III SA/Gd 261/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 2 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego [...] decyzją z dnia 31 stycznia 2007 r., w oparciu o art. 104 k.p.a. i art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), nałożył na M. W. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 28 grudnia 2005 r. na ulicy [...] w G. funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki Volkswagen o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W dniu 22 października 2006 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W toku postępowania strona wniosła o jego umorzenie twierdząc, że wykonywała działalność jako pomoc drogowa samochodem do 3,5 tony, na który nie jest wymagana licencja. Ponadto, nie prowadzi działalności gospodarczej określonej w postanowieniu o wszczęciu tego postępowania. Organ podkreślił, że jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 5.250 kg, a więc więcej niż określona w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Natomiast w myśl art. 4 pkt 3 ustawy transport drogowy obejmuje każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający przesłanek niezarobkowego przewozu drogowego. Organ przytoczył treść art. 4 pkt 4 ustawy definiujący niezarobkowy przewóz drogowy i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania tego wyłączenia. Organ zweryfikował twierdzenia M. W., że nie prowadzi on działalności gospodarczej. Zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez Prezydenta Miasta [...] wymieniony prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "A", która obejmuje m.in. pomoc drogową. Wyjaśnienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego w G. wskazują, że strona posiada nr NIP i figuruje jako osoba prowadząca samodzielnie działalność gospodarczą. Organ wyjaśnił, że rozpoczęcie postępowania nastąpiło tak późno, gdyż strona nie podejmowała kierowanej do niej wcześniej korespondencji. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało skutecznie doręczone stronie dopiero przez funkcjonariuszy Izby Celnej. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji podlega karze pieniężnej. W załączniku do ustawy określono wysokość tej kary na kwotę 8.000 zł. M. W. odwołując się od tej decyzji wskazał na naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. oraz art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącego organ nie dość wnikliwie zebrał dowody, zrekonstruował i rozpoznał stan faktyczny sprawy. Jego samochód nie dokonywał przewozu, ale w chwili kontroli znajdował się na parkingu. Organ nie zbadał, czy odwołujący się miał uprawnienia do prowadzenia transportu drogowego i czy faktycznie taką działalność prowadził. Dyrektor Izby Celnej [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 2 kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organ niższej instancji. Decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w pełnym zakresie dokonał oceny rozstrzygnięcia organu I instancji. Z materiału dowodowego wynika, że w momencie kontroli pojazd był zaparkowany. Strona jednak w trakcie kontroli sama oświadczyła, że wykonuje przewóz na określonej trasie. Nie ulega również wątpliwości, że samochód przewożony na przyczepie należał do osoby trzeciej, wskazanej w dokumentach. Ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie prowadzenia przez M. W. działalności gospodarczej są wiarygodne i poparte dokumentami. Od 19 lipca 1995 r. prowadzi on działalność gospodarczą w zakresie m.in. handlu okrężnego artykułami przemysłowymi, a od 1 lipca 2005 r. w zakresie sprzedaży hurtowej pojazdów samochodowych, pomocy drogowej oraz pozostałej działalności związanej z pojazdami samochodowymi, a także sprzedaży hurtowej części i akcesoriów do pojazdów samochodowych. Co istotne organ orzekający, w świetle wskazanych przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie musiał wykazywać, że strona faktycznie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Analiza przepisów tej ustawy prowadzi do wniosku, że każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do swojej działalności gospodarczej, który nie spełnia kryteriów określonych w art. 4 pkt 4 ustawy jest transportem drogowym, którego podjęcie i wykonywanie uzależnione zostało od posiadania odpowiedniej licencji. Ustawodawca nie przewidział żadnych wyłączeń dla przedsiębiorców przewożących towary na cele prywatne. W rozpatrywanej sprawie przedsiębiorca nie spełniał przesłanek wyszczególnionych w art. 4 pkt 4 ustawy. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane przez przedsiębiorcę po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Jedynym przywilejem dla przedsiębiorców, niezależnie od rodzaju działalności, jest możliwość wykonywania niezarobowkowego przewozu drogowego na potrzeby własne uwarunkowane posiadaniem stosownego zaświadczenia. Pozostałe przypadki wykonywania przewozu drogowego wymagają posiadania licencji. Za tego rodzaju transport nie można uznać transportu wykonywanego przez stronę. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego [...] zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości określonej przepisami ustawy o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. W. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji wskazując na naruszenie: - art. 7, i art. 77 k.p.a. poprzez niepełne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności; - art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, że skarżący jest przewoźnikiem i mają do niego zastosowanie przepisy ustawy; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne ustosunkowanie się do wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i brak szczegółowego uzasadnienie podstaw prawnych decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy poprzestał na interpretacji gramatycznej przepisów ustawy o transporcie drogowym, gdy istotna w sprawie jest również wykładnia celowościowa. Zdaniem skarżącego, w kontekście art. 1 ustawy o transporcie drogowym, zarówno pojęcie krajowego transportu drogowego, jak i niezarobkowego przewozu drogowego są ściśle powiązane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą. Należy przy tym odróżnić przewóz dokonywany przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy to w zakresie transportu czy pomocniczo do innej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, od przewozów całkowicie prywatnych niezwiązanych w żaden sposób z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Dopiero w sytuacji kiedy zachodzi podstawa do uznania, że działalność przedsiębiorcy mieści się w zakresie regulowanym ustawą o transporcie drogowym można rozpatrywać wyłączenia i ograniczenia stosowania ustawy, o których mowa w art. 3 ustawy. Tak też wynika z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2005 r. VI SA/Wa 449/2004 i z dnia 20 lipca 2006 r. VI SA/Wa 981/2006. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że powoływana ustawa o transporcie drogowym znajduje zastosowanie w każdej sytuacji dotyczącej przedsiębiorcy i wykonywanego przez niego przewozu. Takie rozumowanie skutkowałoby tym, że nawet w przypadku zakupów czy udzielenia pomocy sąsiadowi w przeprowadzce pojazdem przedsiębiorcy, wymaga uzyskania licencji lub zaświadczenia. Skarżący powtórzył, że organ pierwszej instancji błędnie opisał stan faktyczny w sprawie, nie dość wnikliwie zebrał i ocenił dowody. Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego oraz nie został zatrzymany w trakcie wykonywania takich czynności. W związku z tym zachodziły, co najwyżej, podstawy do nałożenia kary w wysokości 200 zł w przypadku udowodnienia wykonywania przewozu na potrzeby własne bez zaświadczenia. Skarżący podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny. Organy w niniejszej sprawie nie zastosowały się do tej wytycznej. Takie działanie nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywateli do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w swojej decyzji. Zdaniem organu przytoczone przez skarżącego orzeczenia potwierdzają prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie, tak jak i wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2005 r. II SA 3369/03 (Lex nr 160715). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym kontrola dotyczy zgodności z prawem materialnym i proceduralnym. Skarga jest niezasadna. W art. 1 ust. 1 ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi, że określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz krajowego niezarobkowego przewozu drogowego. Przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach określonych w art. 3. Jedną z przesłanek wyłączających stosowanie ustawy jest przewóz drogowy pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1, pkt 2 ustawy). W sprawie organy wykazały, że zespół pojazdów prowadzony przez M. W., w momencie kontroli, wykonywał transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Świadczy o tym przede wszystkim oświadczenie skarżącego i protokół sporządzony w dniu kontroli. Zostały one podpisane przez skarżącego. Dopuszczalna masa całkowita przedmiotowego zespołu pojazdów wynosiła powyżej 3,5 tony. Należy zgodzić się też ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do swojej działalności gospodarczej, który nie spełnia kryteriów określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym jest transportem drogowym. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. VI SA/Wa 19916/2005, Lex nr 220071). Przepis art. 4 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wyraźnie stanowi, że określenie transportu drogowego obejmuje obok krajowego i międzynarodowego transportu drogowego również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. W odniesieniu do zarzutów skargi warto zwrócić uwagę, że ustawa posługuje się tutaj pojęciem przedsiębiorca, a nie przewoźnik drogowy (por. art. 4 pkt 15 ustawy). Przedmiotowy przepis ma zastosowanie do każdego rodzaju przedsiębiorcy. Za transport drogowy wskazana ustawa nie uznaje jedynie niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne zdefiniowanego w art. 4 pkt. 4, zgodnie z którym jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. W przedmiotowej sprawie nie miał on zastosowania, gdyż skarżący na przyczepie przewoził samochód należący do osoby trzeciej. Jak stanowi art. 5 ust. 1 w/w ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Dotyczy to każdego transportu drogowego nie wyłączonego ustawą. M. W. nie posiadał takiej licencji. W ocenie Sądu stan faktyczny ustalony przez organy w sprawie został wyjaśniony w stopniu pozwalającym na wydanie zaskarżonego orzeczenia. Nie ulega wątpliwości, że skarżący jest wpisany do ewidencji działalności gospodarczej i zadeklarowana przez niego działalność polega m.in. na świadczeniu pomocy drogowej oraz pozostałej działalności usługowej związanej z pojazdami samochodowymi. Twierdzenia skarżącego o tym, że nie wykonuje tej działalności nie mogą być uznane za wiarygodne. Są one sprzeczne z przedmiotowym zaświadczeniem oraz informacją uzyskaną z II Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 listopada 2006 r., gdzie stwierdzono, że M. W. figuruje w Urzędzie Skargowym z tytułu prowadzenia samodzielnie działalności gospodarczej po nazwą W. M. Handel Obwoźny. Sąd zważył, że zgromadzone przez organy dokumenty z ewidencji działalności gospodarczej i urzędu skargowego są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 k.p.a., natomiast twierdzenia skarżącego, że nie podjął on działalności gospodarczej nie zostały w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. W tym kontekście można zauważyć, iż transport był wykonywany przez specjalistyczny pojazd transportowy, wyposażony w tachometr i stanowiący własność przedsiębiorcy. Wniosek jest taki, że ustalenia organów poczynione w sprawie znajdują poparcie w materiale dowodowym. W ocenie Sądu organ nie musiał prowadzić dochodzenia w jakim zakresie była prowadzona działalność przez M. W., skoro w zakresie działalności gospodarczej była pomoc drogowa i pozostała działalność usługowa związana z pojazdami samochodowymi. W ocenie Sądu argumenty podniesione przez skarżącego nie podważają słuszności rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż jak stwierdzono stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Także uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art., 107 k.p.a. Sąd uznaje za słuszne wywody organu odwoławczego, co do niezarobkowego przewozu drogowego. Co do naruszenia art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym Sąd uważa, że zarzut ten jest chybiony, ani w powoływanych wyżej przepisach ani w uzasadnieniu decyzji nie zakłada się, że skarżący był przewoźnikiem. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Załącznik ten w pkt. 1.1. przewiduje, że za wykonywanie przewozu drogowego bez licencji kara pieniężna wynosi 8.000 zł. Z uwagi na to co zostało wyżej powiedziane w sprawie nie ma podstaw do zastosowania kary w wysokości 200 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne pojazdem nie zgłoszonym do zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.