I SA/Gd 994/07
WyrokWSA w Gdańsku2008-02-14
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomieszczenia piwniczne, które mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej, ale wymagają remontu i nie zostały włączone do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa, powinny być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że opodatkowanie piwnic wyższą stawką podatku od nieruchomości było rażącym naruszeniem prawa. Stwierdził, że pomieszczenia te, mimo potencjalnej możliwości wykorzystania jako magazyn, nie stanowiły części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów cywilnych i podatkowych, ponieważ nie zostały do niego włączone ani nie mogły być obiektywnie wykorzystane do konkretnej działalności gospodarczej bez znaczących prac remontowych.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2006 r. Kwestionowali opodatkowanie piwnic stawką przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Twierdzili, że piwnice te nie nadają się do prowadzenia działalności ze względów technicznych, wymagają remontu i nie są częścią ich przedsiębiorstwa. Organy podatkowe uznały, że piwnice, będąc w posiadaniu przedsiębiorcy i mogąc być wykorzystane jako magazyn, podlegają wyższej stawce podatku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że nie może być ona wykonana, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. B. i I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. B. i I. B., utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia 20 grudnia 2006 r. ustalającej skarżącym podatek od nieruchomości za 2006r.
Podstawą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego był następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia 20 grudnia 2006 r. Burmistrz Miasta ustalił A. i I. B. podatek od nieruchomości za 2006 r. w wysokości 11.650 zł. Jako podstawę opodatkowania wskazano: budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – 617,80 m2, grunty związane z działalnością gospodarczą – 225,86 m2, budynek mieszkalny – 125 m2 i grunty pozostałe – 322 m2.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że A. i I. B. są właścicielami nieruchomości położonych w [...]: przy ulicy [...] (działka gruntu o powierzchni 322 m2 zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni 125 m2) oraz przy ulicy [...] (składającej się z lokalu usługowego, z którym związany jest udział w prawie do gruntu oraz pomieszczenie piwniczne). Burmistrz podał, że podatnicy w latach 1994–2005 wykazywali piwnice jako część budynku nie związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, lecz jako budynki pozostałe. Podał również, że I. B. od 1992 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości.
Dalej organ pierwszej instancji podniósł, że z uwagi na wyjaśnienia I. B., w których podał on, iż piwnica ze względów technicznych nie nadaje się do prowadzenia w niej działalności gospodarczej, powołano biegłego z zakresu budownictwa, który w sporządzonej opinii wskazał, że pomieszczenia piwniczne mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności przy ograniczonym pobycie ludzi w tym pomieszczeniu (do 4 godzin na dobę), np. na cele magazynowe. W ocenie organu podatkowego uzasadnia to, że w/w pomieszczenia piwniczne, jako będące w posiadaniu przedsiębiorcy, których stan techniczny nie wyklucza prowadzenia w nich działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawek przewidzianych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) – zwanej w dalszej części "ustawą o podatkach i opłatach lokalnych").
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz Miasta podał również, że nieruchomość położona przy ul. [...] nie jest majątkiem wspólnym wspólników spółki cywilnej "A" I. B., C. B., M. M., lecz stanowi ona współwłasność małżonków A. i I. B., z których I. B. prowadzi działalność gospodarczą.
Od powyższej decyzji odwołał się I. B., jednak uchybił terminowi do wniesienia odwołania, co Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło postanowieniem z dnia 1 marca 2007 r.
Tym samym decyzja Burmistrza Miasta z dnia 20 grudnia 2006 r. stała się ostateczna.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2007 r. A. i I. B., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej w dalszej części "k.p.a.", wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia 20 grudnia 2006 r.
Zdaniem podatników kwestionowana decyzja, ustalająca podatek od nieruchomości za 2006 r., jest identyczna z decyzjami podatkowymi, którymi Burmistrz Miasta ustalił wysokość podatku od nieruchomości za lata 2003–2005, a które to decyzje zostały następnie uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Następnie podatnicy zacytowali fragmenty decyzji organu odwoławczego, w szczególności dotyczące wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej w dalszej części "Ordynacją podatkową", i podnieśli, że w ich ocenie uwagi te odnoszą się również do kwestionowanej decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia 20 grudnia 2006 r. o ustaleniu wysokości podatku od nieruchomości za 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności wskazano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego nie może opierać się na przepisach k.p.a., który nie ma zastosowania w sprawach podatkowych, albowiem są one uregulowane w przepisach Ordynacji podatkowej (art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji z dnia 20 grudnia 2006 r. z rażącym naruszeniem art. 254 Ordynacji podatkowej Kolegium uznało ten zarzut za całkowicie chybiony, albowiem kwestionowana decyzja nie została wydana na podstawie tego przepisu. Wskazano, że przepisy art. 254 Ordynacji podatkowej mają zastosowanie w sytuacji zmiany decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania, gdy po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania. Tymczasem kwestionowana decyzja jest decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w trybie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i taki też przepis został powołany w jej podstawie prawnej.
Badając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło, aby była ona dotknięta wadami wymienionymi w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Kolegium decyzja została wydana przez właściwy organ (burmistrza miasta, na obszarze którego położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot opodatkowania – zgodnie z art. 1c i art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), a w jej sentencji wskazano właściwą podstawę prawną (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). W ocenie Kolegium decyzja z dnia 20 grudnia 2006 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania, osoby podatników i stawki podatku.
Opierając się na treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Kolegium wskazało, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zdaniem Kolegium organ podatkowy ustalił, że piwnice przynależne do lokalu użytkowego w budynku położonym przy ulicy [...] w [...] znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego ustalił ponadto, że mogą być one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Z treści tej opinii, w tym dokumentacji fotograficznej, wynika, że piwnice są zajmowane na cele archiwum i pomieszczeń gospodarczych, w których przechowywane są przedmioty należące do przedsiębiorcy.
W opinii Kolegium kwestionowana decyzja opiera się na treści opinii biegłego i jest z nią zgodna, tym samym nie było podstaw, aby organ podatkowy mógł odstąpić od opodatkowania piwnic stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Końcowo Samorządowego Kolegium Odwoławcze wskazało, że wszystkie przedmioty opodatkowania zostały opodatkowane stawkami zgodnymi z treścią § 1 pkt 1 lit. a/–b/, pkt 3 lit. a/ i lit. c/ Uchwały nr XXXVII/291/05 Rady Miejskiej z dnia 24 listopada 2005 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości. Ponadto decyzja ta nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Kolegium podało, że po raz pierwszy organ podatkowy ustalił wysokość podatku za 2006 r. decyzją z dnia 1 marca 2006 r., którą organ odwoławczy uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tym samym decyzja z dnia 20 grudnia 2006 r. jest wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy i jest jedyną decyzją ostateczną w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za 2006 r.
Zdaniem Kolegium decyzja z dnia 20 grudnia 2006 r. została skierowana do osób będących podatnikami, tj. będących stronami w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 133 Ordynacji podatkowej). Ponadto nie zawiera ona wady powodującej jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; wykonanie decyzji poprzez zapłatę zobowiązania podatkowego nie wywołuje czyny zagrożonego karą.
Od powyższej decyzji podatnicy złożyli odwołanie wskazując, że decyzja Burmistrza Miasta została skierowana do osób niebędących stronami postępowania, albowiem małżonkowie A. i I. B. nie są przedsiębiorcami ani też innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. W decyzji zaś wskazano, że opodatkowaniu podlegają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Ponadto odwołujący wskazali, że podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą jest spółka cywilna "A", która obecnie na podstawie umowy użyczenia użytkuje 3 lokale o powierzchni 394,5 m2, jednakże nie korzysta z pomieszczeń znajdujących się w piwnicach. Zdaniem odwołujących stan techniczny tych pomieszczeń, a w szczególności konieczność przeprowadzenia remontu, uniemożliwia wykorzystanie piwnic do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie podatników wykonanie decyzji organu pierwszej instancji wywołałoby czyn zagrożony karą, gdyż Spółka ponosiłaby koszty niezwiązane z prowadzoną działalnością. Strona odwołująca podniosła także, że oparcie się przez organ podatkowy na opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego w kwestii możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w piwnicach jest niezrozumiałe, gdyż nie przesądza to o możliwości osiągania zysku z prowadzonej działalności. A zatem opinia świadczy jedynie o możliwości prowadzenia działalności w sensie budowlanym, a nie ekonomicznym. Decyzja ta narusza zatem przepisy art. 247 § 1 pkt 2, 5 i 8 Ordynacji podatkowej, a więc istnieją podstawy do stwierdzenie jej nieważności.
W złożonym odwołaniu wskazano ponadto na naruszenie sformułowanej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło argumentacji odwołujących się uznając za słuszne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] organ odwoławczy w pierwszej kolejności podniósł, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy i obowiązek jego płacenia wynika z samego faktu posiadania prawa własności nieruchomości, bez względu na to czy przynosi ona dochód, czy też nie.
Opierając się na treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Kolegium podało, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego wynika, iż znajdujące się w budynku położonym przy ulicy [...] lokale (w tym sporna piwnica) mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślono, że w aktach sprawy nie ma jakiegokolwiek innego dowodu, w szczególności innej opinii, który podważałby treść opinii powołanego w sprawie biegłego. Z treści tej opinii, w tym dokumentacji fotograficznej, wynika, że piwnice są zajmowane na cele archiwum i pomieszczeń gospodarczych, w których przechowywane są przedmioty należące do przedsiębiorcy.
W ślad za organem pierwszej instancji organ odwoławczy powtórzył, że przedmiotem opodatkowania są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, o ile mogą być – z uwagi na ich stan techniczny – wykorzystywane do prowadzenia tej działalności, bez względu na to czy osiągany jest zysk z działalności w nich prowadzonej. Kolegium zaakcentowało, że organ podatkowy po stwierdzeniu możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w budynkach będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, nie ocenia zasadności opodatkowania ich stawką właściwą, z uwagi na sens "ekonomiczny", czy też "budowlany". Tym samym organ odwoławczy uznał za nietrafiony argument podatników, że stan techniczny piwnic nie pozwala na osiąganie zysku z działalności gospodarczej. Zdaniem Kolegium nie może być więc również mowy o wskazanych przez stronę podstawach stwierdzenia nieważności, czyli rażącym naruszeniu prawa oraz popełnieniu czynu zagrożonego karą w wyniku wykonania decyzji organu podatkowego (art. 247 § 1 pkt 3 i 8 Ordynacji podatkowej).
Odnosząc się natomiast do przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wskazanej w przepisie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy podał, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż małżonkowie A. i I. B. są współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ulicy [...] w [...], natomiast I. B. wraz z C. B. i M. M. prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A". Kolegium zaznaczyło przy tym, że nieruchomość przy ulicy [...] nie jest majątkiem wspólnym wspólników spółki cywilnej. Organ odwoławczy podniósł, że stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na: właścicielu, posiadaczu samoistnym nieruchomości lub też posiadaczu zależnym nieruchomości, wówczas jeżeli posiadanie dotyczy nieruchomości lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i wynika z umowy zawartej z właścicielem.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Kolegium podało, że spółka cywilna "A" na podstawie umowy użyczenia użytkuje lokale z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto ustalono, że piwnice przynależne do lokalu użytkowego w budynku położonym przy ulicy [...] znajdują się w posiadaniu w/w przedsiębiorcy. Tym samym jest on posiadaczem zależnym w/w części nieruchomości. A zatem w takiej sytuacji obowiązek podatkowy spoczywa nadal na właścicielu nieruchomości, tj. na małżonkach A. i I. B.
Odnosząc się końcowo do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., z którego wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, Kolegium stwierdziło, że wbrew twierdzeniom odwołujących Burmistrz Miasta w toku postępowania nie naruszył zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie organu pierwszej instancji odpowiadało takim wymogom, a decyzja wydana w wyniku tak ukształtowanego postępowania winna wzbudzać zaufanie do organu administracji publicznej nawet wówczas, gdy nie uwzględnia żądań stron postępowania.
W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. i I. B. wnieśli o jej uchylenie, uznanie decyzji Burmistrza Miasta z dnia 20 grudnia 2006 r. za nieważną, rozstrzygnięcie, czy skarżący są przedsiębiorcami lub innym podmiotem gospodarczym, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozstrzygnięcie, czy przynależność I. B. do spółki cywilnej może mieć wpływ na wymiar podatku od nieruchomości będących w posiadaniu A. i I. małżonków B.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko, że wydane w sprawie decyzje zostały skierowane do osób niebędących stronami postępowania, a także, że stan techniczny spornych pomieszczeń (piwnic), a w szczególności konieczność przeprowadzenia w nich remontu, uniemożliwia wykorzystanie ich do prowadzenia działalności gospodarczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za nieuzasadnione żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta wymierzającej skarżącym podatek od nieruchomości za 2006 r., z uwagi na brak przesłanek do zastosowania przepisów art. 247 § 1 pkt 3, 5 i 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepisy te nakazują organowi podatkowemu stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, została skierowania do osoby niebędącej stroną w sprawie lub w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Nie może nasuwać żadnych wątpliwości, że wypełnienie przez podatnika zobowiązania podatkowego jest jego obowiązkiem. To właśnie unikanie płacenia podatków jest zagrożone odpowiedzialnością karną.
Zupełnie niezrozumiałe jest twierdzenie zawarte w skardze, że wykonanie decyzji podatkowej "spowoduje poniesienie przez Spółkę Cywilną "A" kosztów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czyli czyn zagrożony karą".
Podobnie nietrafne było wskazanie na przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Nie może nasuwać wątpliwości, że podatnikami podatku od nieruchomości są jej właściciele (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Ponieważ jeden ze współwłaścicieli był przedsiębiorcą, zatem co do zasady sporna nieruchomość podlegałaby opodatkowaniu stawką podwyższoną, bez względu na fakt, że przedsiębiorcą nie była A. B.
Natomiast uzasadnione było żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.
Przede wszystkim nie może nasuwać wątpliwości, że opodatkowanie pomieszczeń nr 05 i 06 o wysokości 205 cm nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisu art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiącym, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz części kondygnacji w wysokości od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%.
Tymczasem z decyzji Burmistrza Miasta z dnia 20 grudnia 2006 r. oraz z decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wynika, aby w/w przepis został zastosowany do opodatkowania pomieszczeń piwnicznych w budynku przy ulicy [...] w [...].
Podobnie – jako rażące naruszenie prawa – należało ocenić uznanie przez organy podatkowe, że sporne pomieszczenia piwniczne znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorcy, a tym samym winny podlegać opodatkowaniu wg stawki podwyższonej obowiązującej przedsiębiorców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podziela poglądy zaprezentowane przez Leonarda Etela (L.Etel, S.Presnarowicz, Komentarz do ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych [w:] L.Etel, S.Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003). Autor ten wskazuje, że budynki i grunty stanowiące własność osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą nie zawsze powinny być opodatkowane stawkami podwyższonymi. Dotyczy to sytuacji, gdy nieruchomości te nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej, a przez to nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa. W ocenie tutejszego Sądu nieruchomości będące w posiadaniu osoby fizycznej, które nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., tj. nie są i potencjalnie nie mogą być przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych przez prowadzącego przedsiębiorstwo, powinny być opodatkowane wg stawki podstawowej.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący nie kupili spornych nieruchomości do celów działalności gospodarczej, nie wprowadzili ich do ewidencji środków trwałych, nie dokonywali odpisów amortyzacyjnych, nie wliczali ewentualnych nakładów remontowych do kosztów uzyskania przychodów. Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje zatem, aby przedmiotowe piwnice wchodziły w skład przedsiębiorstwa "A", którego współwłaścicielem był I. B. Właścicielem tych pomieszczeń były zatem osoby fizyczne, a nie przedsiębiorcy.
Mając powyższe na względzie należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno ocenić decyzję wymiarową przy uwzględnieniu powyższych uwag. Opodatkowanie spornych piwnic stawką jak dla przedsiębiorców mogłoby nastąpić jedynie w przypadku ustalenia, że mogłyby one choćby pośrednio służyć prowadzonej przez I. B. działalności gospodarczej.
Istotne jest tu przeprowadzenie oceny technicznej pomieszczeń (biegły dopuścił możliwość wykorzystywania piwnic jako magazynu, po przeprowadzeniu stosownych prac, m.in. dla osuszenia ścian i stropów) w powiązaniu z rodzajem prowadzonej przez I. B. działalności handlowej.
Jak trafnie wskazuje Michał Rusinek (Komentarz do ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, System Informacji Prawnej LEX, 2003) chodzi tu nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, ale o obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do celów konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę.
O ile zatem piwnice budynku położonego przy ulicy [...] w [...] mogłyby potencjalnie stanowić magazyn do składowania towarów przedsiębiorstwa "A" s.c. I.B., C.B., M.M. w [...], to podlegałyby opodatkowaniu wg stawki obowiązującej przedsiębiorców.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd – zgodnie z art. 200 i art. 209 P.p.s.a. – zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło