III SA/Gd 453/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 26 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. W następstwie wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. Starosta [...] działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2007 r. odmówił udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków na temat nieruchomości położonej w D. przy ul. [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ I nstancji stwierdził, iż argumentowanie wniosku prowadzeniem postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikom W. K. i J. C. nie stanowi wykazania interesu prawnego w rozumieniu przepisów ogólnego postępowania administracyjnego oraz prawa geodezyjnego i kartograficznego. W świetle art. 24 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego mogą być bowiem wydawane osobom fizycznym i prawnym, które w tym zakresie mają interes prawny. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego przedsiębiorca zmierza zaś do poszukiwania majątku nieruchomego dłużników. W tym zakresie właściwy jest komornik, względnie sąd powszechny jako organy egzekucyjne. W zażaleniu na powyższe postanowienie "A" Sp. z o.o. wskazała, iż z brzmienia klauzuli wykonalności, w którą zaopatrzono wydany przeciwko dłużnikom nakaz zapłaty wynika, iż sąd nadający klauzulę poleca wszystkim organom i urzędom państwowym udzielenie wszelkiej pomocy w celu wyegzekwowania należności od dłużnika. W przedmiotowej sprawie interes prawny wynika zaś z treści art. 783 § 2, art. 921 i n. k.p.c. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności. Postanowieniem z dnia 26 września 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, iż wnioskodawca posiada jedynie interes faktyczny. Ujawnienia majątku dłużników wierzyciel może zaś poszukiwać na drodze postępowania cywilnego przed sądem właściwości ogólnej dłużnika. Sprawa taka należy bowiem do sfery postępowania cywilnego a nie do postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego art. 20 i 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 218 k.p.a., przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, art. 7 i 64 Konstytucji RP, art. 5 k.c. oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 7,77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. wskazała, iż pojęcie interesu prawnego winno być rozumiane szeroko, a z Konstytucji RP oraz innych ustaw wynika zasada ochrony praw majątkowych każdego obywatela. W przypadku skarżącej udzielenie żądanych informacji wpływa zaś bezpośrednio na sferę jej praw, gdyż daje możliwość zaspokojenia z majątku dłużnika. Uprawnienie wierzyciela do uzyskania danych z jawnych zbiorów dokumentów wynika nadto z art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych odnoszącego się do dochodzenia roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jak i z treści klauzuli wykonalności, w którą zaopatrzono nakaz zapłaty. W ocenie skarżącej organy orzekające w sprawie niezależnie od naruszeń prawa materialnego naruszyły również przepisy prawa procesowego nie przeprowadzając wnikliwego postępowania dowodowego. Co istotne, wydane w sprawie rozstrzygnięcia posiadają zdawkowe i lakoniczne uzasadnienia, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. rozpatrywany łącznie z art. 140 przedmiotowego aktu normatywnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. W rozpatrywanej sprawie żądanie skarżącej koncentruje się wokół potwierdzenia przez organ administracji publicznej faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego rejestru publicznego - ewidencji gruntów i budynków prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z przepisów k.p.a. oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, to osoba, która nie jest właścicielem nieruchomości - ubiegająca się o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego (stanowiących formy udostępnienia znajdujących się w operacie danych) musi wykazać swój interes prawny, aby stosowne poświadczenie uzyskać. Wbrew twierdzeniom Spółki zawartym w skardze, z faktu posiadania nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie można wywodzić, iż Spółka posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym w uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Z wniosku skarżącej Spółki z dnia 3 sierpnia 2007 r. wynika bowiem wprost, ze wnosi ona o "udzielnie informacji czy poniżej wymienione osoby są lub były właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, budynków lub lokali, które położone są w powiecie [...] i podanie numerów ksiąg wieczystych bądź numerów zbioru dokumentów dla ustalonych nieruchomości [...]". Treść przedmiotowego dokumentu świadczy bezpośrednio, iż ma on służyć ustaleniu nieruchomości dłużników, a tym samym ma być wykorzystany w prowadzonym wobec nich postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę tak skonstruowany i uzasadniony wniosek świadczy wyłącznie o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu opartego na normie prawa materialnego w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a. Przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Istotną jest również konstatacja, iż interes prawny nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu, powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego. Z kolei po jego wydaniu podmiot, którego sfery prawnej dana norma bezpośrednio dotyczy ma uprawnienie do wniesienia wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia. Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (zob. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego [w:] Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym przysługującym danemu podmiotowi, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Powinna to być nadto norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm - norma, której treść można ustalić. W odniesieniu do powyższych rozważań warto zauważyć, iż w istocie przedmiotem żądania skarżącej Spółki nie jest uzyskanie zaświadczenia o konkretnej treści, lecz uzyskanie informacji zawartych w dokumencie stanowiącym podstawę poszukiwania majątku nieruchomego dłużników. Punktem wyjścia do uzyskania w/w danych musi być jednakże konkretna nieruchomość nie zaś nazwisko, względnie nazwiska właściciela/współwłaściciela/użytkownika wieczystego konkretnej nieruchomości. Organy słusznie uznały więc, że do czynności koncentrujących się wokół cywilnego postępowania egzekucyjnego właściwy jest komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Skarżąca Spółka może bowiem realizować swoje prawa poprzez inicjację stosownych postępowań dotyczących stanu majątku dłużników w trybie przepisów k.p.c. W przedmiotowej sprawie nie ma także znaczenia podnoszone przez skarżącą kryterium "prawnie usprawiedliwionego celu" przy przetwarzaniu danych osobowych powiązanego z dochodzeniem roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W pewnych sytuacjach kryterium to jako niezbędne i konieczne umożliwia między innymi gromadzenie i wykorzystywanie danych osobowych koniecznych dla dochodzenia roszczeń na przykład w postępowaniu sądowym, w tym także pozyskiwanie ich od administratorów danych. W przedmiotowej sprawie sytuacja jest jednakże odmienna, gdyż potencjalne dane mogą być uzyskane w toku innej, właściwej procedury. Dochodzenie do ich uzyskania w oparciu o przepisy materialnego prawa administracyjnego jak i procedurę administracyjną powoduje zaś usankcjonowanie stanu obchodzenia innych przepisów prawa procesowego o implikacjach cywilnoprawnych, mających w danym wypadku podstawowe znaczenie. Nadto należy wskazać, iż skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i respektuje argumentację zawartą na tle analogicznej sprawy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06 (nie publ.). Na marginesie Sąd uznając częściową zasadność zarzutów podniesionych w skardze wskazuje, iż rozstrzygnięciu organu II instancji można postawić zarzut natury formalnej. Wydane w sprawie postanowienie w istocie zawiera lakoniczne uzasadnienie i braki w zakresie pełnego zakresu elementów rozstrzygnięcia merytorycznego, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. rozpatrywanym w świetle dyspozycji art. 140 k.p.a. Nie mniej jednak nie są to uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Uznanie, iż odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej, którego przedmiotem było udzielenie informacji o treści żądanej przez stronę skarżącą nie narusza prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy powoduje, iż skarga podlega oddaleniu. Stąd też Sąd orzekł jak w sentencji, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.). .