IV SA/Gl 1043/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] nr [...] Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z [...] Nr [...] skierowaną do J. M. orzeczono o odmowie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej [...] wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że zainteresowany uzyskał już ostateczną decyzję w sprawie choroby zawodowej, jak też treść żądania strony i "brak przesłanek ustawowych do wydania nowej decyzji" należało orzec jak w sentencji decyzji. Odwołanie od tej decyzji złożył J. M. Domagał się rozpoznania choroby zawodowej, względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powoływał się na wieloletni okres narażenia na nadmiemy [...] w czasie pracy na stanowisku [...] i na długoletnie leczenie [...] oraz dolegliwości [...]-uważając, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] wydane zostało na podstawie nieaktualnych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. dotyczącego chorób zawodowych (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż J. M. zwrócił się do PPIS w C. pismem z dnia [...] o anulowanie decyzji PPIS w C. z dnia [...] Nr [...]orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...] i o wydanie decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową [...] w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. dot. chorób zawodowych -zaznaczając, że od daty w/w decyzji z dnia [...] nie kontynuował pracy w zawodzie [...] z uwagi na konieczność stałego leczenia [...] z powodu dolegliwości ze strony [...] ([...]). Organ podkreślił, iż z analizy materiału dowodowego wynika , że sprawa dotycząca choroby zawodowej [...] J. M. była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PPIS w C. z dnia [...] Nr [...]o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...]. Decyzja ta w wyniku nie złożenia odwołania przez skarżącego stała się prawomocna. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji z dnia [...]została wydana zgodnie z przepisami rozporządzenia R.M. z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, gdyż rozpoczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w dniu [...] skierowaniem do P.Ch.Z. WaMP w S. -data umieszczona w orzeczeniu lekarskim WaMP z dnia [...] Nr [...]. Dlatego też nie może być spełniony wniosek J. M. o ponowne przeprowadzenie postępowania w oparciu o przepisy rozporządzenia R. M. z dnia 30 lipca 2002 r. dot. chorób zawodowych - bowiem zaczęły one obowiązywać od dnia 02 września 2002 r.. Podsumowując PWIS w K. stwierdził, iż nie zachodzą żadne nowe okoliczności faktyczne ani prawne w rozumieniu przepisów o chorobach zawodowych, które mogłyby stanowić podstawę do dokonania zmiany decyzji PPIS w C. z dnia [...] lub jej uchylenia i przekazania sprawy do jej ponownego rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Szczegółowo opisał przebieg pracy zawodowej, swoje schorzenia, jak też proces leczenia. Wskazał, iż łączny okres narażenia na chorobę zawodową zamknął się w czasokresie od [...] do [...] Akcentował, że orzeczenie lekarskie Nr [...] Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] potwierdza [...] - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2002 r. - potwierdziłoby chorobę zawodową. Podniósł nadto, iż badania w Poradni Chorób Zawodowych i w Instytucie Medycyny Pracy rozpoczęte były po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. Domagał się wnikliwego rozpatrzenia skargi w oparciu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności - co do kwestii trybu w jakim organy rozpoznały wniosek skarżącego należy wskazać, co następuje. Organy administracji są zobligowane do rozstrzygania każdej sprawy w myśl naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Stosownie do treści art. 7 K.p.a. stanowiącego o powyższych obowiązkach organów administracji publicznej organ ten odpowiedzialny jest za wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, do których należy również ustalenie, czego w istocie domaga się podmiot występujący do organu. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi także w art. 63, 65, 128 i 140 K.p.a., jest zasada ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania. Każde pismo kierowane przez stronę postępowania winno być zatem w myśl przywołanych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym należycie wyjaśnione i ocenione nie tylko przy użyciu wykładni literalnej ale również przy dokładnym ustaleniu woli strony postępowania w zakresie skutków jakie chciałaby osiągnąć przez zwrócenie się na drogę postępowania administracyjnego. Taki tok postępowania nakazuje nie tylko zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 K.p.a. ale także wynikający z art. 9 K.p.a. obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. Obowiązek wynikający z art. 9 K.p.a. powinien być rozumiany tak szeroko, jak jest to tylko możliwe. Zatem strony postępowania winny być informowane w takim zakresie, w jakim konieczne jest, by z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody, co istotne jest zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi. Wypełniając dyspozycje przywołanych wyżej przepisów organ inspekcji sanitarnej, zwrócił się do skarżącego o zajęcie przez niego jednoznacznego stanowiska i sprecyzowanie, w jakim trybie wystąpił o rozpatrzenie sprawy dotyczącej choroby zawodowej narządu głosu. Skarżący bowiem w swoich pismach z dnia [...] i [...] domagał się zarówno "anulowania" już wydanej decyzji, jak i wydania "nowej" decyzji. Prawidłowo zatem organ pismem z dnia [...] zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie treści swojego żądania, wskazując jednocześnie, iż w przypadku istnienia okoliczności stanowiących podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji skarżący winien je przedstawić. Skarżący zarówno w piśmie z dnia [...], jak też w swoim własnoręcznie sporządzonym pisemnym oświadczeniu z dnia [...] wskazał, iż "składa wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.". Stąd też prawidłowo organy inspekcji sanitarnej potraktowały wniosek skarżącego jako wniosek o wydanie nowej decyzji w sprawie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych określona w art. 16 § 1 k.p.a.. Zasada ta wyraża się w tym, że decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone, zmienione bądź dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność na podstawie odpowiednich przepisów prawa. Przymiot ostateczności decyzji administracyjnych mogą spełniać zarówno decyzje drugiej instancji, wydane w wyniku złożonego odwołania, decyzje pierwszej instancji, od których nie złożono w terminie odwołania, bądź od których, z mocy przepisów prawa, odwołanie nie przysługuje. Naruszenie wskazanej zasady przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy pociąga za sobą sankcje nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Jeżeli zatem organ uzna, iż wniosek strony dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną to rozpoznanie takiego wniosku może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego bądź w przypadkach ściśle określonych w przepisach szczególnych. W niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej ustaliły , iż wniosek skarżącego dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej [...]. Ustalenie to jednak nie jest prawidłowe, albowiem w przedmiotowej sprawie organ winien był wydać nową decyzję administracyjną stwierdzającą (bądź odmawiającą stwierdzenia) choroby zawodowej. Decyzja ta bowiem - wbrew temu co zdaje się sugerować organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego orzeczenia - nie była by decyzją tożsamą z decyzją ostateczną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] Nr [...]. Jak już wyżej wspomniano tożsamość ta istnieje, gdy jednocześnie spełnione są cztery przesłanki: - w sprawie występują te same podmioty, - sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, - obowiązuje ten sam stan prawny, - niezmieniony jest stan faktyczny sprawy. Bezspornym w sprawie jest, iż ostateczna decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] Nr [...] (odpis w aktach sprawy) została oparta o przepisy § 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm.), a więc o rozporządzenie już nieobowiązujące od dnia 03 września 2002 r.. Skoro zatem skarżący swój wniosek o wydanie nowej decyzji zgłosił w roku [...] , to oczywistym jest, iż winien być on rozpoznany pod rządami aktualnie obowiązujących przepisów prawa, a to rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Stąd też - bez jakiejkolwiek ku temu wątpliwości - w przedmiotowym przypadku nie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej, albowiem wniosek skarżącego winien był zostać rozpoznany w oparciu o nowe (aktualnie) obowiązujące przepisy w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, a co za tym idzie nie jest spełniona tutaj jedna z (czterech łącznych) przesłanek pozwalająca stwierdzić , że dana sprawa jest tożsama z poprzednio rozstrzygniętą , a mianowicie przesłanka - tożsamości stanu prawnego. Na marginesie należy też wytknąć organom inspekcji sanitarnej , iż organ I instancji wydał orzeczenie nieznane procedurze administracyjnej, bowiem decyzją orzekł "o odmowie wydania decyzji". Takie rozstrzygnięcie organu I instancji nie znajduje uzasadnienia oraz podstawy w przepisach prawa. Bowiem w wypadku, gdy orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe, a zatem winno być umorzone decyzją wydaną w trybie art. 105 § 1 k.p.a.. Do zarzutów dotyczących kwestii, czy u skarżącego obecnie można stwierdzić (bądź nie) występowanie choroby zawodowej, Sąd z przyczyn oczywistych odnieść się nie może, a to wobec braku jakichkolwiek rozważań na ten temat w decyzjach organów sanitarnych. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych wywodów Sądu.