II SA/Ke 36/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji wydanej w dniu [...] z upoważnienia Starosty przez Powiatowy Urząd Pracy, w sprawie odmowy umorzenia pozostałej do spłaty kwoty nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w wysokości 808,20 zł na podstawie art. 76 ust 1, ust 2 pkt 2 i ust 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] S. P. został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne po uzyskaniu informacji odnośnie prowadzonej przez zainteresowanego działalności gospodarczej o której to nie poinformował Urzędu w dniu rejestracji . W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...], następnie utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] Wojewody, uchylił decyzję z dnia [...] i orzekł o odmowie z tym dniem uznania S. P. za osobę bezrobotną. Następnie Powiatowy Urząd Pracy decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy przez organ II instancji zobowiązał zainteresowanego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 15.10.2003r. do 14.10.2004r. w kwocie 7.275,90 zł brutto. Na powyższe decyzje S. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który to wyrokiem z dnia 31 maja 2006r. skargę oddalił. Organ I instancji decyzją z dnia [...] uwzględniając wniosek zainteresowanego umożliwił mu spłatę zadłużenia w 15 ratach tj. 14 rat po 500zł i ostatnia rata w wysokości 275,90zł. Organ odwoławczy wskazał, że S. P., składając wnioski o rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia, czy też późniejszy wniosek o umorzenie części niespłaconego zobowiązania pieniężnego w uzasadnieniu wskazywał trudną sytuację rodzinną i materialną. W związku z tym organ I instancji wielokrotnie wzywał skarżącego (wezwanie z dnia [...], ponowione w dniu [...]) do stawienia się w celu złożenia dodatkowych wyjaśnień i udokumentowania złej sytuacji materialnej. Odpowiadając na wezwania organu I instancji S. P. odmawiał przedstawienia dokumentów potwierdzających osiągane dochody i ponoszone wydatki oraz nie wyraził zgody na sporządzenie oświadczenia o odmowie ujawnienia informacji niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia złożonego wniosku a jedynym dokumentem jaki złożył było zaświadczenie lekarskie (oświadczenie z dnia [...], notatka służbowa z dnia[...]). Powiatowa Rada Zatrudnienia uchwałą z dnia [...] pozytywnie zaopiniowała wniosek Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w sprawie odmowy S. P. umorzenia zadłużenia w kwocie 808,20 zł . W ocenie organów zainteresowany odmawiając przedstawienia stosownych dokumentów i przedkładając jedynie zaświadczenie lekarskie wskazujące na jego stan zdrowia spowodował, że organ nie mógł ustalić sytuacji materialnej zainteresowanego w związku z czym uniemożliwił Staroście wydanie pozytywnej dla niego decyzji na podstawie art. 76 ust 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ponadto Wojewoda podniósł, że wbrew twierdzeniom S. P. obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych znajduje podstawy prawne w jednoznacznie brzmiącym art. 76 ust 1 cyt. ustawy. S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] wskazując w uzasadnieniu, że sprawa dotyczy "zapłaty podatku pobranego przez podatnika w kwocie 808,20zł." W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Stosownie do art. 76 ust 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm. – zwanej dalej jako ustawa) Starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z brzmienia dyspozycji normy zawartej w ust 7 art. 76 ustawy wynika, że przepis ten określa kryteria jakimi organ powinien kierować się m.in. rozpoznając wniosek strony o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje, że ocenę w zakresie spełnienia tych kryteriów pozostawiono uznaniu organu, którym jest starosta. Starosta rozstrzygając kwestie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia nie może tego czynić dowolnie, albowiem uznaniowość doznaje ograniczeń w przepisach prawa materialnego. Na gruncie konkretnej sprawy granice uznaniowości wyznacza powołany przepis art. 76 ust. 7 ustawy stanowiący cztery samodzielne przesłanki warunkujące umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia organ związany jest ponadto regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki tak w zakresie prowadzenia postępowania jak i orzekania. Przede wszystkim organ powinien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a) poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przepisy (art. 9 k.p.a.). zobowiązują również organ do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ administracyjny musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w sprawie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia organy prowadziły postępowanie z zachowaniem przepisów prawa materialnego (art. 76 ust. 7 ustawy) i w zgodzie z przepisami proceduralnymi. Za trafne należy uznać stanowisko organu wzywające do udokumentowania osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków oraz ujawnienia stanu majątkowego (pisma: z dnia [...] k.nr 10a i z dnia [...] k.nr 15a), albowiem tylko wówczas organ może zbadać i ocenić czy strona wykazała istnienie przesłanek przewidzianych art. 76 ust. 1 ustawy, od których zależy umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący nie wykonał nałożonego obowiązku. W szczególności mimo wezwania nie złożył zaświadczeń potwierdzających miesięczną wysokość dochodu członków rodziny, zaświadczeń potwierdzających miesięczne obciążenia (opłaty, rachunki, zobowiązania), wypełnionych druków oświadczeń majątkowych, a nawet wprost w oświadczeniu z dnia [...] podał, iż nie złoży oświadczeń dotyczących jego sytuacji materialnej i bytowej. Podobnie stawając na wezwanie organu w dniu[...]. odmówił ujawnienia swojej sytuacji materialnej oraz wypełnienia stosownych dokumentów, a także nie zgodził się na sporządzenie oświadczenia o odmowie ujawnienia informacji niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku. Należy zatem uznać, że działając w ten sposób uniemożliwił organowi ocenę swoich możliwości płatniczych i tym samym spowodował powstanie negatywnych dla siebie skutków. Zgodnie z treścią art. 76 ust 1 osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Brzmienie powyższego przepisu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z jego treścią, na zobowiązanym ciąży obowiązek zwrotu pełnej wartości przyznanego świadczenia oraz odprowadzonych od tej kwoty innych należności jak zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne. Odprowadzenie tych należności jest obowiązkiem organu jako płatnika, ale obowiązek ten jest wykonywany za zobowiązanego, albowiem płacenie podatków i innych należności jest jego obowiązkiem. Tak więc przyznanym zasiłkiem jest nie tylko kwota, którą uprawniony otrzymuje "do ręki", ale kwota brutto, tj. łącznie z odprowadzoną przez płatnika zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W przedmiotowej sprawie zwrotowi będzie podlegać nienależnie pobrane świadczenie za okres od dnia [...] do dnia [...] w kwocie brutto 7.275,90zł (zgodnie z decyzją wydaną z upoważnienia Starosty z dnia[...]) W tej kwestii stanowisko organu odwoławczego znajduje pełną akceptację składu orzekającego w niniejszej sprawie. Ewentualne zagadnienia dotyczące zwrotu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych mogą stanowić przedmiot rozstrzygnięć organu podatkowego. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.