II SA/Sz 1159/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr/, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi D. T. na postanowienie Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektor Zakładu Karnego w S. decyzją personalną nr [...] z dnia [...] odmówił funkcjonariuszowi Służby Więziennej [...] wypłaty nagrody rocznej za okres pełnienia służby w 2006r. W dniu [...] do Zakładu Karnego w S. wpłynęło odwołanie D. T. od decyzji z dnia [...]. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K., postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 134 Kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w związku z nieobecnością funkcjonariusza w służbie, Dyrektor Zakładu Karnego w S., zgodnie z art. 44 Kpa zastosował doręczenie przez pocztę. D. T. nie odebrał dwukrotnie awizowanej decyzji (25.04.2007r. i 4.905.2007r) i nie złożył odwołania od decyzji w terminie, wobec czego decyzja stała się prawomocna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. T. wyżej opisanemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 44 i art. 8 w związku z art. 10 Kpa. Z uzasadnienia skargi wynika, że od 19 marca 2007r. skarżący przebywał w szpitalu, o czym na bieżąco informowany był zakład pracy. W takiej zaś sytuacji niezgodne z prawem jest – zdaniem strony – powoływanie się przez organ na domniemanie doręczenia decyzji i ustalenie , że odwołanie złożone zostało po terminie. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę stwierdził, że "nie widzi podstaw do zmiany swojego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi". Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest w pełni zasadna. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zasady doręczenia decyzji administracyjnej regulują przepisy Rozdziału 8 zamieszczonego w Dziale I Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych za trafny uznać trzeba zarzut skargi naruszenia w zaskarżonym postanowieniu zasady prawdy materialnej określonej w art. 7 § 1 Kpa, a ponadto art. 77 § 1 i art.80 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie kluczowej dla rozpatrywanego zagadnienia okoliczności jaką jest ustalenie, kiedy nastąpiło zgodne z przepisami procedury administracyjnej doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie podjął nawet próby ustalenia i nie wskazał z jaką datą - w jego ocenie - nastąpiło skuteczne doręczenie, od której to liczyć należy według organu bieg czternastodniowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 Kpa. Z wywodów Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wynika jedynie, że uznał doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 Kpa za skuteczne, bowiem decyzja wysłana na adres miejsca zamieszkania skarżącego i awizowana w dniach 25 kwietnia 2007r. oraz 4 maja 2007r. nie została odebrana. Organ nie dostrzegł jednak, że wskazane w art. 44 § 4 Kpa doręczenie mające postać tzw. domniemania doręczenia, w myśl art. 44 § 1 Kpa zastosowanie ma wyłączenie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.42 i 43 Kpa Zgodnie zaś z art. 42 Kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). Jednakże § 3. wskazanego artykułu, który ma zasadnicze znaczenie w sprawie przewiduje, że "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie". Podnoszona skargą okoliczność, że skarżący przebywał w szpitalu, w okresie, kiedy organ I instancji podjął próbę doręczenia decyzji w miejscu jego zamieszkania i fakt ten był organowi znany, znajduje potwierdzenie w zaświadczeniach lekarskich zgromadzonych aktach administracyjnych. Wynika z tego, że organ I instancji posiadał wiedzę o przyczynach absencji funkcjonariusza w służbie i nieobecność tę uznawał za usprawiedliwioną, dla potrzeb zaś doręczenia decyzji faktu pobytu strony poza miejscem zamieszkania (w miejscu, którego adres był znany) nie przyjmował do wiadomości. W ocenie Sądu w takich okolicznościach uznanie decyzji za doręczoną narusza art. 44 § 3 w związku z § 1 i art. 42 § 3 Kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dla porządku, wyjaśnić też trzeba organowi odwoławczemu, że w art. 134 Kpa uregulowane są dwie odrębne sytuacje wymagające wydania postanowienia przez organ odwoławczy, a zatem rozstrzygnięcie powinno korespondować z ustaleniami i przyczyną wydania postanowienia wskazanego w tym przepisie. Jeśli zatem organ stwierdza w postanowieniu niedopuszczalność wniesienia odwołania, to odnosi się to do innych sytuacji faktycznych (np. do sytuacji gdy odwołanie wnosi podmiot nie będący stroną postępowania) niż wniesienie odwołania po upływie terminu do jego wniesienia. W tym bowiem przypadku rozstrzygnięcie powinno zawierać stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Innymi słowy rzecz ujmując, w zależności od ustalonych okoliczności, sentencja postanowienia zawierać będzie jedną z dwóch wyżej wskazanych alternatyw. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu stwierdzono "niedopuszczalność odwołania", mimo że z uzasadnienia wynika, że postanowienie oparte o przepis art.134 Kpa wydane zostało z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Reasumując powyższe, organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zobowiązany będzie – przy uwzględnieniu powyższych ocen prawnych sądu – ustalić, kiedy nastąpiło zgodnie z prawem doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji, a następnie zbadać, czy D. T. wniósł odwołanie z zachowaniem czternastodniowego terminu od tego doręczenia. Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).