II OSK 832/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. i R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 824/07 w sprawie ze skargi P. R. i R. R. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 824/07 po rozpoznaniu skargi P. i R. małż. R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. nakazującą skarżącym rozbiórkę rozbudowanej części tarasu oraz dachu i ścian stanowiących zabudowę tarasu budynku letniskowego - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż organ pierwszej instancji stwierdził samowolną budowę realizowaną przez inwestorów - P. i R. R., w związku z czym wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nakazał inwestorom wykonanie w terminie określonych czynności, mających stanowić podstawę do legalizacji rozpoczętych robót. Obowiązków tych jednak inwestorzy nie wykonali oraz nadal samowolnie realizowali roboty budowlane, w związku z czym została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę. Odwołanie od tej decyzji wnieśli inwestorzy podnosząc, że na budowę mieli zgodę sąsiadów, a sprawę administracyjną wywołała złośliwość sąsiadki G. N. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, iż budowa prowadzona samowolnie przez inwestorów narusza art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnieśli inwestorzy podnosząc, że wykonali roboty remontowe polegające na zabudowie tarasu będącego w złym stanie technicznym na własnej działce rekreacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza fakt rozpoczęcia w kwietniu 2006 r. robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce stanowiącej własność Gminy Bydgoszcz i pozostającej w wieczystym użytkowaniu inwestorów, co stanowiło podstawę do orzeczenia postanowieniem z dnia 11 lipca 2006 r. na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia nakazanych przepisami prawa dokumentów w zakreślonym terminie. Z akt sprawy wynika, że inwestorzy pomimo wstrzymania robót budowlanych nadal prowadzili te roboty jak też nie wykonali nałożonego na nich postanowieniem organu nadzoru budowlanego obowiązków w zakresie przedłożenia niezbędnych do pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dokumentów. Z uwagi na bezskuteczność wszczętego przez organ postępowania naprawczego, zasadnie została wydana decyzja o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli P. i R. małżonkowie R. reprezentowani przez adwokata, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 33 ppsa, polegające na pominięciu jako uczestnika postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego Z. B., będącej współużytkownikiem wieczystym działki nr [...], położonej na terenie byłych ogródków działkowych w [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że brak udziału w postępowaniu Z. B. stanowi naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanych i wyrażonych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela praw do uczestniczenia i bycia informowanym o toczącym się postępowaniu. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła G. N. wnosząc o jej oddalenie i wyjaśniając, że Z. B. zmarła [...] listopada 2006 r. przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Poza tym skarga kasacyjna nie wynika z troski o respektowanie konstytucyjnych praw zmarłej, lecz jest obliczona jedynie na grę na czasie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wyłącznym zarzutem skargi kasacyjnej jest nie zapewnienie udziału w postępowaniu Z. B. Niezależnie od tego, iż w odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie z tej przyczyny, że Z. B. nie mogła brać udziału w sprawie, gdyż wcześniej zmarła, to podstawową przyczyną niemożności uwzględnienia tak postawionego zarzutu jest to, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 ( 1 pkt 4 ppsa, wobec naruszenia art. 10 kpa, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty, jak w niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną, nie mogą się skutecznie na taką okoliczność, że inna osoba została odsunięta od udziału w postępowaniu, powoływać. Przesłanka wznowieniowa polegająca na nie zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu bez jej winy /art. 145 ( 1 pkt 4 kpa/ może powodować wszczęcie postępowania wnowieniowego wyłącznie na wniosek tej strony. Stosownie do art. 147 kpa wznowienie postępowania z tej przyczyny co do zasady nie może mieć miejsca z urzędu. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej przed sądem administracyjnym. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Pogląd taki jest przyjmowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08/, zaś skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela. Tym samym jako niezasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wadliwości zaskarżonego wyroku polegającej na nie dopuszczeniu do udziału w postępowaniu osoby trzeciej /Z. B./. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.