zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast by Kolegium rozważało pozostałe wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki, a także by, oprócz przytoczonych wyżej obszarów oceny, w sposób szerszy i pogłębiony zbadało czy wydana przez Naczelnika Gminy R. decyzja na wniosek R. J. wyłączająca grunt z produkcji rolnej nie była dotknięta kwalifikowanym naruszeniem prawa. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, iż oprócz poruszonej przez Kolegium kwestii nie wskazania przez Naczelnika Gminy działki podlegającej wyłączeniu oraz błędnego powołania się przez Naczelnika Gminy w uzasadnieniu decyzji na fakt, iż inwestor przedłożył decyzję [...] podczas gdy w decyzja o wskazanej treści, o ile pozostawała jeszcze wówczas w mocy, nosi nr [...], które to uchybienia z nie do końca jasnych przyczyn potraktowane zostały przez Kolegium jako nieistotne (poglądu tego w odniesieniu do kwestii nie wskazania gruntu podlegającego wyłączeniu Skład Orzekający nie podziela), decyzja z dnia [...] r. dotknięta jest także innymi wadami. Wskazać należy w tym miejscu zwłaszcza fakt, iż w myśl art. 4 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ilekroć ustawa traktowała o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej rozumieć przez to należało zaniechanie rolniczego lub leśnego użytkowania gruntów przez właściciela albo osobę nabywającą te grunty na cele nierolnicze lub nieleśne. Oceniając czy wnioskodawca, na rzecz którego wydana miała zostać decyzja wyłączająca grunt z produkcji rolnej spełnia niezbędne w ustawie przesłanki ustalenia wymagało w konsekwencji m.in. czy osoba ta jest właścicielem bądź w konkretnych okolicznościach posiadaczem gruntu. W aktach sprawy brak dowodów na to by Naczelnik Gminy R. ustaleń takich dokonał pomimo dostępu, z urzędu, do wszystkich niezbędnych dokumentów i wiedzy o tych spośród nich, które sam wydał. Analizując przedłożony Sądowi materiał dowodowy wskazać w tym miejscu należy, iż niewątpliwym jest, że obejmujący działkę [...], która w myśl ustaleń Kolegium w wyniku kolejnych przekształceń weszła w skład działki [...], akt własności ziemi został w dniu [...] r. wydany przez Naczelnika Gminy R. na rzecz A. i T. M., poprzedników prawnych małżonków S.. Wbrew jednak podniesionym w odpowiedzi na skargę twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. żaden drugi, "konkurencyjny", dotyczący tej samej działki akt własności nie został wydany, za takowy w żadnej mierze uznać bowiem nie można przywołanego przez Kolegium aktu wydanego w dniu [...] r. na rzecz małżonków B., którzy wchodzące w skład działki [...] sprzedali następnie małżonkom J. Akt ten, wyliczając działki należące do małżonków B. nie wymienił bowiem działki [...], który to numer pojawił się w nieznanych okolicznościach dopiero na sporządzonym w roku [...] odpisie aktu własności, opatrzonym pieczątką i podpisem działającego w imieniu Naczelnika Gminy inspektora, umieszczonymi pod adnotacją potwierdzającą zgodność odpisu z oryginałem. Notabene Sąd zauważa w tym miejscu, iż z akt sprawy nie wynika czy i jakie działania orzekające w sprawie organy podjęły w związku z nasuwającym się w tej mierze podejrzeniem popełnienia przestępstwa przeciwko dokumentom i czy ewentualnie zapadły w tej kwestii jakieś rozstrzygnięcia, które mogą mieć wpływ na ocenę sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Fakt, iż to jedynie poprzednicy prawni małżonków S. dysponowali aktem własności nieruchomości, o której mowa, zaakcentował Sąd Rejonowy w Z. w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalającym powództwo L. i R. J. przeciwko E. i L. S. oraz M. S. i A. M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika czy wyrok też uzyskał przymiot prawomocności). Podkreślić w tym miejscu należy, iż rozstrzygnięcie sprzeczności pomiędzy aktem własności i jego odpisem oraz pomiędzy aktem własności a przedłożoną przez R. J. umową notarialną kupna działek od małżonków B. z oczywistych względów nie leżało w gestii wydającego na rzecz R. J. stanowiącą przedmiot rozstrzygnięć Kolegium decyzję o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej Naczelnika Gminy. Niewątpliwie jednak sprzeczności te winny były zostać dostrzeżone albowiem fakt ich istnienia zdaniem Sądu winien był wpłynąć na tryb i sposób załatwienia wniosku R. J. W razie istnienia w obrocie prawnym dokumentów o sprzecznej treści organ administracji publicznej nie może bowiem dowolnie przychylić się do treści jednego z nich przed wyeliminowaniem przez właściwy organ bądź sąd drugiego z nich z obrotu prawnego. Fakt wydania decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej pomimo wiedzy o tym, iż akt własności ziemi został wydany na rzecz innych osób niż wskazani w umowie zakupu działek ich uprzedni właściciele, nie został też w żaden sposób dostrzeżony i oceniony przez obecnie orzekające w sprawie Kolegium. Podkreślenia zatem w tym miejscu wymaga, iż przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. w tym zwłaszcza wskazanych w pkt 2 tegoż artykułu organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych (tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2002 r., I SA 1130/00, LEX nr 82641.
Analizując z kolei przyjęty przez Kolegium tryb postępowania Sąd zauważa, iż zgłoszony przez L. S. w odwołaniu i skardze zarzut nieprawidłowości przejawiający się w cyt. "wyproszeniu" go z rozprawy administracyjnej w czasie zeznań R. J. uznać należy za uzasadniony. W myśl art. 96 k.p.a. za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą zostać, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą. Jednak w zaskarżonej decyzji Kolegium okoliczności takich nie przywołało stwierdzając jedynie, iż R. J. przesłuchano pod nieobecność L. S. z uwagi na to, że są oni tronami przeciwnymi w sporze.
Sąd nie podziela natomiast zgłoszonego przez skarżących zarzutu naruszenia przez Kolegium art. 18a pkt 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez niedopuszczalne, zdaniem skarżących, dopuszczenie do udziału w sprawie adwokata reprezentującego R. J. Przywołany przez skarżących przepis istotnie zakazuje wprawdzie reprezentowania strony przez adwokata wykonującego zawód w kancelarii, zespole adwokackim lub spółce jednak jedynie wówczas gdy w podmiotach tych członkiem, wspólnikiem, udziałowcem lub komplementariuszem jest etatowy członek kolegium, co w żadnej mierze nie zostało w mniejszej sprawie wykazane.
W konsekwencji dostrzeżonych uchybień koniecznym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i ponowne rozpoznanie przez organ ten wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...] r. W trakcie ponownego rozpoznania wniosku organ weźmie pod uwagę wskazania zawarte w niniejszym wyroku i rozważy, w należytym trybie, wszystkie określone w art. 156 § 1 k.p.a. potencjalne wady kwalifikowane.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na brak stosownego wniosku skarżących.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło